Bộ Y tế cho biết, cơ quan này đã nhận được công văn của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội về việc chuyển kiến nghị của cử tri gửi tới sau Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI trong đó có một số kiến nghị của cử tri tỉnh Lào Cai và cử tri thành phố Đà Nẵng liên quan lĩnh vực quản lý của ngành y tế, trong đó có chính sách bảo hiểm y tế.
Cử tri đề nghị giảm tỷ lệ đóng bảo hiểm y tế
Cử tri tỉnh Lào Cai kiến nghị về quy định hiện hành về bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp, người lao động còn đóng thêm 1,5% bảo hiểm y tế; người sử dụng lao động đóng thêm 3% bảo hiểm y tế. Cử tri đề nghị nghiên cứu điều chỉnh theo hướng giảm tỷ lệ đóng bảo hiểm y tế cho cả người lao động và người sử dụng lao động.
Cử tri tỉnh Lào Cai cho rằng, việc điều chỉnh này sẽ góp phần giảm gánh nặng tài chính, khuyến khích tham gia bảo hiểm, hạn chế tình trạng trốn đóng bảo hiểm y tế, đồng thời bảo đảm an sinh xã hội bền vững.
Phản hồi ý kiến của cử tri, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết, theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế, tổng mức đóng bảo hiểm y tế đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động bằng 4,5% tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Trong đó, người sử dụng lao động đóng 3% và người lao động đóng 1,5%. Mức đóng này được áp dụng thống nhất trên phạm vi toàn quốc nhằm duy trì nguồn tài chính cơ bản cho Quỹ Bảo hiểm y tế.
Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, việc duy trì mức đóng bảo hiểm y tế 4,5% nhằm bảo đảm Quỹ Bảo hiểm y tế có nguồn lực thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh cho người tham gia, nhất là đối với các trường hợp bệnh nặng, bệnh mạn tính có chi phí điều trị cao, qua đó góp phần hạn chế nguy cơ khó khăn về tài chính khi người lao động ốm đau.
Rà soát doanh nghiệp chậm đóng bảo hiểm y tế kéo dài, đóng thiếu số người
Cũng liên quan lĩnh vực bảo hiểm y tế, cử tri thành phố Đà Nẵng kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các cơ quan chức năng tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát việc thực hiện đóng bảo hiểm y tế cho người lao động tại các doanh nghiệp; bảo đảm doanh nghiệp thực hiện đóng đúng, đóng đủ và đúng thời gian theo quy định của pháp luật để người lao động được bảo đảm đầy đủ quyền lợi khám, chữa bệnh bằng bảo hiểm y tế.
Bên cạnh đó, nghiên cứu cơ chế hỗ trợ phù hợp đối với các trường hợp doanh nghiệp chậm đóng hoặc nợ bảo hiểm y tế kéo dài tạo điều kiện để người lao động vẫn được tiếp tục sử dụng bảo hiểm y tế trong quá trình khám, chữa bệnh, tránh ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, đời sống và quyền lợi chính đáng của người lao động do lỗi từ phía doanh nghiệp sử dụng lao động.
Trả lời nội dung về thanh tra, kiểm tra, giám sát và xử lý doanh nghiệp vi phạm, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết, pháp luật về bảo hiểm y tế quy định người sử dụng lao động có trách nhiệm đóng bảo hiểm y tế đầy đủ, đúng thời hạn cho người lao động.
Theo khoản 8 Điều 15 Luật Bảo hiểm y tế, đối với phương thức đóng hằng tháng, thời hạn đóng chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo.
Khoản 2 Điều 7a Luật Bảo hiểm y tế quy định trách nhiệm thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật về trách nhiệm tham gia bảo hiểm y tế của người sử dụng lao động và người lao động.
Điều 48a và Điều 48b của Luật quy định các hành vi chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm y tế, gồm: chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ số tiền phải đóng sau thời hạn quy định; không lập hoặc lập không đầy đủ danh sách người phải tham gia; đăng ký tiền lương làm căn cứ đóng thấp hơn mức phải đóng; không đóng hoặc đóng không đầy đủ sau thời hạn và đã được cơ quan có thẩm quyền đôn đốc.
Theo Điều 49 Luật Bảo hiểm y tế, doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng phải đóng đủ số tiền còn thiếu và nộp thêm số tiền bằng 0,03% mỗi ngày tính trên số tiền và số ngày chậm đóng hoặc trốn đóng; bị xử phạt vi phạm hành chính và trường hợp trốn đóng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
Người đứng đầu ngành y tế khẳng định, Bộ Y tế ghi nhận kiến nghị của cử tri và sẽ phối hợp Bộ Tài chính, cơ quan bảo hiểm xã hội và các cơ quan có thẩm quyền tăng cường chia sẻ, đối chiếu dữ liệu về lao động, tiền lương và tình hình đóng bảo hiểm y tế.
Cùng với đó, sẽ rà soát các doanh nghiệp chậm đóng kéo dài, đóng thiếu số người hoặc đóng không đúng mức tiền lương; đôn đốc, truy thu, thanh tra, kiểm tra và xử lý các hành vi vi phạm theo quy định, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người lao động.
Liên quan về quyền lợi khám bệnh, chữa bệnh của người lao động khi doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm y tế, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho hay, khoản 4 Điều 49 Luật Bảo hiểm y tế quy định cơ quan, tổ chức, người sử dụng lao động chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm y tế cho người lao động phải hoàn trả toàn bộ chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi và mức hưởng bảo hiểm y tế mà người lao động đã chi trả trong thời gian chưa có thẻ bảo hiểm y tế do hành vi chậm đóng, trốn đóng.
Khoản 2 Điều 4 Nghị định số 188/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 của Chính phủ quy định người lao động, thân nhân hoặc người đại diện hợp pháp nộp hồ sơ đề nghị hoàn trả cho cơ quan, tổ chức, người sử dụng lao động chậm đóng, trốn đóng. Cơ quan, tổ chức, người sử dụng lao động có trách nhiệm thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong thời hạn 40 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định.
