Hậu kiểm an toàn thực phẩm dựa trên dữ liệu và phân tích nguy cơ

Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) có những đột phá, như chuyển sang hậu kiểm dựa trên dữ liệu số để phân tích nguy cơ và chủ động phòng ngừa sự cố, thay vì chỉ ứng phó khi có vấn đề xảy ra. Hình thức hậu kiểm đa dạng, bao gồm hậu kiểm định kỳ theo kế hoạch và hậu kiểm đột xuất.

Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: TRẦN MINH)
Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: TRẦN MINH)

Chiều 31/7, Bộ Y tế tổ chức Hội nghị lấy ý kiến dự thảo hồ sơ Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.

Bốn chính sách cốt lõi của Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi)

Tại hội nghị, Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho biết, Bộ Y tế đã tiếp thu, tổng hợp đầy đủ ý kiến góp ý của các bộ, ngành như Bộ Nội vụ, Bộ Tư pháp, Bộ Công thương, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các thành viên Chính phủ để tiếp tục hoàn thiện dự thảo trước khi trình cấp có thẩm quyền.

Sau quá trình rà soát, chỉnh lý, dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) hiện được xây dựng với quy mô dự kiến gồm 8 chương, 71 điều. Tuy nhiên, đây mới là phương án dự thảo và sẽ tiếp tục được hoàn thiện trong quá trình lấy ý kiến.

Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) lần này sẽ cập nhật các thông lệ quốc tế mới, phù hợp các chủ trương, chỉ đạo mới của Đảng, Nhà nước và Chính phủ cùng sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật trong sản xuất, chế biến thực phẩm.

Cụ thể, 4 chính sách cốt lõi gồm: Đổi mới hệ thống quản lý an toàn thực phẩm dựa trên kiểm soát nguy cơ xuyên suốt chuỗi cung ứng; cải cách phương thức quản lý và cơ chế kiểm tra an toàn thực phẩm trên thị trường (hậu kiểm); số hóa và xây dựng hệ thống thông tin, dữ liệu quốc gia về an toàn thực phẩm liên thông giữa các bộ, ngành; nâng cao hiệu quả quản lý đối với loại hình thức ăn đường phố và bếp ăn tập thể.

Theo đó, với nhóm chính sách thứ nhất là tập trung quản lý an toàn thực phẩm dựa trên kiểm soát nguy cơ theo toàn bộ chuỗi cung ứng, thay vì quản lý riêng lẻ từng công đoạn như trước đây. Cách tiếp cận này nhằm kiểm soát rủi ro xuyên suốt từ sản xuất, chế biến, lưu thông đến tiêu dùng.

Nhóm chính sách thứ hai là cải cách phương thức quản lý và cơ chế kiểm tra thực phẩm, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, đồng thời tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm quản lý chất lượng.

Nhóm chính sách thứ ba hướng tới đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia về an toàn thực phẩm có tính liên thông giữa các bộ, ngành và địa phương.

Nhóm chính sách cuối cùng tập trung nâng cao hiệu quả quản lý thức ăn đường phố và loại hình cung cấp suất ăn tập thể, đáp ứng yêu cầu thực tiễn khi các mô hình kinh doanh thực phẩm ngày càng đa dạng.

Theo Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên, hiện dự thảo luật đang trong giai đoạn lấy ý kiến hoàn thiện, dự kiến sẽ trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10/2026.

chu-thinh-6619.jpg
Ông Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết, một trong những điểm đột phá của dự thảo Luật là đổi mới phương thức hậu kiểm. (Ảnh: TRẦN MINH)

Bộ Y tế giữ vai trò là đầu mối quản lý an toàn thực phẩm

Ông Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho hay, Luật An toàn thực phẩm năm 2010 đã quy định cụ thể chức năng của Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Bộ Công thương cũng như trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trong bảo đảm an toàn thực phẩm.

Tuy nhiên, hiện nay Bộ Y tế đang được giao xây dựng Đề án hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm theo hướng thống nhất một đầu mối từ Trung ương đến địa phương. Dự thảo luật lần này sẽ quy định theo hướng xác lập nguyên tắc chung: Bộ Y tế là cơ quan chịu trách nhiệm đầu mối trong quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm; các bộ, ngành và Ủy ban nhân dân các cấp phối hợp trong quá trình triển khai.

Theo ông Thịnh, sau khi Đề án được thông qua, các quy định chi tiết về chức năng, nhiệm vụ của các bộ, ngành liên quan cũng như Ủy ban nhân dân các cấp sẽ được thể hiện trong nghị định hướng dẫn. Quan điểm chung là xây dựng một hệ thống quản lý thống nhất từ Trung ương đến địa phương. Các bộ, ngành vẫn có trách nhiệm trong lĩnh vực được phân công, trong khi chính quyền địa phương, đặc biệt cấp tỉnh và cấp xã, giữ vai trò quan trọng trong quản lý an toàn thực phẩm trên thị trường.

