Một trong những chương trình được người dân quan tâm nhiều nhất chính là đêm tôn vinh cố soạn giả Viễn Châu ở quê hương Đất Đỏ.
Hội trường Trung tâm Văn hóa, Thông tin, Thể thao và Du lịch xã Đất Đỏ trong đêm biểu diễn nghệ thuật “Viễn Châu-Lời thương trên phím đàn” vào cuối tháng 10 vừa qua không còn chỗ trống. Nhiều khán giả đến sau phải ở ngoài sân để xem qua màn hình lớn được ban tổ chức bố trí. Sau mỗi tiết mục, những tràng pháo tay lại vang lên không dứt.
Chị Nguyễn Thị Những, 31 tuổi, cho biết: Ban đầu, chị không biết có chương trình nghệ thuật về soạn giả Viễn Châu tổ chức ở xã mình, tình cờ chiều hôm đó chị qua nhà mẹ ruột chơi thì mới hay tin, thế là chị ở lại và đi xem luôn. Chị Những cho biết thêm: Chị thuộc nhiều bài vọng cổ của soạn giả Viễn Châu là nhờ ba chồng. Ông mê các bài tân cổ giao duyên của Nghệ sĩ Nhân dân, soạn giả Viễn Châu cho nên ngày nào cũng mở đài để nghe.
Trong suốt hành trình phát triển 200 năm của nghệ thuật đờn ca tài tử, hơn 100 năm nghệ thuật sân khấu cải lương, sự đóng góp của nhiều người con Nam Bộ đã mang lại giá trị văn hóa đặc thù, góp phần khẳng định bản sắc của văn hóa phương nam trong nền văn hóa truyền thống của dân tộc.
Trong đó, Nghệ sĩ Nhân dân, soạn giả Viễn Châu được coi như “cổ thụ của nghiệp đờn ca”, trở thành tấm gương về tài năng, lòng đam mê, sự nghiêm túc trong lao động nghệ thuật, góp phần đưa những giá trị của văn hóa truyền thống phương nam lưu truyền và ngời sáng đến hôm nay.
Được gọi là “ông vua vọng cổ”, nhưng ấn tượng về cố soạn giả Viễn Châu chính là việc ông góp phần làm thăng hoa điệu “vọng cổ nhịp 32” thành “tân cổ giao duyên” và “vọng cổ hài”. Theo Thạc sĩ Phạm Thái Bình, Trung tâm Văn hóa và Triển lãm Thành phố Hồ Chí Minh, đây được xem là hai sáng tạo độc đáo, hai đóng góp có ý nghĩa quan trọng của soạn giả Viễn Châu cho nền âm nhạc cải lương Nam Bộ.
Trong đêm diễn “Viễn Châu-Lời thương trên phím đàn”, khán giả Đất Đỏ được nghe lại bản tân cổ giao duyên đầu tiên “Chàng là ai” của soạn giả Viễn Châu qua phần thể hiện của Nghệ sĩ Nhân dân Lệ Thủy. Bà cũng là nghệ sĩ thể hiện đầu tiên bản tân cổ giao duyên này.
Nghệ sĩ Nhân dân Lệ Thủy nhớ lại: “Khi được soạn giả Viễn Châu trao cho bản “Chàng là ai" tôi cũng run lắm, vì đây là lần đầu tôi ca thể loại này. Nhưng nhờ sự động viên của soạn giả, tôi cũng hoàn thành bản thu “Chàng là ai”. Thật không ngờ bài ca này được nhiều khán giả yêu thích và sau hàng chục năm, bản tân cổ giao duyên đầu tiên vẫn được nhiều người nghe, hâm mộ”.
Nét độc đáo trong sáng tác bài vọng cổ của Nghệ sĩ Nhân dân, soạn giả Viễn Châu còn thể hiện ở thể loại vọng cổ hài. Theo nhiều nhà nghiên cứu nghệ thuật cải lương, trong những bài vọng cổ hài của soạn giả Viễn Châu, người nghe thấy được ở đó một tư duy nghệ sĩ lạc quan, cởi mở, yêu đời. Mục tiêu những bài vọng cổ hài của ông là làm vợi bớt đi những trớ trêu, đau khổ, để cuộc sống mỗi người thêm nhẹ nhàng, tươi vui hơn.
Qua các bài vọng cổ được công bố, có thể thấy sáng tác của Nghệ sĩ Nhân dân, soạn giả Viễn Châu mang lại giá trị tinh thần không nhỏ cho công chúng, xã hội với nhiều thể tài, đề tài gắn liền với đời sống, tình cảm của người Nam Bộ.
Với một tâm hồn phóng khoáng, hào sảng đậm chất Nam Bộ, ngoài những sáng tác mang cốt truyện về nhân-lễ-nghĩa-trí-tín ở đời, những điển tích về lòng hiếu thảo, sự thủy chung…, ông còn hướng ngòi bút của mình đến chữ tình. Ở đó, không chỉ có tình yêu đôi lứa biển hẹn non thề, mà còn là cái tình đối với quê hương trên mọi miền đất nước.
Trong đêm diễn đầy ý nghĩa này, bằng tất cả sự quý trọng một tài năng lớn của sân khấu cải lương, hầu hết các tài danh, nghệ sĩ tên tuổi, trong đó có nhiều người là học trò của ông từ trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh đều góp mặt tại xã Đất Đỏ để bày tỏ tấm lòng tri ân và gửi đến công chúng những tác phẩm nổi tiếng. Bà Danh Thị Bé, 70 tuổi, vẫn còn lưu luyến nán lại sân khấu để gặp gỡ các nghệ sĩ trong chương trình.
Bà cho biết: “Lâu lắm rồi mới có nhiều nghệ sĩ về biểu diễn ở Đất Đỏ. Không chỉ được nghe những bài ca cổ nổi tiếng của soạn giả Viễn Châu, tôi rất hạnh phúc khi được chụp ảnh với nhiều nghệ sĩ mà mình đã mến mộ từ lâu”.
Thông qua chương trình, Ban tổ chức mong muốn sẽ góp phần tôn vinh một nghệ sĩ mà cuộc đời ông đã dành trọn cho sự nghiệp xây dựng và phát triển loại hình nghệ thuật sân khấu cải lương, cho công cuộc bảo tồn những giá trị di sản văn hóa nghệ thuật đặc trưng của mảnh đất Nam Bộ nói riêng và Việt Nam nói chung.
Đồng thời, chương trình còn thể hiện tấm lòng của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đối với những đóng góp quan trọng của Nghệ sĩ Nhân dân, soạn giả Viễn Châu dành cho sự phát triển của loại hình nghệ thuật tinh hoa của dân tộc.
Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Các hoạt động trong khuôn khổ “Những ngày văn học, nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025” được diễn ra rộng khắp tại các khu vực Bình Dương, Bà Rịa- Vũng Tàu, đặc khu Côn Đảo đã phát huy sự đa dạng của các loại hình nghệ thuật tại thành phố.
Chuỗi hoạt động này đã góp phần lan tỏa các tác phẩm nghệ thuật có giá trị tư tưởng, nghệ thuật đặc sắc đến nhân dân, nhất là ở các khu vực còn nhiều khó khăn trong tiếp cận các hoạt động văn hóa nghệ thuật, qua đó giúp công chúng thêm hiểu, yêu mến hơn các loại hình nghệ thuật truyền thống, góp phần to lớn vào việc nâng cao ý thức giữ gìn, bảo tồn, phát huy di sản quý báu của dân tộc.
