Quy định mới với 2 nhóm thủ tục hành chính liên thông về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế từ ngày 1/9

Từ ngày 1/9/2026, hai nhóm thủ tục liên thông điện tử về đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế, cấp thẻ căn cước cho trẻ em dưới 6 tuổi; đăng ký khai tử, xóa đăng ký thường trú, giải quyết mai táng phí, tử tuất được thay thế theo quy định mới.

Thủ tục liên thông điện tử về đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế, cấp thẻ căn cước cho trẻ em dưới 6 tuổi; đăng ký khai tử, xóa đăng ký thường trú, giải quyết mai táng phí, tử tuất trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. (Ảnh: nhandan.vn)
Thủ tục liên thông điện tử về đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế, cấp thẻ căn cước cho trẻ em dưới 6 tuổi; đăng ký khai tử, xóa đăng ký thường trú, giải quyết mai táng phí, tử tuất trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. (Ảnh: nhandan.vn)

Theo Quyết định số 1868/QĐ-BTP của Bộ Tư pháp ban hành, 2 nhóm thủ tục hành chính liên thông điện tử được thay thế theo quy định mới tại Nghị định số 301/2026/NĐ-CP của Chính phủ.

Cụ thể, 2 nhóm thủ tục hành chính liên thông điện tử được thay thế gồm: Đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế, cấp thẻ căn cước cho trẻ em dưới 6 tuổi; và đăng ký khai tử, xóa đăng ký thường trú, giải quyết mai táng phí, tử tuất. Quyết định số 1868/QĐ-BTP có hiệu lực kể từ ngày 1/9/2026.

Đây là các nhóm thủ tục được thực hiện trên cơ sở Nghị định số 301/2026/NĐ-CP ngày 30/7/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 63/2024/NĐ-CP ngày 10/6/2024 về thực hiện liên thông điện tử 2 nhóm thủ tục hành chính nêu trên. Nghị định số 301/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/9/2026.

Liên thông đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế và thẻ căn cước cho trẻ dưới 6 tuổi

Theo quy trình mới, người yêu cầu truy cập Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng VNeID, lựa chọn dịch vụ công liên thông để nộp hồ sơ trực tuyến. Các thông tin đã có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu hộ tịch, Cơ sở dữ liệu quốc gia về Bảo hiểm và các cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin có liên quan được tự động điền vào tờ khai điện tử. Người đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc VNeID để thực hiện thủ tục không phải ký số biểu mẫu điện tử tương tác.

Sau khi hồ sơ đăng ký khai sinh được tiếp nhận, cơ quan đăng ký hộ tịch cấp xã thực hiện nghiệp vụ đăng ký khai sinh trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Sau đó, bản điện tử Giấy khai sinh được chuyển qua Cổng Dịch vụ công quốc gia để thực hiện đồng thời việc đăng ký thường trú và cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi. Thời gian giải quyết cấp thẻ bảo hiểm y tế không quá 2 ngày làm việc kể từ khi nhận được hồ sơ điện tử từ Phần mềm dịch vụ công liên thông.

Trường hợp người đại diện hợp pháp có đề nghị cấp thẻ căn cước cho trẻ ngay trong hồ sơ trực tuyến, dữ liệu sau khi hoàn tất đăng ký thường trú sẽ tiếp tục được chuyển đến hệ thống của Bộ Công an để thực hiện cấp thẻ căn cước. Thời gian giải quyết cấp thẻ căn cước không quá 5 ngày làm việc kể từ khi nhận được hồ sơ điện tử.

Toàn bộ nhóm thủ tục được thực hiện trực tuyến, với 1 bộ hồ sơ. Thành phần hồ sơ gồm tờ khai điện tử theo Mẫu số 01 kèm Nghị định số 301/2026/NĐ-CP và dữ liệu điện tử có ký số của Giấy chứng sinh được liên thông từ cơ sở khám bệnh, chữa bệnh với Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc bản điện tử Giấy chứng sinh do người yêu cầu đính kèm.