Đánh giá cao dự thảo Luật khi hướng tới thống nhất quản lý an toàn thực phẩm từ Trung ương đến địa phương và chuyển mạnh từ quản lý theo vụ việc sang quản lý dựa trên nguy cơ và theo chuỗi, bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, quản lý theo chuỗi và theo nguy cơ chỉ có thể phát huy hiệu quả khi có một đầu mối quản lý thống nhất.

"Quản lý theo chuỗi và theo nguy cơ chỉ có thể thực hiện hiệu quả khi có một cơ quan quản lý đầu mối thống nhất. Nếu khi xảy ra vấn đề vẫn phải để cơ quan này bàn với cơ quan kia, xác định lại nhiệm vụ, trách nhiệm của nhau thì rất khó thực hiện", bà Phong Lan nói.

Sẽ xây dựng cơ chế hậu kiểm dựa trên dữ liệu số và phân tích nguy cơ

Theo Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, một trong những điểm đột phá của dự thảo luật lần này là đổi mới phương thức hậu kiểm.

Thay vì chỉ kiểm tra theo cách truyền thống, cơ quan quản lý sẽ xây dựng cơ chế hậu kiểm dựa trên dữ liệu số và phân tích nguy cơ. Dự thảo quy định các hình thức hậu kiểm, gồm hậu kiểm theo kế hoạch và hậu kiểm đột xuất, đồng thời quy định rõ nội dung và phương thức thực hiện.

Đáng chú ý, hậu kiểm sẽ được triển khai theo hướng "thông minh", sử dụng dữ liệu để phân tích nguy cơ, qua đó chủ động phòng ngừa sự cố thay vì chỉ xử lý khi sự cố đã xảy ra.

Theo định hướng này, dữ liệu sẽ trở thành công cụ quan trọng giúp cơ quan quản lý xác định nhóm sản phẩm, cơ sở hoặc khu vực có nguy cơ cao để tập trung nguồn lực kiểm tra, thay vì kiểm tra dàn trải như trước.

Bên cạnh đó, vai trò của hệ thống kiểm nghiệm nhà nước cũng sẽ được nâng cao nhằm tăng cường năng lực giám sát thực phẩm lưu thông trên thị trường.

Giám đốc Sở An toàn thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh Phạm Khánh Phong Lan cũng đặc biệt nhấn mạnh vai trò của hậu kiểm. Theo bà, nếu xác định hậu kiểm quan trọng hơn tiền kiểm thì dự thảo luật cần có các quy định đủ mạnh để tăng cường hoạt động này, đồng thời giảm bớt những thủ tục không cần thiết ở khâu tiền kiểm.

Bên cạnh đó, bà Phạm Khánh Phong Lan cho rằng lực lượng kiểm tra an toàn thực phẩm hiện nay còn nhiều khó khăn về nhân lực, biên chế và thẩm quyền, trong khi áp lực từ người dân và cấp trên luôn đặt ra yêu cầu phải bảo đảm thực phẩm an toàn. Bà đề xuất cần có những biện pháp thanh tra, kiểm tra hữu hiệu hơn, đồng thời phải làm rõ thẩm quyền xử lý của lực lượng thực thi.

Có thể bạn quan tâm

Tra cứu thông tin thẻ bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân gắn chip được triển khai tại 100% cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế ở thành phố Hải Phòng. (Ảnh: THANH NGA)

Xác thực bảo hiểm y tế bằng dữ liệu

Sau hơn một năm thực hiện Nghị định số 188/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế, bên cạnh kết quả đạt được đã phát sinh một số vướng mắc cần sớm được tháo gỡ...

(Ảnh minh họa: BVCC)

Trẻ mắc RSV, cúm mùa gia tăng khi giao mùa: Cảnh giác dấu hiệu suy hô hấp

Thời tiết chuyển mùa là thời điểm các bệnh lý hô hấp ở trẻ có nguy cơ gia tăng, trong đó virus hợp bào hô hấp (RSV) và cúm mùa có thể gây biến chứng viêm phổi, suy hô hấp. Từ những biểu hiện ban đầu giống cảm lạnh, bệnh có thể diễn tiến nhanh, đặc biệt ở trẻ sơ sinh, trẻ dưới 2 tuổi, trẻ sinh non và trẻ có bệnh lý nền.

[Video] Bộ Y tế sẽ mua sắm tập trung thuốc cấp quốc gia nhằm kiểm soát chi phí

[Video] Bộ Y tế sẽ mua sắm tập trung thuốc cấp quốc gia nhằm kiểm soát chi phí

Tại buổi Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9 diễn ra vào ngày 3/10, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, Bộ Y tế đã nắm được thông tin về việc giá thiết bị y tế, giá thuốc trước khi nhập về Việt Nam đã được nâng so với nước ngoài; đồng thời phối hợp cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan chức năng.

