Thời gian qua, Hải quan cửa khẩu cảng Vạn Gia (Quảng Ninh) đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, thành lập tổ triển khai ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), từng bước đưa công nghệ hiện đại vào công tác quản lý, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu.
Với quan điểm lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, Hải quan cửa khẩu cảng Vạn Gia đã đẩy mạnh tập huấn ứng dụng AI cho cán bộ công chức hải quan trong xử lý các thủ tục hành chính đối với hàng hóa xuất nhập khẩu; tìm hiểu đúng về AI, xu thế và cơ hội trong lĩnh vực hải quan; việc phân loại AI trong hành chính công và ngành hải quan; lợi thế, thách thức và rủi ro khi ứng dụng AI trong công việc... Nhờ công tác tập huấn, cán bộ, công chức của đơn vị sử dụng hiệu quả các công cụ AI cơ bản hỗ trợ công việc hằng ngày. Việc sử dụng hệ thống sổ tay điện tử theo dõi hàng hóa xuất, nhập và tồn tại cảng Vạn Gia đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, theo dõi và giám sát hàng hóa.
Ông Vũ Đức Dũng, Đội trưởng Hải quan cửa khẩu cảng Vạn Gia cho biết: “Qua công tác tập huấn, các cán bộ, công chức của đơn vị đều có khả năng thiết kế được quy trình hoặc sản phẩm ứng dụng AI phục vụ công tác chuyên môn, từ đó nâng cao tinh thần đổi mới, cải tiến, số hóa hoạt động nghiệp vụ tại cửa khẩu nhằm thực hiện hiệu quả chuyển đổi số trong ngành hải quan và đóng góp vào quá trình chuyển đổi số quốc gia”.
Trong ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, Hải quan cửa khẩu cảng Vạn Gia đã duy trì ổn định hệ thống VNACCS/VCIS, bảo đảm an ninh, an toàn dữ liệu. Đặc biệt, đơn vị đã nghiên cứu, triển khai 4 sản phẩm ứng dụng công nghệ số, trong đó có việc sử dụng AI hỗ trợ tham mưu, tổng hợp báo cáo; xây dựng sổ tay điện tử theo dõi hàng hóa xuất, nhập và tồn tại cảng, dùng chung giữa cơ quan hải quan và doanh nghiệp, góp phần nâng cao tính chính xác, minh bạch trong quản lý.
Việc triển khai hiệu quả các ứng dụng công nghệ số đã tiết kiệm thời gian tra cứu, linh hoạt trong chuyển đổi, giúp người dân và doanh nghiệp tìm kiếm thuận lợi, nhanh chóng. Đồng thời, thay đổi phương thức quản lý từ thủ công sang môi trường điện tử, góp phần tạo thuận lợi cho doanh nghiệp khi làm các thủ tục xuất, nhập khẩu hàng hóa qua cảng. Song song với đó, Hải quan cửa khẩu cảng Vạn Gia đã xây dựng kho dữ liệu tích hợp, cho phép liên thông, cập nhật văn bản theo thời gian thực, từng bước hướng tới ứng dụng AI trong hỗ trợ tra cứu, gợi ý quy trình phù hợp với từng nhóm đối tượng.
Một trong những điểm nhấn nổi bật của đơn vị là việc số hóa và công khai toàn bộ 143 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết bằng mã QR. Đến nay, toàn bộ thủ tục đã được tích hợp đầy đủ và niêm yết tại trụ sở làm việc, khu vực tiếp nhận hồ sơ và các vị trí thuận lợi để doanh nghiệp dễ dàng tra cứu. Thông qua thao tác quét mã QR bằng điện thoại thông minh, doanh nghiệp có thể nhanh chóng tiếp cận quy trình, thành phần hồ sơ, biểu mẫu và các căn cứ pháp lý liên quan. Việc ứng dụng công nghệ số này giúp khắc phục những hạn chế của hình thức niêm yết giấy truyền thống, đồng thời bảo đảm thông tin luôn được cập nhật kịp thời, chính xác khi có thay đổi về chính sách.
Theo ông Vũ Đức Dũng, việc áp dụng mã QR trong công khai thủ tục hành chính không chỉ là đổi mới hình thức mà thể hiện sự thay đổi trong tư duy phục vụ của cán bộ, công chức ngành hải quan, hướng tới nền hành chính hiện đại, minh bạch, giúp doanh nghiệp, người dân giảm thời gian, chi phí và khắc phục sai sót trong quá trình làm thủ tục.
Cùng việc công khai thủ tục hành chính bằng mã QR, đơn vị còn xây dựng kho dữ liệu tích hợp cho phép liên kết và cập nhật các văn bản mới theo thời gian thực. Nhờ đó, mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đối với Hải quan cửa khẩu cảng Vạn Gia ngày càng được nâng cao. Tính minh bạch, rõ ràng trong quy trình làm thủ tục cũng góp phần giảm sai sót, hạn chế tiêu cực, hướng đến nền hải quan hiện đại, chuyên nghiệp.
Nếu như trước đây, việc niêm yết thủ tục bằng văn bản giấy thường gặp nhiều hạn chế như chậm cập nhật, tốn diện tích trưng bày, khó tra cứu và tốn kém chi phí in ấn, thì hiện nay các bảng thông tin tại khu vực làm thủ tục, cổng ra vào, nhà liên ngành đều được thay bằng mã QR điện tử. Khi cần thiết, chỉ một thay đổi nhỏ trong hệ thống dữ liệu là toàn bộ nội dung được cập nhật ngay lập tức, bảo đảm thông tin chính xác, đồng bộ.
Việc áp dụng số hóa quy trình tra cứu thủ tục hành chính của Hải quan cửa khẩu cảng Vạn Gia đã mang lại những kết quả rõ rệt. Doanh nghiệp, người dân không mất thời gian tìm kiếm, không phải đọc từng trang giấy niêm yết mà chỉ cần thao tác trên điện thoại là có thể nắm được toàn bộ hồ sơ, thủ tục hành chính cần chuẩn bị. Điều này không chỉ tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn góp phần nâng cao tính tuân thủ pháp luật của người khai hải quan.