Đáng chú ý, kết quả cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi được gửi cho người yêu cầu và cập nhật vào kho quản lý dữ liệu điện tử trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, ứng dụng VNeID và Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Bộ Tài chính. Thẻ bảo hiểm y tế được trả theo phương thức người yêu cầu lựa chọn trong tờ khai.

Liên thông đăng ký khai tử, xóa đăng ký thường trú, giải quyết mai táng phí, tử tuất

Đối với nhóm thủ tục liên thông thứ hai, người yêu cầu cũng thực hiện hồ sơ trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng VNeID. Tùy nhu cầu, có thể lựa chọn liên thông 2 thủ tục gồm đăng ký khai tử và xóa đăng ký thường trú; 3 thủ tục gồm thêm giải quyết mai táng phí; hoặc 4 thủ tục gồm cả giải quyết tử tuất. Hệ thống sẽ tự động điều chỉnh nội dung tờ khai và thành phần hồ sơ theo nội dung liên thông được lựa chọn.

Sau khi đăng ký khai tử, bản điện tử “Trích lục khai tử” được tự động chuyển qua Cổng Dịch vụ công quốc gia để chia sẻ dữ liệu đến Hệ thống thông tin quản lý cư trú thực hiện xóa đăng ký thường trú. Cơ quan đăng ký cư trú thực hiện xóa đăng ký thường trú trong thời hạn 1 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận thông tin.

Đối với việc giải quyết chế độ mai táng phí, tử tuất thuộc thẩm quyền của cơ quan bảo hiểm xã hội, hồ sơ điện tử được Cổng Dịch vụ công quốc gia chuyển đến Hệ thống thông tin của ngành bảo hiểm xã hội. Cơ quan bảo hiểm xã hội giải quyết trợ cấp mai táng, trợ cấp tuất trong thời hạn không quá 8 ngày làm việc; trường hợp giải quyết thôi hưởng trợ cấp tuất hằng tháng, thời hạn không quá 2 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ điện tử.

Theo phụ lục công bố thủ tục hành chính, đối với nhóm thủ tục do cơ quan bảo hiểm xã hội giải quyết, tổng thời hạn thực hiện liên thông đăng ký khai tử, xóa đăng ký thường trú, trợ cấp mai táng, trợ cấp tử tuất không quá 9 ngày làm việc. Đối với nhóm người có công, thời hạn giải quyết không quá 18 ngày làm việc; đối với nhóm đối tượng bảo trợ xã hội, thời hạn giải quyết không quá 6 ngày làm việc, riêng trường hợp người từ đủ 80 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp tuất hằng tháng là không quá 11 ngày làm việc.

Hồ sơ được thực hiện theo Mẫu số 02 ban hành kèm Nghị định số 301/2026/NĐ-CP. Đối với các trường hợp giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội, dữ liệu Giấy báo tử có thể được liên thông điện tử từ cơ sở khám bệnh, chữa bệnh với Cổng Dịch vụ công quốc gia; trường hợp không có Giấy báo tử, người yêu cầu có thể đính kèm bản chụp hoặc bản điện tử giấy tờ thay Giấy báo tử theo quy định của pháp luật về hộ tịch. Trường hợp giải quyết trợ cấp tuất một lần, việc xác nhận của các thân nhân về cử người đại diện nhận trợ cấp có thể được thực hiện qua ứng dụng VNeID, với thời hạn xác nhận không quá 05 ngày làm việc.

Kết quả giải quyết trợ cấp mai táng, trợ cấp tuất do cơ quan bảo hiểm xã hội thực hiện được gửi cho người yêu cầu và cập nhật vào kho quản lý dữ liệu điện tử trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, ứng dụng VNeID và Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Bộ Tài chính. Bản giấy quyết định hưởng trợ cấp mai táng, trợ cấp tuất được trả theo phương thức người yêu cầu lựa chọn trong tờ khai.

