Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng di cư và việc Anh quyết định rời mái nhà chung Liên hiệp châu Âu (EU), còn gọi là Brexit, đang làm gia tăng bất đồng chung quanh Hiệp định Le Touquet giữa Anh và Pháp, vấn đề an ninh biên giới và tương lai văn kiện mà hai nước ký năm 2003 này gần như chiếm trọn thời lượng cuộc hội đàm song phương giữa hai nhà lãnh đạo, được tiến hành tại Học viện Quân sự Sandhurst, phía nam Thủ đô London.
Hiệp định Le Touquet là thỏa thuận quan trọng giúp kiểm soát dòng người qua lại đường hầm xuyên eo biển Manche nối Pháp và Anh. Nhưng cũng chính vì thỏa thuận này mà vào thời điểm làn sóng người di cư dâng cao, hàng chục nghìn người muốn đến Anh từng bị chặn lại tại Calais và gây tình trạng bất ổn tại thành phố này của Pháp, khiến Paris phải xóa sổ các trại tị nạn tại đây hồi tháng 10-2016. Anh từng chi khoảng 140 triệu euro để phát triển hạ tầng an ninh biên giới chung, song Pháp vẫn cho là chưa đủ và đòi London phải có trách nhiệm lớn hơn trong vấn đề người di cư. Hai nước đã đàm phán lại Hiệp định Le Touquet, khi Pháp dọa xóa bỏ văn kiện này và khôi phục đường biên giới trên eo biển Manche, nếu hai bên không đạt thỏa thuận mới.
Bởi thế, thành công lớn nhất của Hội nghị cấp cao Anh - Pháp lần này là trong vấn đề nhập cư. Khẳng định duy trì cam kết đối với các nguyên tắc của Hiệp định Le Touquet, hai bên cũng ký một thỏa thuận mới, trị giá 62 triệu USD, trong đó Anh cấp ngân sách cho các biện pháp an ninh bổ sung, như lắp đặt thêm camera, rào chắn và máy quét an ninh tại cảng Calais và các địa điểm khác ở Pháp. Hai bên cũng cải thiện cách thức xử lý đối với trẻ em di cư, theo hướng thực hiện quy trình xét thủ tục nhanh gọn hơn…
Dù không phải chủ đề chính, song bất đồng giữa hai nước chung quanh tiến trình Brexit của Anh vẫn phủ bóng lên cuộc gặp cấp cao lần này. Theo ý kiến giới chuyên gia Anh trên tờ Financial Times, đạt thỏa thuận mới về tăng cường an ninh biên giới, hay nhất trí về một số vấn đề khác, chỉ là cách thức để lãnh đạo hai nước che giấu mối quan ngại về hệ lụy từ Brexit đối với quan hệ Anh - Pháp.
Tại cuộc hội đàm, hai nhà lãnh đạo đều nhấn mạnh bản chất lâu dài của mối quan hệ giữa hai nước. Tuy nhiên, căng thẳng liên quan Brexit đang bộc lộ rõ rệt hơn, khi Thủ tướng Theresa May sắp bước vào giai đoạn đàm phán về thỏa thuận thương mại với EU. Anh vốn vẫn lo ngại Pháp có thể sử dụng Brexit như một công cụ để thu hút đầu tư và việc làm rút khỏi Anh do Brexit.
Trong khi đó, được cho là đồng quan điểm với Thủ tướng Đức A.Merkel, Tổng thống Pháp E.Macron luôn nhấn mạnh không để thỏa thuận thương mại mới giữa EU và Anh giúp London có nhiều lợi ích mà lảng tránh các nghĩa vụ. Tổng thống E.Macron luôn bảo lưu quan điểm rằng, London không thể được tiếp cận các dịch vụ tài chính của châu Âu nếu chọn rời khỏi thị trường chung EU; và Anh sẽ vẫn phải đóng ngân sách cho EU.
Quan điểm bất đồng giữa Anh và Pháp cũng thể hiện qua sự gượng ép hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng. London đã chuẩn bị kỹ lưỡng cho hội nghị cấp cao lần này nhằm nhận được sự hưởng ứng của Paris đối với cơ chế mà EU thông qua hồi tháng 12-2017 về đẩy mạnh hợp tác quốc phòng giữa các nước thành viên. Tuy nhiên, Pháp đã không đưa ra lời bảo đảm như Anh mong đợi.
Tại cuộc họp báo sau hội đàm với Tổng thống E.Macron, Thủ tướng Theresa May khẳng định, quan hệ Anh - Pháp có ý nghĩa không chỉ với an ninh hai nước, mà với cả châu Âu. Thế nhưng, vấn đề Brexit không chỉ đè nặng quan hệ Anh với EU, mà còn khiến sự đoàn kết và hợp tác giữa Anh và Pháp cũng trở nên khó khăn hơn.
