Xây dựng quốc gia số phục vụ nhân dân

Sau một năm quyết liệt thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW (Nghị quyết 57) của Bộ Chính trị, ban hành ngày 22/12/2024, về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cả nước ta đã và đang thu được những thành tựu rất quan trọng, nổi bật để sớm có thể trở thành một quốc gia số.

Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm 2026. (Ảnh ĐĂNG KHOA)
Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm 2026. (Ảnh ĐĂNG KHOA)

Muốn đạt được mục tiêu đề ra, cả hệ thống chính trị còn rất nhiều việc phải làm. Trước hết, Nghị quyết 57 có rất nhiều nội dung, nhiệm vụ liên quan chặt chẽ, mật thiết với nhiều bộ, ngành khác nhau, do đó nếu thiếu đi sự liên thông, phối hợp, đồng hành và chia sẻ toàn diện, hiệu quả của chuyển đổi số sẽ không cao, thiếu thực chất.

Soi vào thực tế, có thể thấy, các quy định của luật pháp, cơ chế, chính sách hiện hành còn chưa được “nâng cấp” kịp thời với những đòi hỏi từ sự lớn mạnh của các công nghệ mới (AI, blockchain, dữ liệu lớn), mô hình đổi mới sáng tạo (startup, sandbox)... Chính sự thiếu rõ ràng trong vấn đề về sở hữu trí tuệ, sử dụng AI, tiêu chuẩn dữ liệu… khiến cho các doanh nghiệp và nhà đầu tư lúng túng, e ngại trong rót vốn. Cùng với đó là vấn đề được rất nhiều người mong chờ, hy vọng, như: chính sách thu hút chuyên gia, cơ chế tài chính cho startup, mua sắm công nghệ… cũng chưa được pháp quy hóa.

Từ ngày 1/7/2025, Việt Nam vận hành hệ thống chính quyền địa phương hai cấp ngay trong thời điểm cả nước mạnh mẽ triển khai Nghị quyết 57. Đây là cơ hội vàng để chuyển đổi số, để lĩnh vực khoa học công nghệ thử thách và khẳng định vai trò của mình trong thực tế cuộc sống. Bên cạnh những thành tựu ban đầu, chúng ta đồng thời cũng phải hóa giải những vấn đề quan trọng như: hạ tầng băng thông rộng, điện toán đám mây, trung tâm dữ liệu quốc gia… phát triển chưa đồng đều, còn gây ùn tắc, chậm trễ trong giải quyết công việc ở cơ sở cho nhân dân. Trong khi đó, vẫn còn một bộ phận cán bộ, công chức khi tiếp cận quá trình đổi mới đã có tâm lý ngại rủi ro, sợ trách nhiệm…

Nghị quyết 57 đã tiếp sức rất lớn cho các nhà khoa học, nhà trường, viện nghiên cứu và các doanh nghiệp nhưng sự kết nối giữa ba nhà: Nhà nước, nhà trường, nhà doanh nghiệp chưa có kết quả đột phá, thậm chí còn lỏng lẻo. Các viện nghiên cứu vẫn chưa thật sự hướng đến sản phẩm thị trường, doanh nghiệp chưa mạnh dạn đầu tư vào nghiên cứu và phát triển dài hạn. Tất cả những hạn chế này ảnh hưởng trực tiếp đến việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số.

Năm 2026 đã đến với những cơ hội lớn và thách thức không nhỏ. Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vẫn luôn là yêu cầu bắt buộc để phát triển nhanh và bền vững đất nước trong giai đoạn tới. Vì vậy, chúng ta cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế để khẩn trương ban hành đầy đủ các văn bản hướng dẫn chi tiết, rõ ràng phục vụ đắc lực cho sự phát triển chung. Các hệ thống chính trị cần tập trung đầu tư cho yếu tố con người; mở rộng tập huấn kỹ năng công nghệ, chuyển đổi số cho cán bộ, công chức, viên chức, người dân, nhất là ở địa phương. Các bộ, ngành, chức năng cần tập trung bố trí đủ và kịp thời nguồn lực tài chính cho các chương trình, dự án, chính sách có tính đột phá và phải song hành với cải cách thủ tục hành chính, tạo sự thông thoáng, minh bạch.

Tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và định hướng nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh: Năm 2025, chúng ta đã thiết lập nền móng thể chế vững chắc; năm 2026 phải là năm hành động đột phá, chuyển từ nền tảng sang kết quả, từ chính sách sang sản phẩm, từ ý tưởng sang giá trị thực tế cho người dân và doanh nghiệp…

Có thể bạn quan tâm

Ông Hồ Sỹ Hùng - Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), đồng Chủ tịch Liên minh Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam (VBF)

Không còn chỗ cho né tránh trách nhiệm!