Triển khai đồng bộ từ ngày 1/9/2026

Để Nghị định số 301/2026/NĐ-CP được triển khai thống nhất, Bộ Tư pháp đề nghị các bộ, ngành và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố tổ chức phổ biến, quán triệt đầy đủ các quy định mới, nhất là đối với đội ngũ trực tiếp tiếp nhận, giải quyết 2 nhóm thủ tục liên thông và các đơn vị quản lý, vận hành phần mềm, hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu có liên quan.

Các cơ quan, địa phương được yêu cầu rà soát, điều chỉnh quy trình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ, quy trình nội bộ, quy trình điện tử và quy chế phối hợp; chủ động nâng cấp hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và các nền tảng kết nối, chia sẻ dữ liệu; đồng thời phối hợp kiểm thử quy trình liên thông điện tử, bảo đảm việc tiếp nhận, giải quyết hồ sơ thông suốt, liên tục, không làm gián đoạn việc phục vụ người dân.

Bộ Tư pháp cũng yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các quy định mới, công khai quy trình, thành phần hồ sơ, thời hạn giải quyết và phương thức thực hiện trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính và các phương tiện thông tin phù hợp; đồng thời hướng dẫn, hỗ trợ người dân trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính liên thông điện tử.

Việc thay thế 2 nhóm thủ tục hành chính liên thông điện tử từ ngày 1/9/2026 được kỳ vọng tiếp tục nâng cao hiệu quả kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước, giảm khâu trung gian trong quá trình xử lý hồ sơ, đồng thời tạo thuận lợi cho người dân khi thực hiện các thủ tục liên quan đến khai sinh, cư trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế, cấp thẻ căn cước cũng như khai tử, giải quyết các chế độ mai táng phí và tử tuất. Nội dung này được Bộ Tư pháp xác định nhằm bảo đảm quy trình giải quyết thủ tục hành chính thông suốt, thuận tiện và thống nhất trên phạm vi toàn quốc.

Cũng theo thông tin từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam, đến ngày 30/6/2026, hệ thống của cơ quan này đã xác thực hơn 100,2 triệu thông tin công dân trong cơ sở dữ liệu do ngành quản lý với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; trong đó có khoảng 93,7 triệu người đang tham gia, thụ hưởng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp được xác thực thành công, đạt 99,74% tổng số người tham gia (không bao gồm lực lượng vũ trang và thân nhân quân đội).

Có thể bạn quan tâm

Từ ngày 1/9, số định danh cá nhân/căn cước công dân thay mã số bảo hiểm xã hội. (Ảnh: nhandan.vn)

Chuyển đổi thành công cho hơn 101 triệu người từ mã số bảo hiểm xã hội sang số định danh cá nhân, căn cước công dân

Theo thống kê, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã thực hiện chuyển đổi thành công mã số bảo hiểm xã hội sang số định danh cá nhân/căn cước công dân cho hơn 101,49 triệu người trên phần mềm Thu và quản lý sổ, thẻ, đạt 99,17% tổng số người thuộc phạm vi chuyển đổi...

Người dân nên chủ động tham gia bảo hiểm y tế từ sớm để có sự bảo vệ khi cần chăm sóc sức khỏe. (Ảnh: VĂN ÚT)

Nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, tăng sức hút bảo hiểm y tế

Chất lượng khám, chữa bệnh là một trong những yếu tố then chốt quyết định niềm tin của người dân đối với chính sách bảo hiểm y tế. Khi quyền lợi được bảo đảm, dịch vụ y tế ngày càng thuận tiện và người bệnh được chăm sóc tận tình, bảo hiểm y tế là giải pháp chia sẻ chi phí và trở thành điểm tựa an sinh thiết thực mỗi gia đình.

Người dân cần tra cứu, kiểm tra thông tin trên các kênh chính thức của Bảo hiểm xã hội Việt Nam. (Ảnh: NHẬT ANH)

Người dân cần cảnh giác với các thủ đoạn lừa đảo liên quan đến bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế

Hiện nay, các đối tượng lừa đảo trên không gian mạng thường sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi, mạo danh cán bộ cơ quan Bảo hiểm xã hội, công an hoặc cán bộ phường/xã để tiếp cận người dân, lợi dụng nhu cầu tra cứu thông tin, thực hiện thủ tục và các giải quyết quyền lợi nhằm đánh cắp thông tin cá nhân, chiếm đoạt tài sản...

