Với nhiều dấu ấn đổi mới, công tác dân nguyện của Quốc hội đã đạt được những thành tựu quan trọng, bảo đảm phù hợp tình hình chung của đất nước, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của người dân và vẹn tròn sứ mệnh cao cả.
Góp phần củng cố niềm tin của nhân dân
Đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới với những cơ hội và thách thức chưa từng có. Trước yêu cầu đổi mới, phát triển, hội nhập quốc tế sâu rộng, chuyển đổi số…, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Nguyễn Thị Mai Phương cho rằng, hòa nhịp bước chuyển mới của thời đại, Quốc hội đang thật sự hành động, đổi mới tư duy, hoạt động lập pháp, giám sát, đáp ứng yêu cầu thực tiễn và tiếp tục đóng vai trò mở đường, tạo ra không gian cho đổi mới và phát triển. Nhất là công tác dân nguyện của Quốc hội, trong thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả có ý nghĩa đóng góp một phần quan trọng vào thành tích chung trong hoạt động của Quốc hội, được cử tri và nhân dân cả nước ghi nhận, tin tưởng. Việc thực hiện có hiệu quả công tác dân nguyện, góp phần khẳng định bản chất Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đồng thời thể hiện rõ nét tính chất dân chủ của xã hội.
Dẫn chứng ngay ở Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV vừa diễn ra, bà Phương cho biết, Quốc hội đã xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) trong một số luật như Luật Thủ đô (2024), Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (2025)… và đang tiếp tục nghiên cứu, xây dựng cơ chế sandbox cho lĩnh vực mới, quan hệ xã hội mới để tạo động lực phát triển đột phá.
Theo bà Phương, cả trong hoạt động giám sát của Quốc hội cũng có nhiều đổi mới. Đơn cử Luật Bảo vệ môi trường ban hành năm 2020, có hiệu lực năm 2022 nhưng năm 2025 Quốc hội đã tiến hành giám sát để kịp thời đưa ra giải pháp khắc phục các tồn tại, bất cập và những vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn. Các nghị quyết giám sát cũng xác định rõ thời hạn thực hiện để giúp hoạt động tái giám sát kịp thời, hiệu quả…
Đặc biệt, đối với cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 sẽ được tiến hành vào ngày chủ nhật, 15/3/2026, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cho rằng, công tác dân nguyện của Quốc hội cần đi trước một bước để tạo sự thống nhất về nhận thức, tư tưởng chính trị, hành động trong Đảng, sự đồng thuận trong xã hội, góp phần giúp Quốc hội tổ chức thành công cuộc bầu cử với kết quả cao, bảo đảm dân chủ, bình đẳng, đúng pháp luật, an toàn, tiết kiệm và thực sự là ngày hội của toàn dân. Công tác dân nguyện thực hiện tốt sẽ góp phần củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước và sự nghiệp đổi mới đất nước.
Phát huy hơn nữa vai trò của công tác dân nguyện
Nhìn lại cả quá trình 80 năm lịch sử, từ cuộc Tổng tuyển cử ngày 6/1/1946, bước ngoặt trọng đại, đánh dấu sự kiện quan trọng trong lịch sử nước ta khi lần đầu tiên người dân Việt Nam thông qua lá phiếu của mình thực hiện quyền trực tiếp lựa chọn bầu những người có đức, có tài vào Quốc hội để gánh vác công việc của đất nước, đến nay, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến nhìn nhận, trong suốt chặng đường ấy, dù ở bất cứ hoàn cảnh nào, Quốc hội luôn làm tròn sứ mệnh cao cả của mình. Quốc hội là nơi hội tụ trí tuệ, tinh thần đoàn kết, dân chủ với những quyết định, những quyết sách chính xác, kịp thời trên cả ba phương diện lập pháp, giám sát tối cao và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước, đóng góp công sức cùng với toàn Đảng, toàn dân, toàn quân lập nên những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử để đất nước ta có được cơ đồ tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay.
Theo đánh giá của Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội, theo thời gian, công tác dân nguyện của Quốc hội đã từng bước được cải tiến, đổi mới để phù hợp tình hình chung của đất nước và nguyện vọng chính đáng của người dân, được cử tri và nhân dân ghi nhận. “Quan điểm chính trị nhất quán được thể hiện rõ trong công tác dân vận; thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng và xây dựng chính sách, pháp luật; tổ chức thực thi đường lối, chính sách, pháp luật đều phải dựa trên cơ sở ý chí nguyện vọng của nhân dân”, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội nhấn mạnh.
Chia sẻ quan điểm này, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Hoàng Anh Công cho rằng, tinh thần dân chủ công khai, lấy dân làm gốc, xây dựng một Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân đã và đang trở thành những tiêu chí quan trọng cho sự phát triển của Nhà nước Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới. Theo đó, Quốc hội cần tiếp tục đổi mới công tác dân nguyện thông qua tất cả các hoạt động như hoạt động tiếp công dân, tiếp xúc cử tri và tập hợp, tổng hợp, chuyển ý kiến, kiến nghị của cử tri đến các cơ quan có thẩm quyền, giám sát việc giải quyết kiến nghị cử tri... nhằm phát huy tốt ý nghĩa và vai trò của công tác dân nguyện trong xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, trong tổ chức, hoạt động của cơ quan dân cử và của Quốc hội.
Một Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa chỉ vững khi quyền lực được trao bởi nhân dân và vì nhân dân. Mỗi lá phiếu được bỏ đúng trách nhiệm, đúng niềm tin, là một viên gạch góp phần tạo nên nền móng của sự liêm chính, công bằng và minh bạch trong quản trị quốc gia. Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 tới đây là sự kiện chính trị được trông đợi trong năm 2026. Tham gia vào “Ngày hội toàn dân”, lòng dân cả ba miền cùng náo nức, cùng chung ý thức, lá phiếu là tiếng nói của mình, là tương lai của cộng đồng và là trách nhiệm đối với đất nước. Đó cũng chính là tinh thần của “Ngày hội toàn dân”, biểu tượng của sự đồng lòng, của sức mạnh dân chủ và của con đường phát triển bền vững mà Việt Nam lựa chọn ■
Thông qua các hoạt động cụ thể, công tác dân nguyện của Quốc hội và cơ quan dân cử các cấp đã thể hiện quan điểm chính trị của Đảng và tinh thần của Hiến pháp về quyền lực nhân dân trong mối quan hệ “Đảng lãnh đạo - Nhà nước quản lý - Nhân dân làm chủ” và nguyên tắc “Dân biết - Dân bàn - Dân làm - Dân kiểm tra - Dân giám sát - Dân thụ hưởng”.
