Cam kết quốc tế với châu Phi để đối phó với dịch bệnh

Các tổ chức quốc tế đã cam kết tài trợ hơn 800 triệu USD cho Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) châu Phi để giúp ứng phó bệnh đậu mùa khỉ (mpox) đang lây lan ở mức độ nguy hiểm. Đây là con số tài chính cao hơn dự kiến mà cộng đồng quốc tế hỗ trợ trong bối cảnh châu Phi đang loay hoay đối phó dịch bệnh lây lan khó kiểm soát này.
Ảnh minh họa. Nguồn: Reuters
Ảnh minh họa. Nguồn: Reuters

Tổng Giám đốc CDC châu Phi Jean Kaseya cho biết, cơ quan này đã nhận được cam kết tài trợ gần 814 triệu USD nhằm hỗ trợ kế hoạch ứng phó với dịch mpox. Nếu tính đến hỗ trợ bổ sung, số tiền này sẽ tăng lên khoảng 1 tỷ USD, trong đó phần lớn đến từ Mỹ, quốc gia sẽ tài trợ 500 triệu USD và 1 triệu liều vaccine cho kế hoạch nêu trên.

Ngoài ra, CDC châu Phi sẽ nhận được khoảng 314 triệu USD từ một ngân quỹ phòng chống dịch bệnh vốn được lập ra để nhận các khoản đóng góp từ các quốc gia thành viên và đối tác. Số tiền này bao gồm cả khoản 129 triệu USD do quỹ nêu trên đề xuất. Cũng theo ông Kaseya, CDC châu Phi đã nhận được 4,3 triệu liều vaccine trong số hơn 10 triệu liều cần thiết để kiểm soát dịch mpox. Trong bối cảnh nguồn cung vaccine, nguồn lực y tế còn hạn chế và dịch bệnh tiếp tục lan rộng gây ảnh hưởng đến nhiều quốc gia hơn, CDC châu Phi cho biết sẽ phải điều chỉnh kế hoạch ứng phó.

Dịch đậu mùa khỉ bùng phát dữ dội ở châu Phi khi 15 trong số 55 quốc gia thành viên của Liên minh châu Phi đã báo cáo có các ca bệnh. Từ đầu năm đến nay, lục địa này ghi nhận hơn 32.000 ca nghi mắc mpox, trong đó có 840 người chết. Số ca mắc bệnh đậu mùa khỉ và tử vong ở châu Phi đã tăng lần lượt là 177% và 38,5% so với cùng kỳ năm 2023. Do lo ngại nguy cơ gia tăng số ca nhiễm chủng Clade 1b mới ở CHDC Congo, tâm dịch, lây lan sang các quốc gia lân cận, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã ban bố tình trạng khẩn cấp quốc tế về bệnh đậu mùa khỉ vào tháng 8 vừa qua.

Đây là lần thứ hai trong hai năm WHO kích hoạt mức cảnh báo toàn cầu cao nhất đối với căn bệnh này.

Hoạt động đi lại xuyên biên giới, tình trạng suy dinh dưỡng và hành vi tình dục không an toàn tại nhiều khu vực ở châu Phi được cho là những yếu tố chính gây lây lan bệnh đậu mùa khỉ. Trong khi đó, nguồn lực yếu kém ảnh hưởng tới khả năng chống chọi với dịch bệnh ở nhiều nước châu Phi. Công tác xét nghiệm và giám sát dịch ở một số nước gặp khó khăn do thiếu thốn trang thiết bị và nguồn lực. Tỷ lệ xét nghiệm vẫn là một vấn đề lớn và cần tăng cường năng lực xét nghiệm cho các nước để theo dõi tốt hơn dịch bệnh.

CDC châu Phi gần đây đã công bố việc triển khai kế hoạch ứng phó chung của lục địa với WHO. Kế hoạch này kéo dài 6 tháng, bắt đầu từ tháng 9/2024 đến tháng 2/2025, cần nguồn ngân sách ước tính gần 600 triệu USD. Trong số này, 55% được phân bổ cho các nỗ lực ứng phó bệnh đậu mùa khỉ ở các quốc gia bị ảnh hưởng, số còn lại được dùng để hỗ trợ hoạt động và kỹ thuật thông qua các tổ chức đối tác.

Trước nguy cơ rơi vào tình trạng mất kiểm soát đối với bệnh đậu mùa khỉ, CDC châu Phi kêu gọi 10 triệu liều vaccine cho châu Phi, song đến nay, chỉ có 3,6 triệu liều vaccine được bảo đảm cho châu lục này. Liên minh vaccine (Gavi) đã công bố đợt đầu tiên sử dụng Quỹ Ứng phó khẩn cấp (FRF) nhằm ứng phó dịch đậu mùa khỉ, theo đó Gavi ký thỏa thuận với hãng dược phẩm Bavarian Nordic để bảo đảm cung cấp 500.000 liều vaccine phòng bệnh đậu mùa khỉ MVA-BN cho các quốc gia châu Phi đang trong vùng dịch. Mỹ mới đây thông báo sẽ tặng 1 triệu liều vaccine phòng mpox và ít nhất 500 triệu USD cho các nước châu Phi ứng phó dịch bệnh này. Dự kiến, vaccine mà Mỹ sẽ tặng châu Phi là loại Jynneos do hãng dược Bavarian Nordic sản xuất, với phần lớn trong số này được lấy từ kho dự trữ của Mỹ.

Trong bối cảnh nhiều nước châu Phi bị cuốn vào vòng xoáy xung đột và nguy cơ lây lan dịch bệnh qua biên giới khó kiểm soát, Giám đốc CDC châu Phi Jean Kaseya đã kêu gọi cộng đồng quốc tế, nhất là các nước phương Tây, tăng cường hỗ trợ châu Phi chống lại sự lây lan bệnh đậu mùa khỉ. Ông cho rằng, các nước phương Tây cần rút ra bài học từ đại dịch Covid-19 và không thể để lịch sử lặp lại đối với mpox nếu châu Phi một lần nữa bị bỏ rơi trong cuộc chiến chống dịch bệnh này.

Có thể bạn quan tâm

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.