Câu chuyện di sản từ gánh phở rong đến “Phở AI” tại Festival Phở 2025

Festival Phở 2025 với chủ đề “Tinh hoa phở Việt-Di sản trong kỷ nguyên số” chính thức khai mạc ngày 18/4 và sẽ diễn ra trong ba ngày tại Khu di tích Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội). Bên cạnh ý nghĩa tôn vinh, lan tỏa di sản Phở Việt trong nước và quốc tế, sự kiện lần này có nhiều nét mới, giới thiệu hành trình ẩm thực độc đáo từ những gánh phở rong truyền thống đến cả những trải nghiệm “Phở AI” trong thời đại công nghệ số.

Thứ Năm, ngày 17/04/2025 - 16:40

Các nghệ nhân phục vụ khách tại Festival Phở. (Ảnh: ND)

Festival Phở năm nay có 50 gian hàng, quy tụ các thương hiệu phở nổi tiếng ba miền với điểm nhấn phở Hà Nội đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia cùng phở Nam Định.

Chương trình Festival dày đặc các sự kiện văn hóa du lịch, giúp du khách có thể hình dung một hành trình của phở Việt từ truyền thống đến hiện đại, trong đó nghệ nhân của các thương hiệu phở sẽ có những hoạt động quảng diễn, mang đến thực khách sự trải nghiệm trọn vẹn quy trình nấu phở và quẩy, từ chọn nguyên liệu, làm bánh phở, nấu nước dùng...

Festival Phở luôn thu hút đông khách du lịch và những người yêu thích ẩm thực. (Ảnh BTC)

Trong khuôn khổ sự kiện là cuộc Tọa đàm “Phở trở thành di sản UNESCO và lan tỏa quốc tế” với sự tham gia của nhiều nhà nghiên cứu và các nghệ nhân, trọng tâm là các nội dung: Hành trình phát triển từ món ăn truyền thống đến di sản ẩm thực toàn cầu; quy trình và những thách thức trong việc lập hồ sơ UNESCO cho nghề Phở...

Theo ông Phạm Thanh Dũng, đại diện Ban Tổ chức Festival Phở 2025, trên không gian rộng mở của khu du tích Hoàng thành Thăng Long, một triển lãm sống động “Câu chuyện Phở” sẽ được hình thành tại Festival Phở 2025 tái hiện hành trình phát triển của phở Việt qua từng giai đoạn lịch sử. Khách du lịch và những người yêu thích nghệ thuật ẩm thực được trực tiếp tham gia vào các hoạt động, thưởng thức những hương vị phở và hòa mình theo bước chân của những gánh phở xưa và không gian của các quán phở thời bao cấp cho đến gian hàng của các thương hiệu phở nổi tiếng vươn tầm thế giới.

Một góc không gian Phở Hà Nội gợi nhớ nhiều hoài niệm. (Ảnh BTC)

Một trong những điểm nhấn quan trọng là hành trình trải nghiệm hương vị đặc trưng của phở đặc trưng của các vùng, miền và địa phương như phở vùng cao Tây Bắc, Nam Định, Hà Nội, miền trung, miền nam và phở quốc tế, cho thấy sự đa dạng của phở Việt trên suốt dọc dài mảnh đất hình chữ S, tôn vinh bản sắc, kỹ thuật chế biến và sự sáng tạo của nghệ thuật ẩm thực trong từng tô phở.

Cùng với những gian hàng phở đặc trưng đậm đà hương vị truyền thống, các thực khách cũng được trở lại với những ký ức, hoài niệm của quầy bia Hà Nội thời bao cấp, nơi bát phở nóng hổi và vại bia hơi mát lạnh, từng là biểu tượng của những bữa ăn bình dân một thời đầy dư vị. Nét đẹp của nghệ thuật ẩm thực Hà Nội còn tái hiện với không gian trà sen, mang vẻ đẹp thanh tao của nghệ thuật thưởng trà Việt, giúp du khách có được những giây phút thư thái giữa nhịp sống sôi động của lễ hội.

Có một chi tiết thu hút sự chú ý đặc biệt của tại Festival Phở lần này là bức tượng Người gánh phở rong Hà Nội, một hình ảnh có ý nghĩa biểu trưng cho cả một quá trình phát triển của di sản văn hóa phở Việt. Bức tượng được tái hiện từ nguyên mẫu tác phẩm điêu khắc “Phở gánh” họa sĩ Thế Sơn và nhà điêu khách Trần Quốc Thịnh tại khu phố ẩm thực Duy Tân của Hà Nội.

