Theo thống kê giai đoạn 2024-2025, Việt Nam có khoảng 7-8 triệu người khuyết tật, chiếm gần 7% dân số, trong đó hơn 50% là người khuyết tật có khả năng và trong độ tuổi lao động.
Cả nước có khoảng 400-500 cơ sở sản xuất, kinh doanh do người khuyết tật làm chủ hoặc sử dụng từ 30% lao động là người khuyết tật, hoạt động ổn định trong các lĩnh vực như thủ công mỹ nghệ, may mặc, xoa bóp, bấm huyệt, dịch vụ công nghệ thông tin đơn giản...
Điều đó cho thấy người khuyết tật không chỉ là đối tượng được hỗ trợ, mà còn là chủ thể tham gia phát triển kinh tế-xã hội, có nhu cầu thực sự và chính đáng về vốn, dịch vụ tài chính và ngân hàng.
Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, việc tiếp cận các dịch vụ tài chính không dùng tiền mặt là quyền lợi và nhu cầu thiết yếu của mọi cá nhân, bao gồm cả người khuyết tật.
Phát biểu ý kiến tại chương trình, Phó Chủ tịch Hội, Chi hội trưởng Chi hội trực thuộc Hội Người mù Việt Nam Đinh Việt Anh cho biết: Đối với người khuyết tật, nếu các dịch vụ ngân hàng được thiết kế phù hợp và dễ tiếp cận, thì đây sẽ là công cụ quan trọng giúp giảm phụ thuộc, tăng tính tự chủ và mở rộng cơ hội tham gia vào đời sống kinh tế-xã hội.
Tuy nhiên, từ thực tiễn hoạt động của Hội Người mù Việt Nam và qua khảo sát gần 200 người khiếm thị cùng việc tham vấn những người khuyết tật khác tại nhiều địa phương, có thể thấy bên cạnh những thuận lợi, người khuyết tật vẫn còn gặp không ít khó khăn khi tiếp cận và sử dụng các dịch vụ ngân hàng. Những khó khăn đó có thể đến từ hạ tầng, công nghệ, quy trình thủ tục, và cũng đến từ việc thiếu thông tin, thiếu kỹ năng và thiếu các hình thức hướng dẫn phù hợp với từng dạng khuyết tật.
Từ thực tiễn đó, dự án “Tiếp cận dịch vụ ngân hàng của người khuyết tật” đã được xây dựng nhằm góp phần tháo gỡ các rào cản và thúc đẩy quyền tiếp cận bình đẳng trong lĩnh vực tài chính-ngân hàng. Dự án được Quỹ Abilis Phần Lan - một tổ chức của người khuyết tật ở Phần Lan đã đồng hành với người khuyết tật Việt Nam trong nhiều năm qua tài trợ.
Theo đó, dự án sẽ trang bị kiến thức và kỹ năng sử dụng dịch vụ ngân hàng cho người khuyết tật thông qua các lớp tập huấn chung và tập huấn cho từng dạng khuyết tật; xây dựng và phổ biến các tài liệu hướng dẫn dưới các hình thức phù hợp; tạo cơ hội thực hành, trải nghiệm thông qua hội chợ thanh toán không dùng tiền mặt.
Đặc biệt, từ cuộc họp kỹ thuật về thực trạng, giải pháp thúc đẩy tiếp cận dịch vụ ngân hàng của người khuyết tật cùng thực tiễn hoạt động và nắm bắt thông tin của Hội Người mù Việt Nam và các tổ chức người khuyết tật khác; tổng hợp khuyến nghị và gửi đến các cơ quan quản lý nhà nước và các ngân hàng nhằm cải thiện tính tiếp cận của dịch vụ ngân hàng trong thời gian tới.
Phó Vụ trưởng Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Thị Thu đánh giá cao ý nghĩa của dự án không chỉ giúp người khuyết tật tiếp cận dịch vụ ngân hàng mà còn giúp các ngân hàng hoàn thiện hơn các chính sách hỗ trợ, cá nhân hóa khách hàng để phục vụ ngày càng tốt hơn.
Trên cơ sở đó, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sẽ tìm hiểu và phối hợp, chỉ đạo ngân hàng thương mại thiết kế những sản phẩm, dịch vụ mang tính cá nhân không phù hợp với đặc thù, thực tiễn sử dụng của khách hàng thuộc các nhóm khuyết tật khác nhau.
Phát biểu tại chương trình, Giám đốc Quỹ Abilis tại Việt Nam Nguyễn Thị Huyền cũng mong đợi thông qua các hoạt động của dự án, người khuyết tật sẽ tiếp cận dễ dàng hơn với các dịch vụ ngân hàng, các chính sách vay vốn. Ngoài ra, cộng đồng xã hội cũng sẽ hiểu và chia sẻ với những khó khăn của người khuyết tật trong việc tiếp cận các dịch vụ nói chung và dịch vụ ngân hàng nói riêng.
Sau lễ khởi động, tại buổi tập huấn, các đại biểu người khuyết tật cũng nghe đại diện Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng chia sẻ khung pháp lý về mở và sử dụng tài khoản thanh toán tại tổ chức tín dụng; quy định về nhận biết và xác thực khách hàng bằng phương thức điện tử (e-KYC); các nguyên tắc bảo đảm quyền tiếp cận bình đẳng dịch vụ ngân hàng cho người khuyết tật và nhóm yếu thế...
Đại diện Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam chia sẻ và giải đáp thắc mắc của các đại biểu về chương trình tín dụng chính sách hiện hành dành cho người khuyết tật; điều kiện vay vốn; mức vay; lãi suất; hồ sơ, quy trình thực hiện; những lưu ý quan trọng trong quá trình tiếp cận và sử dụng vốn vay hiệu quả; đại diện Công an thành phố Hà Nội thông tin về những nguy cơ lừa đảo qua mạng và cách phòng tránh...
