Các nước vùng Vịnh đang đẩy nhanh nỗ lực đa dạng hóa nền kinh tế nhằm giảm sự phụ thuộc vào dầu mỏ.
Báo cáo của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) chỉ ra rằng, tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của GCC sẽ đạt mức trung bình 3,3% trong năm 2025, so với mức tăng 1,7% ghi nhận năm 2024, trong bối cảnh các nước vùng Vịnh nới lỏng mức cắt giảm sản lượng dầu theo thỏa thuận của Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ và các đối tác (OPEC+).
Dự báo mới nhất của IMF về cơ bản phù hợp với đánh giá tháng 12/2025 của Ngân hàng Thế giới (WB). Theo đó, WB dự báo tăng trưởng kinh tế của GCC sẽ vọt lên 3,2% năm 2025 và 4,5% năm 2026. Hoạt động kinh tế phi hydrocarbon tại GCC đã tăng trưởng khá mạnh trong năm 2024, nhờ nhu cầu nội địa mạnh mẽ khi các nước vùng Vịnh đẩy nhanh nỗ lực đa dạng hóa nền kinh tế.
Nền kinh tế phi dầu mỏ của GCC đã tăng trưởng trung bình 3,7% năm 2024 và thu hút nguồn đầu tư đáng kể, đặc biệt ở các quốc gia như Saudi Arabia. Về trung hạn, IMF dự báo hoạt động kinh tế phi dầu mỏ sẽ đạt mức tăng trưởng khoảng 2,5% tại Kuwait và Qatar; 3,5% tại Bahrain, Oman và Saudi Arabia; khoảng 4,5% tại Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE).
Nhiều quốc gia vùng Vịnh đã tận dụng lợi thế để thúc đẩy phát triển lĩnh vực công nghệ. Cơ hội lớn cũng đang mở ra để các nước vùng Vịnh nỗ lực thu hút nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực này. Nhiều lao động châu Á và các công ty khởi nghiệp của Mỹ tìm đến vùng Vịnh, nơi có hệ sinh thái phát triển nhanh chóng và thân thiện cũng như mức lương cạnh tranh và các quy định nhập cư đơn giản hơn.
Việc những nhân tài công nghệ hàng đầu lựa chọn vùng Vịnh tạo động lực củng cố hơn nữa vị thế của khu vực này như một trong những điểm đến hấp dẫn nhất thế giới về đổi mới công nghệ và nhân tài. UAE và Saudi Arabia đều đang tập trung phát triển các lĩnh vực công nghệ, đặc biệt chú trọng đến AI và đang xây dựng những dự án mới trị giá hàng tỷ USD.
Với các lợi thế chiến lược, từ vị trí địa lý, hạ tầng hiện đại, hệ thống tài chính tiên tiến cho đến mạng lưới thương mại rộng lớn, UAE đang đẩy nhanh tăng trưởng công nghiệp và đa dạng hóa nền kinh tế. Ngành công nghiệp của UAE đã phát triển đáng kể, đóng góp 210 tỷ AED vào GDP trong năm 2024, trong khi xuất khẩu công nghiệp tăng 68%, lên 197 tỷ AED so với năm 2020.
Giới chuyên gia nhận định, Mỹ ngày càng coi Saudi Arabia và các nước láng giềng vùng Vịnh như những đối tác then chốt nhằm bảo đảm nguồn cung khoáng sản thiết yếu và đất hiếm, trong bối cảnh nhu cầu đối với các khoáng sản thiết yếu như đồng, gali và đất hiếm, bao gồm cả scandi tăng mạnh.
Theo ước tính của Cơ quan Năng lượng Quốc tế, nếu quá trình điện khí hóa tiếp tục diễn ra nhanh chóng, đến năm 2035, nguồn cung đồng và lithium vào năm 2035 chỉ đáp ứng lần lượt 70% và 61% nhu cầu toàn cầu. Saudi Arabia đứng thứ 9 với tiềm lực đất hiếm nặng. Cơ quan Đầu tư Qatar đã đầu tư 180 triệu USD vào TechMet - một nhà đầu tư khoáng sản quan trọng được Tập đoàn Tài chính phát triển quốc tế Mỹ hậu thuẫn. Việc các nước GCC nỗ lực trở thành một trung tâm khoáng sản sẽ hỗ trợ sự phát triển của ngành công nghiệp ô-tô địa phương cùng các ngành khác.
Triển vọng kinh tế của GCC được đánh giá vẫn khá thuận lợi khi sản lượng khí đốt tự nhiên cao hơn, việc triển khai các dự án lớn và chính sách thu hút đầu tư của chính phủ sẽ hỗ trợ đà tăng trưởng kinh tế.
Tuy nhiên, rủi ro suy giảm vẫn là một thách thức lớn đối với các nền kinh tế vùng Vịnh, trong bối cảnh bất ổn toàn cầu ngày càng tăng. Căng thẳng thương mại leo thang, bất ổn tài chính hoặc sự phân mảnh địa kinh tế ngày càng sâu sắc khiến nhu cầu dầu mỏ yếu hơn, gây áp lực đối với giá dầu và doanh thu từ dầu mỏ, qua đó ảnh hưởng đến triển vọng tăng trưởng chung của GCC. Trong bối cảnh đó, việc đẩy mạnh nỗ lực đa dạng hóa nền kinh tế là hướng đi mà các nước vùng Vịnh đang theo đuổi nhằm giảm bớt những thiệt hại và duy trì tăng trưởng bền vững.