Quang cảnh buổi làm việc giữa Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội và Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội, tháng 8/2026. (Ảnh HSS)

Thu hồi hơn 396 tỷ đồng tiền chậm đóng, trốn đóng các chế độ bảo hiểm

Đến hết tháng 9/2026, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã ban hành quyết định kiểm tra tại 7.553 đơn vị, yêu cầu truy thu gần 180 tỷ đồng cho 60.710 lao động chưa tham gia hoặc đóng thiếu các chế độ bảo hiểm. Số tiền chậm đóng, trốn đóng thu hồi được trong thời gian kiểm tra là hơn 396 tỷ đồng trên tổng số gần 649 tỷ đồng, đạt hơn 61%.

Sản xuất thiết bị điện công nghệ cao tại Công ty cổ phần Kỹ thuật công nghiệp Á Châu tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. (Ảnh: nhandan.vn)

Người tham gia nhận sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử như thế nào?

Từ ngày 6/10/2026, Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội cấp sổ bảo hiểm xã hội điện tử cho người tham gia để giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định. Sau đây là hướng dẫn cụ thể cách nhận và sử dụng sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử.

Tra cứu thông tin thẻ bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân gắn chip được triển khai tại 100% cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế ở thành phố Hải Phòng. (Ảnh: THANH NGA)

Đề xuất kéo dài thời gian hỗ trợ 70% mức đóng bảo hiểm y tế lên 72 tháng

Từ những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn và yêu cầu đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, Bộ Y tế đang đề xuất sửa đổi, bổ sung 21 khoản thuộc 15 điều của Nghị định số 188/2025/NĐ-CP. Đáng chú ý, Bộ Y tế đề xuất kéo dài thời gian hỗ trợ tối thiểu 70% mức đóng bảo hiểm y tế từ 36 tháng lên 72 tháng với một số đối tượng.

Bảo hiểm xã hội cơ sở Gia Lâm (Hà Nội) truyền thông chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế tại Phiên giao dịch việc làm cụm xã Gia Lâm-Phù Đổng-Thuận An-Bát Tràng năm 2026. (Ảnh: HSS)

Hà Nội xây dựng đơn vị học tập và điểm hỗ trợ kỹ năng số tại bảo hiểm xã hội cơ sở

Một trong những nội dung trọng tâm trong Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 của Bảo hiểm xã hội Hà Nội là xây dựng mô hình “Đơn vị học tập” và “Điểm hỗ trợ kỹ năng số” tại bảo hiểm xã hội cơ sở. Theo đó, viên chức, người lao động trực tiếp hỗ trợ người dân thực hiện các giao dịch bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế điện tử.

Trạm Y tế xã Hoàng Hoa Thám, tỉnh Hưng Yên khám sức khỏe định kỳ cho học sinh trong xã. (Ảnh: PHẠM HÀ)

Tháo gỡ nhiều vướng mắc về khám sức khỏe miễn phí toàn dân

Bộ Y tế hướng dẫn bác sĩ xem xét nếu tại thời điểm khám sức khỏe định kỳ, các kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh còn giá trị tham khảo cho chẩn đoán thì không chỉ định thực hiện lại nhằm tránh lãng phí... Đồng thời, cho phép khám tại nhà đối với người cao tuổi, người khuyết tật nặng, người bệnh nặng, người nằm một chỗ.

Tài xế lái xe công nghệ hoạt động trên đường phố Hà Nội. (Ảnh: ĐĂNG ANH)

Mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội với lao động nền tảng số

Sự phát triển của kinh tế số đang tạo ra thị trường việc làm mới với hàng triệu người tham gia thông qua các nền tảng vận tải, giao nhận, thương mại điện tử và dịch vụ… Việc mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội đối với lao động nền tảng số đang đặt ra những yêu cầu mới về thiết kế chính sách và phương thức tổ chức thực hiện