Bảo đảm chế độ, chính sách cho gia đình liệt sĩ

Trong không khí trang nghiêm, ông Phạm Văn Thụ run run đón tấm Bằng “Tổ quốc ghi công” của người anh cả đã hy sinh hơn 70 năm trước. Khoảnh khắc đó đã khép lại một hành trình dài bảo vệ quyền lợi của gia đình ông, nhưng phía sau đó là câu hỏi: Vì sao một liệt sĩ đã được công nhận từ lâu, lại phải mất nhiều năm để gia đình được hưởng đầy đủ quyền lợi?

Ngày 24/3/2026, tại xã Kiến Hải, thành phố Hải Phòng, chính quyền địa phương phối hợp Bộ Chỉ huy quân sự thành phố tổ chức Lễ công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ và trao Bằng “Tổ quốc ghi công” cho ba liệt sĩ, trong đó có liệt sĩ Phạm Văn Thu, người đã hy sinh trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954.

Liệt sĩ Phạm Văn Thu sinh năm 1935, nhập ngũ khi vừa tròn 18 tuổi. Ngày 29/4/1954, ông anh dũng hy sinh trong trận tiến công cứ điểm 505, cửa ngõ vào trung tâm Mường Thanh. Sau khi ông hy sinh, đơn vị đã cử người mang giấy báo tử về trao cho gia đình cùng di vật là chiếc khăn quàng cổ. “Khi đó, quê tôi chưa giải phóng, gia đình đang nuôi giấu cán bộ cách mạng nên phải nén đau thương để tránh bị địch phát hiện” - bà Phạm Thị Ân, em gái liệt sĩ, nhớ lại.

Sau hòa bình, liệt sĩ Phạm Văn Thu được Nhà nước truy tặng Bằng “Tổ quốc ghi công”, gia đình được cấp “Giấy chứng nhận gia đình liệt sĩ” và hưởng các chế độ đối với thân nhân liệt sĩ. Phần mộ của ông được xây dựng tại nghĩa trang liệt sĩ địa phương. Vào các dịp lễ, Tết, Ngày Thương binh-Liệt sĩ 27/7 hằng năm, gia đình vẫn nhận được sự thăm hỏi, tri ân của Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương. Thế nhưng, nhiều năm qua gia đình lại không được hưởng chế độ thờ cúng liệt sĩ theo quy định.

Từ năm 2019, ông Phạm Văn Thụ được gia đình ủy quyền làm thủ tục đề nghị hưởng chế độ này. Tuy nhiên, do không còn giữ được Bằng “Tổ quốc ghi công”, nên hồ sơ của ông không được cơ quan chức năng tiếp nhận. Khi ông đề nghị cơ quan chức năng tra cứu, cấp lại Bằng “Tổ quốc ghi công”, câu trả lời nhận được là: không có hồ sơ quản lý; không có căn cứ giải quyết.

Những lá đơn được gửi đi nhiều nơi, những cuộc hỏi đáp kéo dài, nhưng hồ sơ liệt sĩ Phạm Văn Thu bị thất lạc vẫn không được các cơ quan xem xét thấu đáo. Thậm chí, có biểu hiện đùn đẩy trách nhiệm giữa các cơ quan, khiến việc giải quyết chế độ, chính sách cho gia đình ông rơi vào bế tắc. “Có lúc chúng tôi tưởng như không còn hy vọng,” ông Thụ chia sẻ.

Bước ngoặt chỉ đến khi vụ việc được Báo Nhân Dân vào cuộc xác minh, phản ánh qua các bài viết (“Sớm cấp lại Bằng Tổ quốc ghi công và thực hiện đầy đủ chế độ đối với gia đình liệt sĩ” (số ra ngày 28/5/2024); “Khắc phục sự chậm trễ trong giải quyết chế độ liệt sĩ thất lạc hồ sơ” (số ra ngày 16/10/2024), đồng thời có văn bản kiến nghị các cơ quan chức năng xem xét, giải quyết, bảo đảm quyền lợi của gia đình liệt sĩ.

