Ngay từ khi ra đời (1930), Đảng ta đã xác định rõ công tác dân vận là nhiệm vụ trọng yếu trong đường lối cách mạng. Bằng việc kiên trì tuyên truyền, giác ngộ quần chúng, xây dựng lực lượng chính trị rộng khắp - từ công nhân, nông dân, thanh niên, phụ nữ đến trí thức yêu nước - Đảng ta từng bước hình thành “thế trận lòng dân”, làm cơ sở cho tổng khởi nghĩa.
Một số phương thức dân vận nổi bật trong thực tiễn tiến hành Cách mạng Tháng Tám có thể kể đến như: Sử dụng truyền thông, báo chí cách mạng để tuyên truyền đường lối cách mạng; đưa khẩu hiệu ngắn gọn, hợp thời, hợp lòng người như “Đánh đuổi Nhật-Pháp!”, “Ủng hộ Việt Minh!”, “Việt Nam độc lập!”. Tổ chức các phong trào quần chúng (Mặt trận Việt Minh, Phụ nữ Cứu quốc, Thanh niên Cứu quốc, Tự vệ Cứu quốc…) với hình thức đa dạng, dễ tiếp cận, sát thực tiễn nhân dân. Lấy “việc làm thiết thực” để vận động nhân dân, giải quyết các vấn đề dân sinh gắn liền với mục tiêu chính trị...
Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám không chỉ là kết quả của sự chuẩn bị lâu dài, kiên cường về chính trị, tổ chức và lực lượng, mà còn là thành quả của nghệ thuật chớp thời cơ cách mạng và huy động sức mạnh đại đoàn kết toàn dân.
Chỉ trong vòng 2 tuần, từ ngày 14 đến 28/8/1945, chính quyền đã về tay nhân dân. Bí quyết thành công là Đảng ta đã kiên trì mục tiêu: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”; đồng thời biết dựa vào dân, tin dân và phát huy tối đa sức mạnh của nhân dân.
Đúng như lời Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Dân vận là vận động tất cả lực lượng của mỗi một người dân không để sót một người dân nào, góp thành lực lượng toàn dân, để thực hành những công việc nên làm, những công việc mà đoàn thể và Chính phủ và Đoàn thể đã giao cho”, “Dân vận kém thì việc gì cũng kém. Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công”.
Đảng ta đã biết khơi dậy tinh thần yêu nước, đoàn kết, khát vọng độc lập của toàn dân tộc; biết tổ chức, tập hợp, dẫn dắt các lực lượng xã hội - từ công nhân, nông dân, trí thức đến thanh niên, phụ nữ - vào phong trào cách mạng rộng lớn. Đảng không chỉ tuyên truyền, giác ngộ, mà còn gắn bó máu thịt với nhân dân, chăm lo đến đời sống, lợi ích thiết thực của dân, nhờ đó xây dựng được niềm tin và sự ủng hộ tuyệt đối từ quần chúng.
Dân vận không chỉ là phương pháp lãnh đạo của Đảng mà còn là nền tảng để củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, tạo nên sự đồng thuận xã hội - yếu tố then chốt trong công tác xây dựng Đảng.
Dân vận không chỉ là phương pháp lãnh đạo của Đảng mà còn là nền tảng để củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, tạo nên sự đồng thuận xã hội - yếu tố then chốt trong công tác xây dựng Đảng.
Sau gần 40 năm thực hiện công cuộc đổi mới, những thành tựu quan trọng trên các lĩnh vực kinh tế-xã hội của đất nước có sự đóng góp to lớn và bền bỉ của công tác dân vận.
Ứng dụng công nghệ thông tin giúp nâng cao hiệu quả tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân tích cực tham gia các chương trình phát triển như xây dựng nông thôn mới; thúc đẩy các hoạt động khởi nghiệp, tư vấn, đào tạo nghề, giới thiệu việc làm…, công tác dân vận đã từng bước khơi dậy và phát huy sức mạnh nội sinh trong toàn xã hội.
