Bên lề Diễn đàn Kinh tế phương Đông lần thứ XI đang diễn ra tại thành phố Vladivostok, vùng Viễn Đông của Nga, ông Konstantin Sidorenko, người đứng đầu Cơ quan phụ trách quan hệ quốc tế và kinh tế đối ngoại vùng Primorye, Liên bang Nga, chia sẻ với phóng viên Báo Nhân Dân về những lĩnh vực hợp tác mà Vladivostok và các địa phương của vùng Primorye và phía Việt Nam có thể khai thác thời gian tới.
Quan hệ thương mại tiếp tục tăng trưởng
Việt Nam đang ngày càng giữ vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển quan hệ kinh tế đối ngoại của vùng Primorye, vùng Viễn Đông của Nga. Theo ông Konstantin Sidorenko, Việt Nam hiện nằm trong nhóm 5 đối tác thương mại chủ yếu của Primorye.
Trong năm qua, kim ngạch thương mại giữa hai bên tăng gần 50%. Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì ở mức cao trong 6 tháng đầu năm nay. Cùng thương mại, lượng hàng hóa vận chuyển giữa các cảng hai bên cũng gia tăng. Hiện các tuyến vận tải container thường xuyên kết nối các cảng của Primorye với Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng và Đà Nẵng.
Ông Sidorenko nhận định, việc các doanh nghiệp Primorye ngày càng tích cực tham gia các hội chợ, triển lãm và chương trình xúc tiến thương mại tại Việt Nam đang mở thêm cơ hội để sản phẩm của địa phương tiếp cận thị trường Việt Nam và khu vực Đông Nam Á. Các hoạt động này được Trung tâm Hỗ trợ xuất khẩu vùng Primorye tổ chức với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp địa phương.
Nhằm tiếp tục thúc đẩy thương mại và gia tăng kim ngạch xuất nhập khẩu, Primorye đã bố trí Tùy viên Thương mại tại Việt Nam. Theo ông Sidorenko, sự hiện diện của đại diện thương mại góp phần hỗ trợ trực tiếp hoạt động kết nối doanh nghiệp.
Trong lĩnh vực đầu tư, ông Sidorenko cho biết, một số dự án có sự tham gia của nguồn vốn Việt Nam đang được triển khai tại Primorye trong khuôn khổ các cơ chế ưu đãi như Vùng phát triển kinh tế ưu tiên (TOR) và Cảng tự do Vladivostok (SPV). Các dự án hiện tập trung chủ yếu vào nông nghiệp, trong đó có chăn nuôi và trồng trọt.
Tuy nhiên, theo đánh giá của ông Konstantin Sidorenko, tiềm năng đầu tư giữa hai bên vẫn còn rất lớn và chưa được khai thác đầy đủ.
Từ thủy sản, dệt may đến du lịch
Khi đề cập những lĩnh vực có tiềm năng lớn nhất để thu hút đầu tư Việt Nam và triển khai các dự án chung tại Primorye, ông Sidorenko trước hết nhấn mạnh nuôi trồng thủy sản và chế biến hải sản.
Theo ông, Việt Nam là một trong những quốc gia hàng đầu thế giới về chế biến thủy sản, đặc biệt là cá tra và tôm, đồng thời có năng lực mạnh về công nghệ nuôi trồng thủy sản. Trong khi đó, Primorye sở hữu nguồn tài nguyên biển phong phú, với những sản phẩm có giá trị như sò điệp, hải sâm và cua.
Từ những lợi thế bổ trợ này, ông Sidorenko cho rằng việc hình thành các doanh nghiệp liên doanh trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản biển tại Primorye, kết hợp chế biến sâu và xuất khẩu sang khu vực châu Á-Thái Bình Dương, là một trong những hướng hợp tác có triển vọng rõ nét.
Công nghiệp nhẹ và dệt may là lĩnh vực thứ hai được ông Konstantin Sidorenko đề cập. Trong bối cảnh một số trung tâm dệt may truyền thống đang gặp khó khăn về logistics và nguồn nhân lực, ông cho rằng các dự án xây dựng cơ sở may mặc theo chuỗi sản xuất khép kín tại Primorye có thể mở ra những cơ hội mới.
