Có những con người, tên tuổi không chỉ khắc sâu vào lịch sử bằng những trọng trách họ từng gánh vác, mà còn lắng đọng trong lòng dân bởi một nhân cách ngời sáng và một trái tim suốt đời vì nước, vì dân. Tròn 100 năm Ngày sinh đồng chí Trần Trọng Tân (15/10/1926-15/10/2026), ngày 15/10, bộ phim tài liệu "Đồng chí Trần Trọng Tân - Giữ trọn lòng son" đã mang đến những khoảnh khắc nghẹn ngào cùng nỗi nhớ và niềm tự hào của đồng chí, bạn bè và người thân.
Giữa muôn vàn ký ức dạt dào được tái hiện qua các thước phim tư liệu lịch sử quý, chân dung “Chú Hai Tân” - một nhà tư tưởng sắc bén, một người cộng sản kiên trung, nhưng vô cùng khiêm nhường, nghĩa tình lại một lần nữa thắp sáng niềm tin và lòng kính yêu vô hạn, chạm đến cảm xúc của đông đảo người xem.
Đồng chí Trần Trọng Tân tên thật là Trần Trọng Hoãn, sinh tại xã Tân Mỹ, huyện Cam Lộ (nay là xã Cam Thành), tỉnh Quảng Trị. Thừa hưởng truyền thống yêu nước của quê hương và gia đình, ông giác ngộ cách mạng từ rất sớm và vinh dự đứng vào hàng ngũ Đảng Cộng sản Việt Nam khi vừa tròn 20 tuổi.
![t2.jpg](https://cdn.nhandan.vn/images/b4bjBhvISbAB8rVEfVJMPO3gMfCYslYm_QF9FCq7Q0yrLYqQtME4N7IXU4gspgB9/t2.jpg.avif "Đoàn làm phim tài liệu "Đồng chí Trần Trọng Tân - Giữ trọn lòng son" tại một buổi quay ghi hình phỏng vấn. (Ảnh: TFS)")
Năm 24 tuổi (1950), ông đã được tin tưởng bầu làm Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị, lãnh đạo quân dân quê nhà vượt qua gian khó trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.
Các thước phim tiếp tục kể câu chuyện về đồng chí Trần Trọng Tân trong những năm tháng chống Mỹ cứu nước khi đảm nhiệm Ủy viên Thường trực Ban Tuyên huấn Trung ương Cục miền nam ở Tây Ninh. Hình ảnh người cán bộ kiên định, sắc bén trên mặt trận tư tưởng trong khói lửa chiến tranh hiện lên thật hào hùng và cũng thắm đượm tình đồng chí, đồng đội.
Năm 1967, đồng chí Trần Trọng Tân được điều động vào hoạt động bí mật ở nội thành Sài Gòn với các trọng trách: Phó Ban Tuyên huấn Khu ủy Sài Gòn-Gia Định, Bí thư Đảng ủy cánh Tuyên huấn nội thành, Bí thư Ban Cán sự văn nghệ sĩ, Bí thư Ban Cán sự báo chí ký giả nội thành.
Ông bị địch bắt năm 1969 và giam cầm trong suốt sáu năm (1969-1975) tại Côn Đảo. Trải qua những đòn tra tấn dã man trong khu "chuồng cọp", ông vẫn giữ vững khí tiết, là tấm gương sáng cho các đồng chí của mình trong ngục tù. Lắng đọng và nghẹn ngào biết bao trước hình ảnh người chiến sĩ Cộng sản giữa chốn lao tù khắc nghiệt vẫn tỉ mỉ nắn nót viết tài liệu học tập cho đồng đội trên những mảnh giấy cuốn thuốc lá, trên từng chiếc lá bàng khô.
Ngay sau ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (tháng 6/1975), đồng chí Trần Trọng Tân được giao nhiệm vụ Trưởng ban Tuyên huấn Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh. Năm 1981, ông làm Phó Ban Tuyên huấn Trung ương và đến Đại hội lần thứ VI của Đảng năm 1986, ông được bầu làm Ủy viên Trung ương Đảng, giữ chức Trưởng ban Tư tưởng-Văn hóa Trung ương.