Đặc biệt, phong trào thi đua “Dân vận khéo” được triển khai sâu rộng trên cả nước, vận động nhân dân gắn liền với hướng dẫn, hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, các tiện ích, dịch vụ số an toàn, hiệu quả đã tạo ra những chuyển biến tích cực, được đông đảo quần chúng nhân dân hưởng ứng.
Các mô hình dân vận gắn với chuyển đổi số như “nông sản lên sàn thương mại điện tử”, sự nỗ lực hoạt động của các tổ công nghệ số cộng đồng… làm thay đổi diện mạo về kinh tế-xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi, cải thiện đời sống đồng bào dân tộc thiểu số...
Thống kê cho thấy hiện cả nước đã có gần 197.000 mô hình “Dân vận khéo” được đăng ký; có hơn 168.000 mô hình được công nhận trên các lĩnh vực phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị.
Bên cạnh những kết quả tích cực, công tác dân vận trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay cũng đứng trước nhiều thách thức: tốc độ lan truyền thông tin nhanh chóng; sự đa dạng về nhu cầu, thói quen và xu hướng tiếp nhận thông tin của các nhóm xã hội, nhất là giới trẻ; tình trạng “nhiễu loạn thông tin”, “truyền thông bẩn”, tin giả, làm sai lệch nhận thức của nhân dân...
Một bộ phận cán bộ, đảng viên còn xa dân, chưa lắng nghe dân, nói không đi đôi với làm. Việc đổi mới phương thức dân vận chưa theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, chưa khai thác hiệu quả các nền tảng số. Không ít cán bộ làm công tác dân vận còn lúng túng trong sử dụng công nghệ thông tin, chưa khai thác hiệu quả các nền tảng số để tương tác hai chiều với người dân. Các thế lực thù địch lợi dụng không gian mạng để xuyên tạc, kích động, làm giảm lòng tin của nhân dân vào Đảng.
Nếu không chủ động chiếm lĩnh và làm chủ không gian mạng, không kịp thời phát hiện và phản bác các thông tin xấu độc thì công tác dân vận sẽ đánh mất trận địa tư tưởng ngay trên mặt trận tuyên truyền số.
Nếu không chủ động chiếm lĩnh và làm chủ không gian mạng, không kịp thời phát hiện và phản bác các thông tin xấu độc thì công tác dân vận sẽ đánh mất trận địa tư tưởng ngay trên mặt trận tuyên truyền số.
Đất nước ta đang bước vào giai đoạn chuyển đổi số mạnh mẽ, đòi hỏi công tác xây dựng Đảng phải có những đổi mới sâu sắc, bài học về “dân vận khéo” càng trở nên thiết thực.
Theo đó, chúng ta cần kiên định nguyên lý dân vận cách mạng “dân là gốc” trong xây dựng Đảng. Xác định rõ Đảng lãnh đạo toàn diện nhưng phải đổi mới phương thức lãnh đạo theo hướng dân chủ, hiện đại, gắn bó mật thiết với nhân dân. Tăng cường “chuyển đổi số trong dân vận”, số hóa cơ sở dữ liệu dân cư phục vụ công tác tuyên truyền, vận động chính trị.
Cần phát triển mạnh mẽ mô hình “Dân vận khéo trong chuyển đổi số” gắn với “Tổ công nghệ số cộng đồng”, “Công dân số”, xây dựng “Chính quyền số”, “Xã hội số”, “Kinh tế số”, trong đó đặt mục tiêu nâng cao đời sống nhân dân làm trung tâm, nhất là ở các địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa.
Tăng cường minh bạch hóa, công khai hóa thông tin để người dân dễ tiếp cận, từ đó tạo niềm tin và sự chủ động tham gia. Phát huy mạng xã hội, các nền tảng số để truyền tải thông tin chính thống của Đảng, phản bác các luận điệu sai trái.
Tạo điều kiện để người dân tham gia góp ý, phản ánh, giám sát cán bộ, chính sách qua các ứng dụng, nền tảng tương tác số. Phát triển đội ngũ cán bộ dân vận am hiểu công nghệ, có khả năng tác chiến trên không gian mạng, tương tác đa chiều với nhân dân.
