Như yêu cầu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại lễ kỷ niệm 80 năm Quốc hội (6/1/1946 - 6/1/2026): Quốc hội phải “đi trước một bước về thể chế”, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 (dự kiến diễn ra ngày 15/3 tới đây) sẽ là một sự kiện chính trị vô cùng trọng đại.
Cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI có nhiều nét đổi mới so với khóa XV (2021), chủ yếu do rút ngắn nhiệm kỳ khóa XV và thích ứng với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhằm tăng hiệu quả và linh hoạt. Những thay đổi này thể hiện tinh thần hành động quyết liệt từ Nghị quyết Đại hội XIV, tập trung dân chủ minh bạch và ứng dụng công nghệ.
Củng cố niềm tin xã hội
Trước những yêu cầu mới của thời đại, để nâng tầm Quốc hội trở thành động lực bứt phá phát triển đất nước từ năm 2026, cử tri sẽ đóng vai trò trung tâm, quyết định trong việc lựa chọn những gương mặt tiêu biểu nhất, với chương trình hành động phù hợp tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV tham gia cơ quan dân cử các cấp vào ngày 15/3 tới đây, thể hiện quyền làm chủ trực tiếp qua giám sát, lựa chọn và tín nhiệm đại biểu từ các bước hiệp thương, niêm yết danh sách cử tri và bỏ phiếu, nhằm bảo đảm quá trình bầu cử được diễn ra một cách bình đẳng, minh bạch theo Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân (sửa đổi).
Để bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra một cách dân chủ nhất, cử tri cần đấu tranh chống thông tin sai lệch trên mạng xã hội, giám sát quy trình bỏ phiếu tại khu vực, trực tiếp góp phần xây dựng bộ máy Nhà nước của dân, do dân, vì dân. Sự tham gia tích cực của cử tri sẽ giúp củng cố niềm tin xã hội. Cử tri được kiểm tra, góp ý hồ sơ ứng cử tại các vòng hiệp thương, yêu cầu cơ quan bầu cử giải trình, nếu phát hiện sai sót hoặc không đủ tiêu chuẩn về đức - tài. Cử tri có thể chất vấn trực tiếp ứng cử viên về chương trình hành động, lịch sử hoạt động tại hội nghị cử tri do Mặt trận Tổ quốc tổ chức thể hiện tinh thần “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, góp phần lựa chọn đại biểu dân cử chất lượng cao nhất.
Việc tổ chức bầu cử lần này nhấn mạnh yếu tố dân chủ, bình đẳng, minh bạch và ứng dụng công nghệ số để nâng cao hiệu quả. Đồng thời, tiến hành đổi mới về phương thức tuyên truyền, vận động bầu cử; chú trọng bảo đảm an toàn phiếu bầu (với phương án dự phòng cho dịch bệnh hay thiên tai), cũng như khuyến khích cử tri tham gia đầy đủ để cuộc bầu cử thật sự trở thành ngày hội lớn của toàn dân, gắn kết Đảng, Nhà nước và nhân dân.
Ứng cử viên được lựa chọn chặt chẽ, ưu tiên những đại biểu tiêu biểu, có đức, có tài, đại diện ý chí nhân dân, phù hợp yêu cầu phát triển mới, bảo đảm đại biểu Quốc hội khóa XVI có tầm nhìn chiến lược về thể chế và kinh tế. Tinh thần này khuyến khích sự tham gia rộng rãi của các tầng lớp nhân dân, doanh nghiệp và chuyên gia.
Nâng cao “dân chủ số” trong bầu cử
Phương thức vận động bầu cử trực tuyến trong Quốc hội khóa XVI cho phép ứng cử viên tiếp cận cử tri qua nền tảng số bên cạnh gặp gỡ trực tiếp, với thời gian từ ngày công bố danh sách chính thức đến 24 giờ trước bỏ phiếu.
Ứng cử viên trình bày chương trình hành động qua phỏng vấn trên phương tiện thông tin đại chúng địa phương và trang thông tin điện tử của Hội đồng Bầu cử quốc gia. Ủy ban bầu cử các cấp chỉ đạo đăng tải nội dung trên các nền tảng chính thức, bảo đảm nội dung phù hợp pháp luật, không vi phạm an ninh mạng. Nội dung vận động bao gồm tiểu sử, chương trình hành động, được cập nhật minh bạch trên website bầu cử quốc gia và địa phương.
Phương thức này giúp tiếp cận cử tri rộng rãi, tiết kiệm thời gian (rút ngắn quy trình còn 42 ngày), nhưng yêu cầu giám sát chặt để bảo mật dữ liệu và công bằng. Nó cụ thể hóa tinh thần đổi mới từ Đại hội XIV, nâng cao “dân chủ số” trong bầu cử.
Cử tri cả nước tin tưởng: Cuộc bầu cử sẽ thể hiện sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, với quy trình hiệp thương dân chủ, chặt chẽ sẽ chọn được người có đức tài, có tầm nhìn chiến lược, đại diện ý chí, nguyện vọng của nhân dân, để Quốc hội khóa XVI tạo hệ sinh thái phát triển mới, ổn định chính trị-xã hội, bứt phá về kinh tế, củng cố vị thế lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân ■