Cải cách thủ tục hải quan theo hướng thực chất, giảm chi phí cho doanh nghiệp

Theo ông Trần Đức Hùng, Phó Cục trưởng Cục Hải quan, ngành Hải quan đang tập trung xây dựng hệ thống công nghệ thông tin thực hiện Hải quan số thay thế hệ thống VNACCS/VCIS hiện hành. Cùng với đó, nhiều giải pháp cải cách thủ tục hành chính và hiện đại hóa quản lý đang được triển khai đồng bộ.

Nhiều giải pháp hiện đại hóa hải quan đang được triển khai nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và hỗ trợ doanh nghiệp.
Nhiều giải pháp hiện đại hóa hải quan đang được triển khai nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và hỗ trợ doanh nghiệp.

Hải quan số là trọng tâm của cải cách

Xây dựng Hải quan số thay thế hệ thống VNACCS/VCIS, mở rộng Cổng thông tin một cửa quốc gia, thí điểm thông quan tập trung và cắt giảm 66 thủ tục hành chính là những chuyển động đáng chú ý của ngành hải quan trong những tháng đầu năm 2026.

Trao đổi với báo chí ngày 9/6, ông Trần Đức Hùng, Phó Cục trưởng Cục Hải quan cho biết, ngành hải quan đang xây dựng hệ thống công nghệ thông tin thực hiện Hải quan số để thay thế hệ thống VNACCS/VCIS hiện hành. Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong quá trình thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Theo ông Hùng, việc xây dựng Hải quan số không chỉ là thay đổi về công nghệ, mà còn là cơ sở để đổi mới quy trình quản lý, xử lý thủ tục hải quan, tăng tính kết nối dữ liệu và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Từ đầu năm 2026, Cục Hải quan đã kiện toàn Ban Chỉ đạo, ban hành kế hoạch phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2026. Trong đó, nhiệm vụ được đặt ra là tập trung nguồn lực cho dự án xây dựng hệ thống công nghệ thông tin thực hiện Hải quan số.

Cùng với đó, ngành hải quan đang phối hợp triển khai dự án “Mở rộng Cổng thông tin một cửa quốc gia và kết nối Cơ chế một cửa ASEAN giai đoạn 3”. Đây là nền tảng quan trọng để tăng cường chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý, giảm trùng lặp trong xử lý hồ sơ và tạo thuận lợi hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu.

Các nhiệm vụ thuộc Đề án 06 cũng đang được triển khai, gồm xây dựng hệ thống tiếp nhận thủ tục hành chính, hệ thống đăng ký và quản lý người sử dụng, kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Cùng với đó là việc duy trì, nâng cấp các hệ thống phục vụ quản lý hải quan như quản lý điều hành tập trung, thông quan điện tử phiên bản 6, hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu trị giá thấp gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh.

Đáng chú ý, Cục Hải quan đang thử nghiệm công cụ Chatbot AI để hỗ trợ cán bộ hải quan và cộng đồng doanh nghiệp. Đây là bước đi mới trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào hoạt động nghiệp vụ, hướng tới hỗ trợ tra cứu, giải đáp và xử lý thông tin nhanh hơn.

Một chuyển động quan trọng khác là việc thí điểm mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III từ ngày 1/6/2026. Mô hình này được triển khai cùng với số hóa chứng từ thuộc bộ hồ sơ hải quan, qua đó góp phần rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, giảm chi phí và nhân lực cho cả cơ quan hải quan và doanh nghiệp.

Theo Cục Hải quan, thông quan tập trung còn giúp tăng tính công khai, minh bạch trong xử lý hồ sơ, đồng thời hướng tới mục tiêu xây dựng cơ sở dữ liệu hải quan “đúng, đủ, sạch, sống”. Đây là yêu cầu quan trọng khi quản lý hải quan ngày càng chuyển sang nền tảng dữ liệu, quản lý rủi ro và mức độ tuân thủ của doanh nghiệp.

Không chỉ tập trung vào chuyển đổi số, ngành hải quan cũng đẩy mạnh hoàn thiện thể chế. Trong những tháng đầu năm 2026, Cục Hải quan đã hoàn thành 19 đề án trình Chính phủ, 21 đề án trình Bộ Tài chính và 53 đề án cấp Cục; trong đó đã trình Chính phủ ban hành 2 nghị định, trình Bộ Tài chính ban hành 4 thông tư.

Hiện Cục Hải quan đang tiếp tục hoàn thiện dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan. Sau đoàn khảo sát tại Thành phố Hồ Chí Minh ngày 6/6, Cục Hải quan dự kiến tiếp tục khảo sát tại Quảng Ninh trong các ngày 12-13/6 và phối hợp với VCCI tổ chức hội nghị lấy ý kiến doanh nghiệp, hiệp hội trong tháng 6.

Ở phương diện hội nhập, ngành hải quan đã triển khai kế hoạch hợp tác và hội nhập quốc tế giai đoạn 2026-2030. Đáng chú ý là việc ký kết Hiệp định hợp tác trong lĩnh vực hải quan với Trung Quốc vào tháng 4/2026, tạo tiền đề mở rộng hợp tác về cơ chế một cửa, doanh nghiệp ưu tiên và trao đổi dữ liệu.

Cắt giảm thủ tục, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp

Cùng với chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính là một trong những trọng tâm được Cục Hải quan đẩy mạnh trong thời gian qua.

img-3931.jpg
Ông Trần Đức Hùng, Phó Cục trưởng Cục Hải quan trao đổi với báo chí ngày 9/6.

Thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, Cục Hải quan đã rà soát toàn diện các quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực hải quan. Kết quả, ngành đã cắt giảm 2 ngành nghề kinh doanh có điều kiện, tương ứng giảm 50% tổng số ngành nghề kinh doanh có điều kiện trong lĩnh vực hải quan; cắt giảm 14 điều kiện kinh doanh, đạt 100% kế hoạch Chính phủ giao.

Đối với thủ tục hành chính, toàn ngành đã cắt giảm, đơn giản hóa 66 thủ tục, gồm 39 thủ tục được bãi bỏ và 27 thủ tục được đơn giản hóa, tương ứng giảm khoảng 30% tổng số thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan. Kết quả này đạt 117,94% kế hoạch Chính phủ giao.

Theo lãnh đạo Cục Hải quan, việc bãi bỏ nhiều thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh thể hiện quyết tâm chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, lấy mức độ tuân thủ của doanh nghiệp và quản lý rủi ro làm nền tảng cho mô hình quản lý hiện đại.

Tinh thần tạo thuận lợi thương mại cũng được thể hiện qua việc chủ động phối hợp với các bộ, ngành tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện các quy định mới. Ngành hải quan đồng thời duy trì cơ chế hỗ trợ, xử lý nhanh các khó khăn phát sinh trong hoạt động xuất nhập khẩu nhằm bảo đảm dòng chảy hàng hóa thông suốt.

Một điểm nhấn đáng chú ý là từ ngày 1/6/2026, Cục Hải quan triển khai thí điểm mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III. Theo ông Trần Đức Hùng, mô hình này được triển khai đồng thời với việc số hóa chứng từ thuộc bộ hồ sơ hải quan, qua đó góp phần rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, giảm chi phí và nguồn nhân lực cho cả cơ quan hải quan và doanh nghiệp.

Theo đánh giá của Cục Hải quan, thông quan tập trung không chỉ giúp nâng cao tính công khai, minh bạch trong quá trình xử lý hồ sơ mà còn tạo nền tảng hình thành cơ sở dữ liệu hải quan "đúng, đủ, sạch, sống", phục vụ hiệu quả công tác quản lý trong môi trường số.