Từ những thông tin báo nêu, các cơ quan chức năng đã rà soát, đối chiếu dữ liệu từ nhiều nguồn, từng bước hoàn thiện hồ sơ và trình cấp có thẩm quyền xem xét. Ngày 12/2/2026, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 286/QĐ-TTg cấp lại Bằng “Tổ quốc ghi công” cho các liệt sĩ đã anh dũng hy sinh vì sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, trong đó có liệt sĩ Phạm Văn Thu.

Trường hợp của liệt sĩ Phạm Văn Thu không phải là cá biệt. Sau khi vụ việc được giải quyết, Báo Nhân Dân tiếp tục nhận được đơn của ông Trần Thế Vương, cũng ở xã Kiến Hải, thành phố Hải Phòng. Trong đơn, ông Vương cho biết ông là cháu ruột của liệt sĩ Trần Thế Hải, được gia đình, dòng họ giao trách nhiệm thờ cúng liệt sĩ, nhưng nhiều năm qua ông không được hưởng chế độ thờ cúng liệt sĩ theo quy định.

Theo hồ sơ ông Vương cung cấp, liệt sĩ Trần Thế Hải sinh năm 1930, nguyên quán xã Đại Hợp, huyện Kiến Thuỵ (nay là xã Kiến Hải), thành phố Hải Phòng, Trung đội trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, hy sinh ngày 20/7/1954, trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Ngày 5/7/1978, liệt sĩ Trần Thế Hải được Nhà nước truy tặng Bằng “Tổ quốc ghi công” (số Bằng 1EC 042b, do Thủ tướng Phạm Văn Đồng ký). Năm 1982, gia đình được Sở Thương binh và Xã hội (nay là Sở Nội vụ) Hải Phòng cấp “Giấy chứng nhận gia đình liệt sĩ”; đến năm 2013, được cấp đổi lại Bằng “Tổ quốc ghi công” (số Bằng LEC 042b.P, do Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ký). Chính quyền xã Đại Hợp (nay là xã Kiến Hải) cũng đã xây phần mộ liệt sĩ Trần Thế Hải và khắc tên ông trên bia tưởng niệm trong Nghĩa trang liệt sĩ.

Xác minh hồ sơ, chúng tôi nhận thấy, đây là trường hợp liệt sĩ đã được Nhà nước công nhận qua nhiều thời kỳ, hồ sơ cơ bản đầy đủ, vậy nguyên nhân nào dẫn đến sự chậm trễ này?

Điều đáng nói, những vướng mắc như trên không chỉ xảy ra ở một vài trường hợp riêng lẻ. Hiện nay, nhiều gia đình liệt sĩ vẫn gặp khó khăn trong quá trình hoàn thiện hồ sơ và thụ hưởng chính sách. Nguyên nhân chủ yếu do dữ liệu thiếu thống nhất, chưa được số hóa đầy đủ, và sự phối hợp giữa các cơ quan còn chưa chặt chẽ.

Trong không ít trường hợp, thay vì cơ quan chức năng chủ động rà soát, đối chiếu thông tin, trách nhiệm chứng minh lại được đặt lên vai người dân, trong khi đây là đối tượng đặc thù, nhiều gia đình không còn đủ điều kiện lưu giữ, bổ sung giấy tờ sau hàng chục năm. Hệ quả là quyền lợi chính đáng của các gia đình liệt sĩ bị chậm trễ kéo dài.

Việc giải quyết dứt điểm trường hợp liệt sĩ Phạm Văn Thu cho thấy, nếu chủ động đối chiếu dữ liệu từ nhiều nguồn, các cơ quan chức năng hoàn toàn có thể tháo gỡ vướng mắc mà không cần yêu cầu người dân “chứng minh lại từ đầu”.

