Cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI được xác định là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu của Quốc hội và toàn bộ hệ thống chính trị trong năm 2026. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã khẳng định: Việc tổ chức thành công cuộc bầu cử là cơ sở quan trọng để lựa chọn những người đại diện thật sự “vừa có đức, vừa có tài”, kiên định lý tưởng, gần gũi nhân dân, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong bối cảnh mới.
Những điểm đổi mới quan trọng
Công tác bầu cử lần này đặt ra yêu cầu mới về đổi mới phương thức tổ chức, nhằm thích ứng với quá trình chuyển đổi số quốc gia, đồng thời ứng phó chủ động, linh hoạt với thách thức thông tin sai lệch, xuyên tạc trên không gian mạng.
Việc rút ngắn thời điểm và thời gian chuẩn bị là điểm khác biệt nổi bật. Ngày bầu cử được ấn định sớm hơn hai tháng, thay vì vào tháng 5 như thường lệ. Như vậy, nhiệm kỳ của Quốc hội khóa XV và Hội đồng nhân dân nhiệm kỳ 2021-2026 cũng được rút ngắn tương ứng, để đồng bộ với tiến độ kiện toàn tổ chức bộ máy Nhà nước các cấp.
Bên cạnh đó, việc giảm thời gian từ khi kết thúc nộp hồ sơ ứng cử đến khi bầu cử từ 70 xuống 42 ngày, dẫn tới đòi hỏi điều chỉnh toàn bộ các mốc hiệp thương, công bố danh sách ứng cử viên, giải quyết khiếu nại, tố cáo... Điều này đặt ra yêu cầu chủ động phối hợp chặt chẽ, khẩn trương, nhịp nhàng hơn nữa giữa các cơ quan, tổ chức ở mọi cấp.
Một trong những điểm mới quan trọng tiếp theo: Điều chỉnh thẩm quyền xác định khu vực bỏ phiếu và tổ chức phụ trách bầu cử theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phù hợp cấu trúc hành chính hiện nay, giúp tinh gọn, thống nhất về chỉ đạo, tạo điều kiện cho công tác tổ chức được khoa học,
tiết kiệm và sát thực tế hơn.
Cùng đó, phương thức vận động bầu cử được mở rộng, cho phép thực hiện trực tuyến hoặc kết hợp trực tiếp-trực tuyến. Quy định mới này không chỉ hòa nhịp xu thế chuyển đổi số quốc gia, mà còn tạo điều kiện bình đẳng hơn cho các ứng cử viên ở vùng sâu, vùng xa, đồng thời đòi hỏi bảo đảm an toàn kỹ thuật, bảo mật thông tin và an ninh mạng ở mức cao hơn.
Đặc biệt, Hội đồng Bầu cử quốc gia được trao quyền chủ động điều chỉnh và hướng dẫn nghiệp vụ khi phát sinh trong các tình huống thực tế, nhằm bảo đảm tính linh hoạt, kịp thời và hiệu quả trong toàn bộ quy trình. Việc tăng cường vai trò chỉ đạo của Hội đồng thể hiện bước tiến quan trọng trong cải cách hành chính và hiện đại hóa công tác bầu cử.
Cơ sở pháp lý và quyết tâm chính trị
Chỉ thị số 46-CT/TW của Bộ Chính trị về lãnh đạo cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 xác định: “Cả hệ thống chính trị phải đoàn kết thống nhất, tập trung dốc sức chuẩn bị các điều kiện cần thiết để tổ chức thắng lợi cuộc bầu cử, bảo đảm
dân chủ, bình đẳng, đúng pháp luật, an toàn và tiết kiệm”. Trên tinh thần đó, công tác lãnh đạo, chỉ đạo bầu cử ở cả Trung ương và địa phương đang được triển khai quyết liệt, toàn diện và đồng bộ.
Việc quản lý, kiểm soát chặt chẽ thông tin liên quan đến bầu cử được đặc biệt chú ý, nhất là khi mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo đang ảnh hưởng sâu rộng đến nhận thức của cử tri. Do đó, báo chí cách mạng cần chủ động cung cấp thông tin chính xác, minh bạch, kịp thời, đồng thời phát huy vai trò định hướng dư luận, góp phần củng cố niềm tin xã hội, đẩy mạnh phổ biến pháp luật, phản ánh trung thực quá trình chuẩn bị, đồng thời đấu tranh, phản bác các thông tin sai lệch, bảo đảm sự minh bạch, thống nhất trong dư luận xã hội.
Việc bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch trong các khâu, từ hiệp thương giới thiệu người ứng cử, công bố danh sách chính thức đến chuẩn bị cơ sở vật chất, thể hiện tinh thần thượng tôn pháp luật, đồng thời tăng cường niềm tin của nhân dân với Nhà nước và Quốc hội.
Cử tri cần sáng suốt lựa chọn những người có bản lĩnh chính trị vững vàng, có năng lực chuyên môn, phẩm chất đạo đức và tâm huyết phục vụ nhân dân. Bản thân các ứng cử viên cũng cần chuẩn bị hành trang kỹ lưỡng cho đợt tiếp xúc cử tri vận động bầu cử, xây dựng chương trình hành động sát với tình hình thực tiễn ở địa phương, đáp ứng tâm tư, nguyện vọng của cử tri nơi mình ra ứng cử, để bà con cử tri có cơ sở để lựa chọn. Đó cũng là điều kiện tiên quyết để cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất thật sự là đại diện cho trí tuệ, ý chí và nguyện vọng của nhân dân, đồng hành cùng toàn Đảng, toàn dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Quốc hội, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Văn phòng Hội đồng Bầu cử quốc gia Tạ Thị Yên cho biết: Văn phòng Hội đồng Bầu cử quốc gia đang làm việc hết sức khẩn trương, bận rộn, hầu như lúc nào cũng sáng đèn để xử lý thông tin, bảo đảm tiến độ, chất lượng công việc theo kế hoạch, quy trình luật định.
Trong không khí đón chào năm mới, người dân và cử tri hoàn toàn tin tưởng với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và tinh thần đoàn kết dân tộc, cuộc bầu cử ngày 15/3 tới đây chắc chắn sẽ thành công tốt đẹp, lựa chọn được những người đại diện xứng đáng cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân, khởi đầu một nhiệm kỳ mới của các cơ quan dân cử, tạo nền tảng chính trị-xã hội vững chắc để triển khai thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững, không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống tinh thần và vật chất của nhân dân ■
Cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI không chỉ là sự kiện chính trị-pháp lý, mà còn là đợt sinh hoạt dân chủ sâu rộng trong toàn xã hội. Đây là dịp để mỗi người dân trực tiếp thực hiện quyền làm chủ, thể hiện ý chí và trách nhiệm đối với sự phát triển của đất nước.