Từ nay đến cuối năm 2026, ngành hải quan sẽ tiếp tục tập trung nguồn lực hoàn thiện dự thảo sửa đổi Luật Hải quan, triển khai dự án xây dựng hệ thống công nghệ thông tin thực hiện Hải quan số, mở rộng Cổng thông tin một cửa quốc gia và kết nối Cơ chế một cửa ASEAN giai đoạn 3. Đồng thời, trên cơ sở kết quả thí điểm thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III, Cục Hải quan sẽ đánh giá, hoàn thiện đề án để xây dựng lộ trình triển khai trong toàn ngành.

Theo ông Trần Đức Hùng, các nhiệm vụ này đều hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tạo thuận lợi thương mại và xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, hiện đại hơn cho cộng đồng doanh nghiệp.

Có thể bạn quan tâm

Ông Nguyễn Như So, Chủ tịch Tập đoàn DABACO. (Ảnh: Tập đoàn DABACO)

DABACO GROUP và chuỗi 3F+

Là doanh nghiệp của đất nước tiên phong xây dựng chuỗi giá trị khép kín trong ngành chăn nuôi, đến nay DABACO GROUP đã xây dựng thành công chuỗi 3F, gồm Feed (thức ăn chăn nuôi), Farm (chăn nuôi/trang trại) và Food (thực phẩm), thậm chí hiện đã mở rộng thành 3F+ (thêm các lĩnh vực sản xuất bao bì, cảng, dịch vụ...).

Tây Ninh đã công bố điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Tây Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 là mở rộng không gian phát triển, tăng cường liên kết vùng, phát huy tiềm năng, lợi thế địa phương. (Ảnh: THANH PHONG)

Mở rộng không gian phát triển, tạo động lực tăng trưởng mới cho Tây Ninh

Quy hoạch tỉnh Tây Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 là mở rộng không gian phát triển, tăng cường liên kết vùng, phát huy tiềm năng, lợi thế địa phương. Đây là nền tảng để tỉnh đẩy mạnh thu hút đầu tư, hoàn thiện hạ tầng, nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo động lực tăng trưởng hai con số, tiến tới phát triển bền vững.

Chủ tịch thành phố Hà Nội và lãnh đạo các sở, ngành đối thoại với nông dân. (Ảnh: Ngọc Anh)

Hà Nội đặc biệt quan tâm đến đời sống, việc làm của người nông dân sau thu hồi đất nông nghiệp

Sáng 14/10, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì đối thoại với nông dân Thủ đô năm 2026 với chủ đề: “Đồng hành cùng nông dân Thủ đô phát triển nông nghiệp đô thị sinh thái, xanh, bền vững; thúc đẩy chuyển đổi số, liên kết chuỗi, nâng cao giá trị nông sản và sinh kế nông dân”.

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng phát biểu tại hội thảo. (Ảnh: MAI NGỌC)

Hướng tới hệ sinh thái thanh toán số thông minh, liền mạch, an toàn

Hạ tầng thanh toán đang được mở rộng mạnh mẽ từ nội địa ra khu vực và quốc tế, nhằm nâng cao trải nghiệm xuyên suốt cho người dùng. Cùng với đó, yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải thiết lập các cơ chế "bảo vệ không khoảng cách" để bảo đảm an toàn cho tài sản và dữ liệu trước sự gia tăng của tội phạm công nghệ cao.

(Ảnh thiết kế minh họa có dùng AI)

Đề xuất mức phạt tối đa 200 triệu đồng trong kinh doanh xổ số

Bổ sung chế tài về phòng, chống rửa tiền, làm rõ thẩm quyền xử phạt và đồng bộ với pháp luật hiện hành là những nội dung đáng chú ý trong dự thảo Nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số do Bộ Tài chính chủ trì xây dựng.

