Âm nhạc 2025: Phát triển vượt bậc và mở cánh cửa vào công nghiệp văn hóa

Những chương trình chính luận quy mô lớn, thu hút khán giả

Năm qua ghi nhận số lượng lớn các chương trình nghệ thuật lớn được tổ chức, từ những chương trình nghệ thuật chính luận, có quy mô, bài bản, cho đến các chương trình nghệ thuật giải trí, các chuỗi chương trình cá nhân của nhiều nghệ sĩ. Trong số đó, nhiều chương trình đã trở thành điển hình, được khán giả vô cùng yêu mến và chạm tới chuẩn mực của nghệ thuật biểu diễn.

Tiêu biểu trong số đó là chương trình nghệ thuật chính luận “Tổ quốc trong tim” do Báo Nhân Dân phối hợp Thành phố Hà Nội tổ chức, với mục đích là một món quà tinh thần dành tặng cho người dân Thủ đô nhân dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9.

Là chương trình mở cửa tự do, nhưng “Tổ quốc trong tim” được xây dựng bài bản từ mạch kể chuyện, đường dây chương trình, sự thể hiện của các nghệ sĩ, kết hợp với hòa âm phối khí đỉnh cao và những ứng dụng công nghệ cao. Đêm nhạc đã tạo nên sự bùng nổ về cảm xúc đối với 50 nghìn khán giả trên sân vận động Mỹ Đình tối 10/8. Hiệu ứng từ việc sắp đặt hệ thống thu âm ở nhiều góc của sân vận động đã khiến cho phần trình diễn ca khúc “Tiến quân ca” gây ấn tượng mạnh mẽ hơn bao giờ hết trong lòng khán giả.

“Tổ quốc trong tim” chỉ là một trong số rất nhiều chương trình nghệ thuật chính luận tổ chức nhân dịp các ngày lễ lớn của đất nước như V-concert, V-Fest của Đài Truyền hình Việt Nam, “Mùa xuân thống nhất” của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, “Đất nước trọn niềm vui” của Bộ Quốc phòng… Những chương trình này đều thu hút sự chú ý của đông đảo công chúng theo dõi cả trực tiếp lẫn qua truyền hình hoặc phát sóng trên các nền tảng số. Các chương trình nghệ thuật chính luận diễn ra vào thời điểm các lễ kỷ niệm lớn đều được công chúng yêu mến gọi chung cái tên gần gũi là “concert quốc gia”, thể hiện sự yêu thích, trân trọng và đánh giá cao.

Song hành cùng các chương trình nghệ thuật chính luận đỉnh cao do các ban, bộ, ngành, địa phương tổ chức, còn có các chương trình nghệ thuật của các nhà hát, với quy mô lớn, đầu tư công phu, không chỉ phục vụ khán giả mà còn tạo ra một bầu không khí hoạt động nghệ thuật sáng tạo sôi động, hấp dẫn. Có thể kể đến cuộc ra quân rầm rộ của 12 đơn vị nghệ thuật trực thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhân kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước, các chương trình từ kịch nói, nghệ thuật truyền thống cho đến xiếc, nhằm mục tiêu bảo tồn, phát huy văn hóa, nghệ thuật truyền thống đồng thời quảng bá, tuyên truyền các loại hình nghệ thuật truyền thống Việt Nam…

Nguyên Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Vương Duy Biên cho rằng, sự “gặp nhau” trong cảm xúc của khán giả với các chương trình nghệ thuật chính luận lớn chính là sự cộng hưởng, sự chung tần số về cảm xúc. “Các chương trình lớn này đã góp phần giúp cho người xem sống cùng cảm xúc trong những ngày trọng đại của đất nước. Đây là cú hích quan trọng đối với không chỉ nghệ thuật và với cả những cơ quan, đơn vị thực hiện các chương trình này”, nguyên Thứ trưởng chia sẻ.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội, cho biết: “Chúng ta đã kết hợp được không khí của thời đại với nhu cầu của khán giả. Đặc biệt, các cơ quan truyền thông cũng biết cách làm mới các chương trình nghệ thuật, giúp chúng trở nên chuyên nghiệp hơn, hấp dẫn hơn và lôi cuốn hơn. Tinh thần tích cực này có giá trị rất quan trọng, tạo tiền đề để chúng ta bước vào một giai đoạn mới với khí thế mới, tâm thế mới, và kỳ vọng vào những thành công mới trong tương lai”.