Các chuyên gia báo cáo tại hội thảo khoa học. (Ảnh: Ngọc Anh)

Thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình

Hội thảo khoa học của Hội Chấn thương chỉnh hình Việt Nam dần trở thành hoạt động thường niên, thu hút sự tham gia của đông đảo phẫu thuật viên chấn thương chỉnh hình trong nước và quốc tế trao đổi kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau, nhằm phát triển những kỹ thuật, công nghệ mới giúp nâng cao chất lượng điều trị cho người bệnh.

Bệnh nhân quyết định thực hiện phẫu thuật nội soi ngay tại đảo. (Ảnh: QUÝ NGỌC)

Ngành y tế đặc khu Phú Quý (tỉnh Lâm Đồng) làm chủ kỹ thuật phẫu thuật nội soi

Ngày 2/10, Trung tâm Y tế Quân dân y đặc khu Phú Quý (tỉnh Lâm Đồng) đã thực hiện mổ nội soi cho bốn bệnh nhân liên quan ổ bụng. Đây là lần đầu tiên của đội ngũ y, bác sĩ trên đảo Phú Quý thực hiện phẫu thuật bằng nội soi, dưới sự giám sát trực tiếp của ê-kíp chuyển giao kỹ thuật của Bệnh viện đa khoa Bình Thuận.

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Sim chúc mừng gia đình sản phụ. (Ảnh: BVCC)

Kỳ tích y khoa: Tam thai chào đời cách nhau 36 giờ

Khi bé đầu tiên nặng 900g chào đời, các bác sĩ phải tìm cách ngăn cuộc chuyển dạ tiếp diễn để 2 thai nhi còn lại có thêm thời gian phát triển trong bụng mẹ. Quyết định sinh trì hoãn mở ra 36 giờ đầy thách thức, trước khi 2 bé lần lượt chào đời và bước vào hành trình chăm sóc đặc biệt kéo dài hơn 200 ngày.

Lâm Đồng phấn đấu hoàn thành mục tiêu khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân trong tháng 11/2026. (Ảnh: BẢO VĂN)

Lâm Đồng phát động chiến dịch 60 ngày đêm khám sức khỏe miễn phí cho người dân

Chiều 1/10, Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng thông tin, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh phát động “Chiến dịch 60 ngày đêm cao điểm khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân”, nhằm hoàn thành mục tiêu mỗi người dân được khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí ít nhất một lần trong năm 2026.

Bà Đinh Thị Thu Thủy, Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế chia sẻ tại buổi họp báo. (Ảnh: T.D)

Sửa Luật An toàn thực phẩm, khắc phục chồng chéo trong quản lý

Khắc phục tình trạng chồng chéo, phân tán trách nhiệm trong quản lý an toàn thực phẩm là một trong những nội dung được đặt ra trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Dự thảo hướng tới thống nhất đầu mối quản lý, phân định rõ trách nhiệm các bộ, ngành, đồng thời chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm theo mức độ nguy cơ.

Hoạt động tư vấn sức khỏe, khám sàng lọc cho người cao tuổi sau lễ phát động tại Cà Mau. (ảnh HOÀN THÀNH)

Cà Mau chung tay vì sức khỏe người cao tuổi

Ngày 1/10, Quyền Giám đốc Sở Y tế tỉnh Cà Mau Nguyễn Tấn Lực cho biết, lực lượng chức năng Cà Mau vừa tổ chức khám sàng lọc sức khỏe cho hàng trăm người cao tuổi tại địa phương nhân lễ phát động Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2026.

Lễ ký kết hợp tác. (Ảnh: VNVC)

Hợp tác chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người cao tuổi, trao tặng 10.000 liều vaccine cúm

Hội Người cao tuổi Việt Nam và Hệ sinh thái Y tế Tâm Anh-VNVC hợp tác triển khai Đề án “Chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người cao tuổi Việt Nam”, hướng tới tăng cường phòng bệnh, phát hiện sớm, điều trị và phục hồi cho người cao tuổi. Dịp này, VNVC trao tặng 10.000 liều vaccine cúm cho người cao tuổi trên toàn quốc.

Lãnh đạo Bộ chủ trì cuộc họp. (Ảnh: T.H)

Quản lý giá thiết bị y tế: Minh bạch từ chuỗi cung ứng đến người bệnh

Bộ Y tế đang xây dựng các giải pháp quản lý giá thiết bị y tế theo hướng minh bạch toàn bộ chuỗi cung ứng và vòng đời sản phẩm, từ nhập khẩu, mua sắm, đấu thầu đến thanh toán bảo hiểm y tế. Việc kê khai, niêm yết giá sẽ được thực hiện trên cơ sở dữ liệu ngành y tế, đồng thời phân biệt rõ với giá hình thành trong đấu thầu.