Ông cũng là người chịu trách nhiệm chính trong việc chỉ đạo tập hợp, chọn lọc, biên tập để xuất bản bộ tác phẩm Hồ Chí Minh toàn tập. Năm 1991, ông trở lại Thành phố Hồ Chí Minh giữ trọng trách Phó Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, Trưởng ban Tư tưởng-Văn hóa Thành ủy cho đến khi nghỉ hưu năm 1997.
Đất nước bộn bề khó khăn sau hòa bình, đồng thời còn làm nghĩa vụ quốc tế giúp nước bạn Campuchia, trong đó có đồng chí Trần Trọng Tân. Lời kể đầy ân tình của bà Samdech Men Sam An (Phó Chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia) cùng không ít cán bộ của nước bạn đã khắc họa rõ nét hình ảnh "Chú Hai Tân" - một chuyên gia Việt Nam khiêm nhường, tận tụy và giàu nghĩa tình trong những năm tháng giúp nước bạn hồi sinh.
Bộ phim “Đồng chí Trần Trọng Tân – Giữ trọn lòng son” đã tạo nên một hành trình ngược dòng lịch sử đầy tự hào và xúc động. Những chiếc lá bàng khô ở Côn Đảo năm nào, những dòng chữ nắn nót trên giấy cuốn thuốc lá trong ngục tù Mỹ ngụy, hay nụ cười hiền hậu của vị cán bộ tư tưởng giữa lòng nhân dân... tất cả đã ngưng đọng thành một tượng đài về nhân cách sống. Bộ phim không chỉ chạm đến trái tim của những người cùng thời, mà sẽ còn góp phần tiếp tục truyền lửa cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.
Khi lên đường đi B vào chiến trường miền nam rất sớm, ông để lại ở Hà Nội người vợ trẻ và bốn đứa con thơ. Suốt cuộc đời mình, ông dành cho vợ một tình yêu tha thiết, sâu sắc và sự đồng cảm trọn vẹn. Ông hiểu và trân trọng những hy sinh lặng lẽ của người vợ ở lại hậu phương vừa gánh vác nuôi dạy các con, vừa nỗ lực vươn lên phấn đấu trưởng thành để xứng đáng với người chồng nơi tuyến đầu.
Trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt, rồi bị giặc bắt, tra tấn dã man nơi địa ngục trần gian Côn Đảo, nỗi nhớ con và tình yêu thương gia đình chính là điểm tựa tinh thần vô giá, giúp ông chịu đựng mọi đòn thù đau đớn, bởi ông luôn tin rằng cuộc đấu tranh này không chỉ vì độc lập của Tổ quốc mà còn vì tương lai tươi sáng của chính các con.
Để tạo nên một tác phẩm phim tài liệu sắc sảo, hoàn chỉnh và đầy sức lay động ấy, bên cạnh tâm huyết của ê-kíp Hãng phim TFS và Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh (HTV), là cả một hành trình lặn lội đầy tâm huyết của chính gia đình đồng chí Trần Trọng Tân.
Những người con trai của ông như Trần Trọng Ninh, Trần Trọng Dũng cùng các thành viên trong gia đình đã không quản ngại vất vả, sát cánh cùng đoàn phim đi qua mọi miền đất nước. Chính tình yêu thương và sự kính trọng vô bờ dành cho người cha thân yêu đã giúp gia đình chắt chiu từng tư liệu quý, kết nối từng nhân chứng và truyền trọn vẹn "linh hồn" vào từng thước phim hậu kỳ.
Bên cạnh đó, sự kết hợp tinh tế từ cuốn sách Trần Trọng Tân: Lòng son trước mọi thử thách (nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải), những thước phim lưu giữ chính tiếng nói, nụ cười của ông khi sinh thời, cùng các giai điệu da diết của các ca khúc: Nhịp chèo sông Hiếu, Chiếc gậy Trường Sơn, Tự do... đã làm nên thành công của một bộ phim tài liệu xuất sắc.
Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh đồng chí Trần Trọng Tân (15/10/1926-15/10/2026) là dịp để các thế hệ cán bộ, đảng viên và nhân dân ta noi theo tấm gương tận tụy, kiên cường, suốt đời học tập, rèn luyện và giữ trọn tình nghĩa gia đình, quê hương, đất nước.