Bức tượng cao khoảng 1,75 m, bằng chất liệu compozit, partin giả đồng, mô phỏng hình ảnh một người đàn ông bán phở thời kỳ đầu thế kỷ 20 trên đường phố Hà Nội với đôi quang gánh, một bên là nồi nước dùng bốc khói và chiếc lồng phở.

Hình ảnh phở rong đã đi vào văn chương, thơ ca, gánh theo ký ức, phong vị, và nếp sống của người Việt qua bao thế hệ. Đây cũng là khởi nguồn để theo năm tháng, phở dần bước vào các thực đơn nhà hàng, xuất hiện trên bản đồ ẩm thực quốc tế và trở thành một di sản văn hóa của người Việt.

Bức tượng Người gánh phở rong Hà Nội sẽ được đặt tại Festival Phở 2025. (Ảnh BTC)

Tham quan không gian Festival Phở Việt trước giờ khai mạc, ông Nguyễn Tiến Đạt, đại diện một đơn vị lữ hành quốc tế nhận xét: “Bức tượng phở gánh là một điểm nhấn độc đáo, thể hiện sự sáng tạo và tinh thần tôn vinh văn hóa ẩm thực Việt Nam. Tác phẩm đã thật sự trở thành biểu tượng của sự tần tảo và khéo léo trong nghề nấu phở và truyền tải câu chuyện về hành trình lan tỏa tinh hoa phở Hà Nội ra khắp mọi miền. Chúng tôi đánh giá cao sự tinh tế trong thiết kế và thông điệp mà tác phẩm mang lại, góp phần làm nổi bật giá trị di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của phở tại Festival năm nay”.

Nhiều nhà nghiên cứu ẩm thực từng ví von ẩm thực Hà Nội không chỉ ngon mà còn biết kể chuyện. Với Festival Phở 2025, người Hà Nội đang dùng phở để kể câu chuyện của mình: một thành phố vừa cổ kính, vừa hiện đại, sâu lắng trong sự tinh tế, sáng tạo. Có thể nói, gánh phở rong chính là một mắt xích thời gian lưu lại những nét văn hóa xưa cùng hiện tại trong ký ức và trong tâm hồn của những người Hà Nội hào hoa, thanh lịch.

Cùng với thời gian, theo hành trình lịch sử hình thành và phát triển, Phở Việt đã và đang lan tỏa đến các nước và trở thành một thương hiệu nổi tiếng trên bản đồ ẩm thực thế giới. Trong sự chuyển mình mạnh mẽ của thời công nghệ số, kỳ Festival Phở năm nay cũng mang những nét riêng độc đáo với hành trình trải nghiệm “phở AI” thời công nghệ số. Ban Tổ chức đã bố trí các gian hàng phở ứng dụng công nghệ AI-Chatbot trong sự kiện nhằm nâng cao trải nghiệm của khách tham dự, tối ưu quy trình tổ chức và hỗ trợ quảng bá sự kiện.

Theo đó, sẽ có những gian hàng phở trả tiền qua thẻ, tự động hóa, robot hóa hoàn toàn từ khâu phục vụ cho đến quy trình chế biến, thêm nếm gia vị theo lệnh yêu cầu của thực khách. Tại đây, Ban Tổ chức sẽ giới thiệu một số mô hình phục vụ phở tự động, tiện lợi, nhanh, gọn, phù hợp môi trường công sở, khu vui chơi công cộng mà vẫn bảo đảm về chất lượng, hương vị như phở truyền thống cùng các trải nghiệm thú vị với giới trẻ.

Festival Phở 2025 do Văn phòng Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội chỉ đạo; Trung tâm Hội nghị thành phố thực hiện với sự đồng hành của Công ty cổ phần Hàng tiêu dùng Masan-Masan Consumer cùng Tổng Công ty cổ phần Bia-Rượu-Nước giải khát Hà Nội, nhãn hàng nước tinh khiết Bluezone. Sự kiện là một trong các hoạt động góp phần đưa tinh hoa văn hóa ẩm thực Việt Nam vươn tầm thế giới, hướng tới trở thành di sản văn hóa của nhân loại.