Vì vậy, đối với những trường hợp liệt sĩ thất lạc hồ sơ nhưng có đầy đủ căn cứ xác nhận, các cơ quan chức năng cần linh hoạt xem xét, giải quyết, tránh gây phiền hà, thiệt thòi cho thân nhân liệt sĩ.

Có thể bạn quan tâm

[Ảnh] Nút giao Vành đai 3,5-Đại lộ Thăng Long: Điểm nhấn hạ tầng phía tây Thủ đô

[Ảnh] Nút giao Vành đai 3,5-Đại lộ Thăng Long: Điểm nhấn hạ tầng phía tây Thủ đô

Trong chiến lược phát triển hệ thống giao thông đồng bộ của Hà Nội, dự án nút giao khác mức giữa đường Vành đai 3,5 và Đại lộ Thăng Long đang được xác định là một công trình trọng điểm, góp phần hoàn thiện mạng lưới kết nối liên vùng, giảm áp lực giao thông và mở rộng không gian đô thị về phía tây.

[Ảnh] Toàn cảnh đoạn đường nối Tam Trinh-Giải Phóng sau khi hoàn tất giải phóng mặt bằng

[Ảnh] Toàn cảnh đoạn đường nối Tam Trinh-Giải Phóng sau khi hoàn tất giải phóng mặt bằng

Sau khi hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng, tuyến đường dài hơn 470m nối từ khu đô thị Đồng Tàu ra đường Giải Phóng (Hà Nội) đang dần hình thành, mở ra kỳ vọng giảm tải áp lực giao thông cho khu vực cửa ngõ phía nam Thủ đô, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về quản lý trật tự xây dựng, bảo đảm mỹ quan đô thị.

[Ảnh] Đẩy nhanh giải phóng mặt bằng ngõ 310 Nghi Tàm phục vụ xây dựng cầu Tứ Liên

[Ảnh] Đẩy nhanh giải phóng mặt bằng ngõ 310 Nghi Tàm phục vụ xây dựng cầu Tứ Liên

Những ngày giữa tháng 4/2026, tại khu vực ngõ 310 đường Nghi Tàm (Hà Nội), không khí giải phóng mặt bằng phục vụ dự án cầu Tứ Liên diễn ra khẩn trương, đồng bộ. Đây là vị trí được xác định giữ vai trò then chốt trong việc xây dựng các trụ cầu, góp phần bảo đảm tiến độ của công trình giao thông trọng điểm của Thủ đô.

Ảnh minh họa.

Công trình xây dựng với giấy phép có thời hạn hết hiệu lực, có được bồi thường khi thu hồi đất?

Tòa soạn nhận được câu hỏi của một số bạn đọc phản ánh về trường hợp công trình xây dựng trên đất thuộc diện thu hồi, đã được cấp giấy phép xây dựng có thời hạn, song đến thời điểm Nhà nước thu hồi đất thì giấy phép đã hết hiệu lực. Bạn đọc băn khoăn liệu trong tình huống này, công trình có được bồi thường hay không.

Ảnh minh họa. Nguồn: Cục Cảnh sát giao thông.

Mở rộng giám sát xã hội từ phản ánh vi phạm giao thông trên VNeID

Từ ngày 1/4, theo Nghị định 61/2026/NĐ-CP, người dân có thể phản ánh vi phạm giao thông ngay trên ứng dụng VNeID, mở thêm kênh giám sát nhanh, minh bạch. Quy định được kỳ vọng nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân, song cũng đặt ra yêu cầu kiểm chứng thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và ngăn ngừa nguy cơ bị lạm dụng.

Mỗi gia đình có đất sản xuất bị ngập sẽ được nhà máy thủy điện bồi thường 170 triệu đồng.

Cao Bằng: Nhà máy thủy điện và người dân đã “chốt” phương án đền bù đất vùng lòng hồ

Sáng 27/3, đại diện Ủy ban nhân dân xã Đình Phong, tỉnh Cao Bằng cho biết, Nhà máy thủy điện Thoong Gót II (Công ty Trách nhiệm hữu hạn Trường Minh) và 2 gia đình có diện tích đất bị ngập trong vùng lòng hồ nhà máy thủy điện đã thống nhất phương án bồi thường đất vùng lòng hồ thủy điện sau 13 năm dây dưa kéo dài.