Ông Sidorenko đánh giá Việt Nam có lợi thế đặc biệt trong lĩnh vực này, bởi Việt Nam là một trong những trung tâm dệt may lớn của thế giới, có kinh nghiệm sản xuất và năng lực quản lý. Việc xây dựng các nhà máy may mặc định hướng xuất khẩu trong các khu TOR tại Primorye, với sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam, vì vậy được ông xem là một hướng hợp tác giàu tiềm năng.
Du lịch và kinh doanh khách sạn cũng là lĩnh vực được ông Sidorenko đánh giá cao. Theo ông, các doanh nghiệp Việt Nam đang tích cực đầu tư vào cơ sở hạ tầng du lịch, trong đó có khách sạn và khu nghỉ dưỡng. Với vị trí tại vùng Viễn Đông và khả năng kết nối với thị trường châu Á, Primorye có thể trở thành điểm đến hấp dẫn đối với các nhà phát triển bất động sản và du lịch Việt Nam, hướng tới phục vụ du khách từ các nước châu Á.
Bên cạnh đó, ông Konstantin Sidorenko cho rằng hai bên còn có dư địa hợp tác trong lĩnh vực dược phẩm và y học cổ truyền. Primorye và Việt Nam có thể tăng cường trao đổi công nghệ trong trồng cây dược liệu, đồng thời phát triển các sản phẩm thực phẩm bổ sung và dược phẩm trên cơ sở nguồn nguyên liệu của vùng Viễn Đông, trong đó có nhân sâm, với sự tham gia của nguồn vốn Việt Nam.
Việt Nam - điểm kết nối trong mạng lưới Primorye-ASEAN
Về thương mại, ông Konstantin Sidorenko cho rằng Việt Nam có thể trở thành điểm khởi đầu để các doanh nghiệp Primorye từng bước mở rộng hoạt động sang thị trường ASEAN. Ông đặc biệt nhấn mạnh lợi thế từ Hiệp định Thương mại tự do giữa Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU) và Việt Nam, theo đó thuế quan đối với nhiều nhóm hàng hóa đã được cắt giảm hoặc xóa bỏ.
Ở chiều ngược lại, theo ông Sidorenko, Primorye có thể trở thành một trung tâm phân phối hàng hóa Việt Nam tại vùng Viễn Đông của Nga. Đồng thời, địa phương này có tiềm năng trở thành nơi tập kết một số mặt hàng của Nga, như thực phẩm, phân bón và vật liệu xây dựng, trước khi xuất khẩu sang Việt Nam.
Trong toàn bộ chuỗi kết nối, ông Konstantin Sidorenko đặc biệt nhấn mạnh logistics và phát triển chuỗi cung ứng là lĩnh vực có tiềm năng lớn.
Theo ông Sidorenko, các cảng Vladivostok và Vostochny hiện đã tích cực kết nối với các cảng của Việt Nam. Trong bối cảnh một số cửa khẩu đường bộ có nguy cơ quá tải, các tuyến vận tải biển trực tiếp giữa Vladivostok và Việt Nam có thể trở thành một phương án quan trọng, góp phần đa dạng hóa các tuyến vận chuyển hàng hóa.
Không dừng ở vận tải trực tiếp, ông Sidorenko nhìn nhận Việt Nam còn có thể đảm nhận vai trò trung chuyển đối với hàng hóa của Nga tiếp tục được đưa tới các thị trường như Thái Lan, Malaysia và Indonesia. Theo ông, một số cảng của Việt Nam có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lớn, trong khi các tàu này không phải lúc nào cũng có thể cập các cảng nhỏ hơn tại một số nước ASEAN.
Một hướng hợp tác khác được ông Konstantin Sidorenko đề cập là phát triển cơ sở hạ tầng cảng biển. Ông cho biết hiện đã có những trao đổi về khả năng doanh nghiệp Việt Nam tham gia hiện đại hóa cơ sở hạ tầng cảng biển tại Primorye, trong đó có xây dựng các bến cảng chuyên dụng.
Ở chiều ngược lại, ông Sidorenko cho rằng các doanh nghiệp logistics Nga cũng có thể tham gia phát triển cơ sở hạ tầng tại Việt Nam, qua đó góp phần bảo đảm năng lực tiếp nhận và xử lý hàng hóa từ Nga.
Theo ông Konstantin Sidorenko, những hướng hợp tác trên cho thấy quan hệ giữa Primorye và phía Việt Nam đang mở ra không gian rộng hơn, không chỉ trong thương mại và đầu tư song phương mà còn gắn với các tuyến vận tải, chuỗi cung ứng và thị trường ASEAN.
