Quế Trà Leng từ lâu được xem là sản vật đặc trưng của vùng núi Nam Trà My (nay thuộc thành phố Đà Nẵng). Tuy nhiên theo nhiều chuyên gia kinh tế và văn hóa, để một sản phẩm địa phương có thể tạo dựng vị thế lâu dài thì chỉ dựa vào tài nguyên tự nhiên là chưa đủ, điều cần thiết trong xu thế thời đại là khả năng kể được câu chuyện văn hóa đằng sau sản phẩm ấy. Và qua ngôn ngữ nhiếp ảnh, chuyện của quế Trà Leng trở nên gần gũi, dễ hiểu, dễ chạm tới cảm xúc của cộng đồng.
Đầu tháng 6 vừa qua, chuyến sáng tác thực địa tại xã Trà Leng được tổ chức trong khuôn khổ Dự án Bảo tồn văn hóa thông qua làm phim và sáng tác ảnh do Trường đại học Sư phạm Đà Nẵng phối hợp UBND xã Trà Leng triển khai. Không chỉ ghi lại vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ, các tác phẩm còn phác họa nhịp sống lao động của đồng bào các dân tộc thiểu số Ca Dong, Xơ Đăng, Mơ Nông giữa đại ngàn Trường Sơn. Các nhiếp ảnh đã gia dành nhiều cú bấm máy cho các nhân vật phụ nữ và trẻ em vùng cao, với cảm xúc tự nhiên không cần sắp đặt. Chia sẻ về bức ảnh chân dung cô bé tựa mặt vào một gốc quế với ánh mắt trong veo, mang sự lưu luyến khó tả, nhiếp ảnh gia Trần Ngọc Tiến cho biết khoảnh khắc thấy em bên gốc quế cổ thụ vừa được khai thác sau mùa mưa, anh cảm thấy dù thân cây không còn nhưng hương thơm như vẫn còn phảng phất, như lưu giữ ký ức bản làng, như sức sống của con người sau những biến đổi của thiên nhiên.
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Huỳnh Văn Truyền, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Hợp tác xã Nhiếp ảnh và Ứng dụng cho biết: “Có những cung đường cả đoàn phải di chuyển bằng xe máy gần một giờ giữa địa hình hiểm trở, sau đó tiếp tục đi bộ hơn ba giờ đồng hồ qua những con dốc dựng đứng, những tảng đá trơn và các lối mòn chỉ vừa đủ một người đi. Thiết bị máy ảnh, chân máy, flycam và hành lý trên vai ngày một nặng hơn giữa rừng sâu…”, anh Huỳnh Văn Truyền kể. Nhưng rồi mọi người lại động viên nhau đứng dậy, đi sâu hơn vào đại ngàn với mong muốn lưu giữ được những khoảnh khắc chân thực nhất của văn hóa Trà Leng trước dòng chảy thời gian.
Những hình ảnh, thước phim và dữ liệu thu được từ hành trình ấy sẽ tiếp tục trở thành nguồn tư liệu quý cho công tác bảo tồn và quảng bá văn hóa bản địa trong tương lai. Hình ảnh giúp những giá trị vốn xa xôi của miền núi trở nên trực quan và dễ tiếp cận với công chúng trong và ngoài nước. Đồng thời, nó cũng góp phần thay đổi cách nhìn về vùng cao qua không gian giàu bản sắc, giàu tiềm năng sáng tạo và phát triển.
PGS, TS Võ Văn Minh, Hiệu trưởng Trường đại học Sư phạm Đà Nẵng cho rằng, tương lai của quế Trà Leng phụ thuộc vào việc hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo gắn với tài nguyên bản địa, tạo cơ hội để thanh niên tham gia chế biến, thương mại điện tử, du lịch trải nghiệm và công nghiệp sáng tạo. Trong đó, nhiếp ảnh và truyền thông hình ảnh không chỉ góp phần quảng bá sản phẩm mà còn nâng cao nhận diện thương hiệu, kết nối địa phương với doanh nghiệp, nhà đầu tư và du khách.