Các concert thu hút hàng chục nghìn khán giả

Năm 2025 cũng là năm bùng nổ của những đêm nhạc quy mô lớn, thu hút hàng chục nghìn khán giả mỗi đêm, với công nghệ biểu diễn hiện đại và được đầu tư không kém các chương trình của nước ngoài, để lại ấn tượng và dư âm mạnh mẽ trong lòng khán giả.

Có thể kể đến loạt concert của nhà tổ chức YeaH1 như concert Chị đẹp 2025, Anh trai vượt ngàn chông gai 2025, B.O.F., đặc biệt là Y-concert cuối năm, thu hút hàng chục nghìn cho tới gần trăm nghìn khán giả tham dự. Các concert này đều được thực hiện chỉn chu, công phu, từ phần hòa âm, phối khí, lên danh sách các tiết mục, hòa trộn các ca khúc cho đến áp dụng những công nghệ hiện đại nhất về âm thanh, ánh sáng, thiết lập sân khấu… để cho chương trình diễn ra hoàn hảo nhất.

Đặc biệt, có những concert sử dụng công nghệ sân khấu, âm thanh, ánh sáng hiện đại nhất trên thế giới hiện nay, như Y-concert. Chưa kể, phần phục trang cho các tiết mục cũng được các nghệ sĩ đầu tư vô cùng công phu, vừa thể hiện cá tính nghệ thuật, vừa thể hiện màu sắc của tác phẩm, để lại ấn tượng cho khán giả không chỉ là một màn trình diễn mà là sự tổng hợp của nghe-nhìn-cảm nhận, để cảm xúc của nghệ sĩ và của khán giả hòa vào làm một.

Bên cạnh đó, năm 2025 cũng ghi nhận những chuỗi concert cá nhân của các nghệ sĩ, với những màu sắc nghệ thuật rất riêng, được đầu tư công phu và chỉn chu về âm thanh, ánh sáng, công nghệ… không kém những liveshow lớn. Điển hình là chuỗi concert “All-rounder” của Soobin Hoàng Sơn, “SKYNote” của Quốc Thiên, “Sketch A Rose” trong nước và quốc tế của Hà Anh Tuấn, “Bảo tàng của nuối tiếc” của Vũ., hay các concert cá nhân của ca sĩ Mỹ Tâm, Đan Trường…

Điểm đặc biệt của những chương trình nghệ thuật này là khán giả không chỉ là những người đến xem, thưởng thức nghệ thuật một cách thụ động, mà đã thực sự trở thành một phần của chương trình, tương tác với nghệ sĩ, hòa chung cảm xúc với nghệ sĩ, cảm nhận chung những rung động đến từ các tác phẩm.

Những concert quy mô lớn này cho thấy sự phát triển vượt bậc của thị trường âm nhạc Việt Nam. Sự xuất hiện với quy mô lớn, tần suất khá nhiều cho thấy khán giả cũng sẵn sàng đón nhận những sản phẩm âm nhạc có sự đầu tư chỉn chu, chuyên nghiệp, chất lượng. Thậm chí, nếu như trước đây, các concert cá nhân thường gắn với một sự kiện kỷ niệm đặc biệt nào đó đối với nghệ sĩ, nhưng hiện nay đã được tổ chức thường xuyên hơn.

Điều này cũng cho thấy nghệ sĩ Việt đang tự tin hơn với sức hút của mình và mạnh dạn đầu tư hơn cho các sản phẩm nghệ thuật chất lượng cao.