Người dân xếp hàng mua vàng tại Bảo tín Minh Châu vào ngày mùng 10 tháng Giêng âm lịch.

Mua vàng trả tiền trước, nhận vàng sau: Cần hiểu đúng để tránh rủi ro

Tòa soạn nhận được thư của một số bạn đọc phản ánh về việc gần đây xuất hiện hình thức mua vàng “trả tiền trước, nhận vàng sau” tại một số cửa hàng kinh doanh vàng. Bạn đọc băn khoăn liệu giao dịch này có phù hợp quy định pháp luật hiện hành hay không, và quyền lợi của người mua được bảo đảm ra sao.

Nhân viên cửa hàng tư vấn cho khách về các mẫu xe điện mới nhất 2026.

Hà Nội: Thị trường xe điện ghi nhận sức mua tăng mạnh

Trước áp lực chi phí nhiên liệu gia tăng và thông tin về lộ trình hạn chế xe xăng trong khu vực nội đô từ ngày 1/7/2026, nhiều người dân tại Hà Nội đang chuyển hướng sang lựa chọn xe điện. Thị trường ghi nhận sức mua tăng rõ rệt, phản ánh xu hướng tiêu dùng mới hướng tới tiết kiệm chi phí và thân thiện môi trường.

Người dân làm các thủ tục liên quan sự kiện hộ tịch. (Ảnh: TL)

Gỡ bỏ “rào cản địa giới”, người dân được hưởng lợi từ thủ tục linh hoạt

Việc “mở” đăng ký hộ tịch không phụ thuộc nơi cư trú trong dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) đang thu hút sự quan tâm lớn của người dân. Đây được xem là một bước chuyển mạnh từ tư duy quản lý theo địa giới hành chính sang phục vụ người dân trên nền tảng số, với nhiều lợi ích thiết thực nếu được triển khai hiệu quả.

Lõi lọc nước của một hộ dân bị vàng khi chỉ sử dụng trong thời gian ngắn.

Địa phương chỉ đạo khắc phục chất lượng nguồn nước cấp cho gần 1.400 hộ dân

Nhiều hộ dân trên địa bàn ấp Khương Thọ, Thạnh Thới và Bình Trinh của xã Đồng Sơn, tỉnh Đồng Tháp phản ánh về tình trạng nguồn nước do trạm cấp nước Thạnh Thới A cung cấp kém chất lượng. Nắm bắt được sự việc, địa phương nhanh chóng vào cuộc để xử lý và đề ra giải pháp khắc phục trong thời gian sớm nhất.

Báo Nhân Dân với bạn đọc trẻ

Báo Nhân Dân với bạn đọc trẻ

Nhìn dòng người “rồng rắn” xếp hàng nhận các ấn phẩm đặc biệt của Báo Nhân Dân nhân những sự kiện lớn của đất nước trong mấy năm qua, ấn tượng của tôi không phải số người đông đảo ra sao mà là rất nhiều trong số đó là các bạn trẻ.

Khu tập thể cũ 3 tầng nằm trên đường Lê Hồng Phong (Hà Nội) đang được lấy ý kiến để cải tạo, xây dựng lại thành 3 tòa chung cư 34 tầng.

Tháo gỡ “nút thắt” trong cải tạo nhà tập thể cũ tại Hà Nội

Trên địa bàn Hà Nội hiện có hàng nghìn khu nhà tập thể cũ được xây dựng từ nhiều thập niên trước, nhiều công trình đã xuống cấp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Tuy nhiên, tiến độ cải tạo còn chậm, đòi hỏi những giải pháp đồng bộ về cơ chế, quy hoạch và sự đồng thuận của người dân để đẩy nhanh quá trình chỉnh trang đô thị.