Có một nghịch lý đang tồn tại trong môi trường kinh doanh Việt Nam. Doanh nghiệp gặp khó khăn, gửi kiến nghị và nhận được phản hồi đúng thời hạn, đúng quy trình. Nhưng sau các văn bản trả lời, khó khăn vẫn còn nguyên. Nhiều doanh nghiệp chia sẻ: Văn bản trả lời họ nhận được thường rất đầy đủ, viện dẫn điều luật, nghị định, thông tư và kết thúc bằng đề nghị doanh nghiệp căn cứ quy định của pháp luật để thực hiện. Về mặt thủ tục, cơ quan quản lý đã hoàn thành chức trách, nhiệm vụ của mình về việc trả lời. Nhưng điều doanh nghiệp cần là lối ra cho vướng mắc của mình thì… không có.

Đô thị lớn đã kiến tạo cho con người một không gian sống tốt hơn, thì ngược lại, người dân cũng cần tự “nâng cấp” chính mình để phù hợp với đời sống văn minh, hiện đại.

Cư dân siêu đô thị

Nhóm cư dân của chung cư tôi ở có gần 1.000 thành viên. Tài khoản Zalo của nhóm không ngày nào không có hàng chục phản ánh về lối sống chưa chuẩn mực của một số cư dân: Vòi nước công cộng ở vườn hoa không khóa, rác bỏ không đúng nơi quy định, thú cưng đi dạo không rọ mõm... và, thậm chí, bã kẹo cao-su dính trên máy tập. Hành trình xây dựng tác phong sinh hoạt văn minh phù hợp với đô thị lớn, hiện đại vẫn còn khá gập ghềnh.

Xây dựng không gian sinh hoạt cộng đồng là một trong những điểm quan trọng giúp mỗi địa phương nuôi dưỡng mạch ngầm văn hóa cho cư dân.

Sắp xếp lại không gian văn hóa bằng một tư duy sâu sắc hơn

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 21 về “sắp xếp thôn, tổ dân phố và bố trí, sử dụng người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố”, yêu cầu các địa phương hoàn thành phương án sắp xếp trước ngày 10/6/2026.

Hà Nội xác lập cấu trúc đô thị theo hướng “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”, trong đó lấy sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái - văn hóa chủ đạo. Ảnh Thành Đạt

Viết tiếp trường ca sông Cái

Ngày 13/5 vừa qua, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng ký Quyết định số 2512/QĐ-UBND về việc phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.

Phiên Bế mạc Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV - Ảnh: TTXVN

Đề cao chữ “Thật”

Hội nghị Trung ương 2 với nhiều nội dung quan trọng, được coi là những “hành lang pháp lý”, những “quy tắc vận hành”, những “nguyên tắc kỷ luật”, những “chuẩn mực hành động” để đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống. Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh đây là “Hội nghị đặt nền móng vận hành cho cả nhiệm kỳ”.

Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã thông qua nhiều luật, nghị quyết quan trọng. (Ảnh: DUY LINH)

Trả lời thôi, chưa đủ!

Theo thông lệ, trước thềm kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa XVI, việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến kỳ họp thứ 10 - kỳ họp cuối cùng của Quốc hội khóa XV, được rà soát lại.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh.

“Không cần học thêm vẫn học tốt” - Bao giờ, bằng cách nào?

Tại phiên họp thứ 55 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khi góp ý về báo cáo công tác dân nguyện tháng 2, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đã phát biểu: “Phụ huynh tốn nhiều tiền hơn để đưa đón, đóng tiền cho con ra trung tâm học thêm, sau Thông tư 29 của Bộ Giáo dục và Đào tạo”.

Quang cảnh Phiên họp thứ 55 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Minh bạch thông tin để người dân tin tưởng, ủng hộ

Quốc hội đang tiến hành lấy ý kiến, thảo luận về dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi). Thực tế cho thấy, từ gần 10 năm nay việc tiếp cận, nắm hiểu thông tin của người dân đã được cụ thể hóa theo Hiến pháp, tạo cơ sở pháp lý toàn diện để người dân yêu cầu và nhận thông tin từ cơ quan nhà nước đã được triển khai có bài bản.

Tổng Bí thư Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham dự hội nghị.

Tư duy kiến tạo phải bắt đầu từ gỡ rối thủ tục

Thực hiện nhiệm vụ mới được giao thêm từ đầu năm 2026 là kiểm soát thủ tục hành chính, Bộ Tư pháp đã có Báo cáo số 679/BC-BTP về rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo Nghị quyết số 66/NQ-CP ngày 26/3/2025 của Chính phủ (Nghị quyết 66).

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu chỉ đạo Hội nghị tại điểm cầu Trung ương. Ảnh VGP

Định vị hệ giá trị và động lực phát triển văn hóa

Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 80–NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, khẳng định quan điểm chỉ đạo: “Phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước”.