Bên cạnh đó, các concert cũng cho thấy sự tiệm cận, thậm chí ngang bằng với các concert quốc tế, hoặc của các nghệ sĩ quốc tế hàng đầu đến biểu diễn tại Việt Nam, về quy mô tổ chức, số lượng khán giả, về công nghệ…

Mở cánh cửa vào công nghiệp văn hóa

Đạo diễn Đặng Lê Minh Trí, người từng thực hiện nhiều concert, chương trình nghệ thuật lớn như “Hòa nhạc Ánh sáng chào năm mới 2025”, “Tổ quốc trong tim”… cho biết, trong công nghiệp văn hóa, điều đầu tiên là giữ gìn di sản là cốt lõi, từ đó tìm câu chuyện - tài sản trí tuệ vô cùng lớn để “bán” được tới công chúng. Thứ hai là sự sáng tạo trong sản phẩm. Thứ ba là tiếp cận nền tảng số để lan tỏa, khơi gợi giá trị liên quan. Mỗi cá nhân, cộng đồng cần phát huy thế mạnh, cá tính riêng để tìm ra công thức cá nhân để đóng góp cho sự phát triển công nghiệp văn hóa.

“Những giá trị cốt lõi của bản sắc văn hóa, khi kết hợp với sự hỗ trợ của công nghệ, sẽ đem đến những kết quả không ngờ tới. Đó là những gì mà tôi đã thực hiện và nhận được từ chương trình “Tổ quốc trong tim” – đạo diễn Đặng Lê Minh Trí cho biết.

Tuy nhiên, đạo diễn Đặng Lê Minh Trí cũng cho rằng, để tổ chức được những concert “chạm vào tim khán giả”, cần nguồn lực cả về tài chính lẫn nhân lực, cần câu chuyện văn hóa và quan trọng nhất là cơ chế chính sách.

Thí dụ như ở Chương trình “Tổ quốc trong tim”, cần nguồn lực cả về tài chính, cả nhân lực, cả thời gian để đáp ứng quá trình tính toán, nghiên cứu và tìm kiếm câu chuyện nghệ thuật phù hợp nhất. Vì nếu không có câu chuyện nghệ thuật phù hợp, sẽ khó có thể mang lại cảm xúc của khán giả được mà chỉ dừng lại là chúng ta tạo ra những chương trình và nhiều hơn những chương trình.

Về cơ chế chính sách, đạo diễn Đặng Lê Minh Trí cho rằng, cơ chế chính sách định hướng của Đảng, Nhà nước là điều cốt lõi, là kim chỉ nam để chúng ta có định hướng phù hợp cho việc phát triển các lĩnh vực của công nghiệp văn hóa. Trong đó có lĩnh vực là nghệ thuật biểu diễn. Khi định hướng đúng, cơ chế phù hợp và có sự kết hợp giữa các nhà từ nhà nước doanh nghiệp cho đến các tổ chức, cơ quan truyền thông và những con người đang nằm trong chu trình của công nghệ văn hóa từ những người sáng tạo cho đến cả khán giả thụ hưởng, các chương trình âm nhạc sẽ có sự bứt phá.

Nếu nói riêng về các concert, chất lượng âm nhạc, sự chuyên nghiệp trong khâu tổ chức kết hợp với câu chuyện văn hóa chính là công thức thành công của các chương trình âm nhạc quy mô lớn hiện nay.

Còn nói chung, thành công đến từ sự cộng hưởng đa chiều, như đạo diễn Đặng Lê Minh Trí chia sẻ: Điểm khởi phát của chu trình vẫn đến từ cơ chế và định hướng của Nhà nước, được cộng gộp và tương tác đa chiều từ các doanh nghiệp, khán giả, từ những nhà sáng tạo cũng có đề xuất, đóng góp lại với cơ chế chính sách. Từ đó, cơ chế chính sách của nhà nước có định hướng phù hợp để từng bước cùng nhau phát huy công nghiệp văn hóa.