Một quầy tạp hóa nhỏ bán lẻ tự phát, do người dân bình thường quản lý, chủ tiệm lo ngại vô tình bị vi phạm pháp luật do đề xuất mới đề ra. (Ảnh: KHA VY)

Đề xuất cấm trưng bày thuốc lá: Cần lộ trình đủ dài để chủ trương đi vào cuộc sống

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá có quy định cấm trưng bày thuốc lá (dự kiến sẽ trình Quốc hội tại kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI). Tuy nhiên, câu hỏi được đặt ra: Cấm ở đâu, cấm đến mức nào và bao giờ bắt đầu, để những quy định thật sự đi vào từng quầy hàng, góc phố.

Chủ động kiểm tra nghĩa vụ thuế để hạn chế ảnh hưởng đến kế hoạch xuất cảnh. (Ảnh: Cục Hải quan)

Gỡ nhanh vướng mắc thuế, giảm gián đoạn xuất cảnh

Kết nối dữ liệu điện tử giữa cơ quan thuế và cơ quan quản lý xuất nhập cảnh giúp rút ngắn thời gian xử lý khi người nộp thuế đủ điều kiện hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh. Để tránh chậm trễ trước chuyến đi, người nộp thuế cần kiểm tra nghĩa vụ và hoàn tất các thủ tục liên quan từ sớm.

Toàn cảnh Công ty VICEM Hoàng Thạch - đơn vị thành viên của VICEM. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Khẳng định vị thế doanh nghiệp chủ lực của ngành xây dựng

Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước đã xác định nhiệm vụ tập trung đầu tư phát triển một số tập đoàn kinh tế, doanh nghiệp nhà nước mạnh, có quy mô lớn, đóng vai trò dẫn dắt trong các ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược của nền kinh tế.

[Video] Các tỉnh phía Bắc họp phương án ứng phó với biến đổi khí hậu trong sản xuất nông nghiệp năm 2027

[Video] Các tỉnh phía Bắc họp phương án ứng phó với biến đổi khí hậu trong sản xuất nông nghiệp năm 2027

Ngày 13/10, tại Phú Thọ, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phối hợp với Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ tổ chức Hội nghị sơ kết công tác sản xuất trồng trọt và thủy lợi phục vụ sản xuất năm 2026, triển khai kế hoạch năm 2027 các tỉnh phía Bắc.

Kiểm toán nhà nước ký Quy chế phối hợp công tác với Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: P.LOAN)

Phối hợp, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn lực công

Việc phối hợp công tác giữa Kiểm toán nhà nước với các tỉnh Gia Lai, Khánh Hòa và Đắk Lắk góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, phòng ngừa thất thoát, lãng phí, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công và phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của các địa phương trong giai đoạn mới.

Ngành thuế nâng cao chất lượng phục vụ, tạo thuận lợi cho người nộp thuế. (Ảnh: TÔN TRƯỜNG)

Giảm phiền hà, nâng trách nhiệm giải quyết thủ tục thuế

Hướng dẫn đúng từ đầu, chủ động khai thác dữ liệu, xử lý hồ sơ khi đủ điều kiện và theo dõi công việc đến cùng là yêu cầu của Quy tắc giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế. Với quy tắc vừa ban hành theo Quyết định số 1361/QĐ-CT, Cục Thuế đặt sự thuận lợi và hài lòng của người nộp thuế làm thước đo chất lượng phục vụ.

[Infographic] Chứng khoán ngày 13/10: VN-Index giảm nhẹ 1,56 điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

[Infographic] Chứng khoán ngày 13/10: VN-Index giảm nhẹ 1,56 điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

Kết phiên 13/10, VN-Index giảm nhẹ 1,56 điểm (-0,09%) về mức 1.719,42 điểm, trên hỗ trợ tâm lý 1.700 điểm. Độ rộng trên HoSE tiêu cực. Thanh khoản thị trường tăng nhẹ, khối lượng giao dịch khớp lệnh giảm nhẹ so với phiên trước. Khối ngoại tiếp tục bán ròng với giá trị bán 433,6 tỷ đồng trên HoSE trong phiên hôm nay.