Australia siết an toàn sản phẩm trẻ em

Cơ quan Quản lý Cạnh tranh và Người tiêu dùng Australia (ACCC) mới đây khởi kiện Tập đoàn bán lẻ Amazon với cáo buộc vi phạm các quy định bắt buộc về tiêu chuẩn an toàn trong một sản phẩm dành cho trẻ em. Vụ việc được xem là phép thử pháp lý quan trọng đối với trách nhiệm của các sàn thương mại điện tử trong việc bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng, đặc biệt là trẻ nhỏ.

Sản phẩm ba-lô kỳ lân gây tranh cãi. Ảnh: ABC NEWS
Sản phẩm ba-lô kỳ lân gây tranh cãi. Ảnh: ABC NEWS

ACCC ngày 30/5 cho hay đã đệ đơn kiện Amazon Commercial Services Pty Ltd, đơn vị vận hành hoạt động của Amazon tại Australia, với cáo buộc cung cấp ra thị trường sản phẩm “ba-lô kỳ lân” không đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn bắt buộc đối với pin cúc áo. Theo ACCC, ba-lô được thiết kế dành cho trẻ em và đi kèm một món đồ chơi kỳ lân nhồi bông có thể tháo rời, phát sáng nhờ sử dụng pin cúc áo, tiềm ẩn nguy cơ đặc biệt nghiêm trọng đối với trẻ em nếu nuốt phải hoặc đưa vào cơ thể.

Theo đơn kiện, trong giai đoạn từ ngày 22/6 đến 1/11/2022, Amazon đã lưu kho các sản phẩm này tại các trung tâm hoàn tất đơn hàng ở Australia, nhưng không dán nhãn cảnh báo theo quy định. ACCC cho hay, trong khoảng thời gian này đã có 41 chiếc ba-lô được bán cho người tiêu dùng thông qua trang web Amazon Australia. Tính đến ngày 1/11/2022, vẫn còn 267 sản phẩm được lưu trữ tại các trung tâm phân phối của công ty.

Đây là lần đầu ACCC khởi kiện một sàn thương mại điện tử trực tuyến tại Tòa án Liên bang vì cáo buộc vi phạm các quy định an toàn sản phẩm bắt buộc. Phó Chủ tịch ACCC Catriona Lowe đánh giá: “Dưới góc nhìn cơ quan quản lý, chúng tôi đánh giá hành vi của Amazon rất nghiêm trọng và sẽ kiến nghị mức án thích đáng”. Mức phạt cao nhất đối với doanh nghiệp vi phạm các quy định liên quan có thể lên tới 50 triệu AUD (tương đương 39,95 triệu USD). Đại diện ACCC cũng cho rằng, vụ việc này không chỉ liên quan một sản phẩm cụ thể mà còn nhằm bảo đảm niềm tin của người tiêu dùng vào môi trường mua sắm trực tuyến đang phát triển nhanh chóng.

Về phía Amazon, công ty xác nhận đang xem xét vụ kiện do ACCC đệ trình. Trong một tuyên bố, người phát ngôn của Amazon cho biết, doanh nghiệp đã thiết lập nhiều chính sách và biện pháp kiểm soát nhằm bảo đảm các sản phẩm được niêm yết trên nền tảng đáp ứng các tiêu chuẩn tuân thủ và an toàn hiện hành. “Chúng tôi vẫn tập trung vào việc mang đến trải nghiệm tốt nhất cho khách hàng. Điều đó bao gồm việc tiếp tục nỗ lực để bảo đảm mọi sản phẩm có bán tại cửa hàng của chúng tôi đều an toàn và tuân thủ các chính sách và quy định”, một người phát ngôn Amazon khẳng định. Hiện, Amazon đã gỡ bỏ các trang bán hàng liên quan và liên hệ với những khách hàng từng mua sản phẩm để lưu ý về cách sử dụng sản phẩm an toàn.

Theo ABC News, vụ kiện nhận được sự quan tâm lớn từ các tổ chức bảo vệ người tiêu dùng. Andy Kelly, Giám đốc chiến dịch và truyền thông của Tổ chức Choice cho rằng, đây sẽ là một phép thử quan trọng đối với hệ thống pháp luật hiện hành. “Thông thường, các sàn thương mại điện tử trực tuyến bán các sản phẩm không an toàn và không tuân thủ quy định đối với người tiêu dùng. Luật pháp vẫn còn nhiều lỗ hổng, vì vậy thông qua vụ kiện này, chúng tôi tiếp tục kêu gọi chính phủ hoàn thiện hệ thống luật pháp để bảo vệ người tiêu dùng, ngăn chặn tất cả các doanh nghiệp bán sản phẩm kém chất lượng”, ông Kelly nhấn mạnh.

Trên thực tế, từ năm 2022, Chính phủ Australia đã ban hành các tiêu chuẩn an toàn và yêu cầu cung cấp thông tin bắt buộc đối với pin cúc áo. Các quy định bao gồm sản phẩm phải có khoang chứa pin chống trẻ em mở được, trải qua kiểm định an toàn, đồng thời có nhãn cảnh báo và bao bì bảo vệ… Trong những năm gần đây, giới y tế, các tổ chức bảo vệ trẻ em và nhiều gia đình đã liên tục cảnh báo về số vụ trẻ em nuốt phải pin cúc áo ngày càng gia tăng trên toàn cầu. Trẻ từ 5 tuổi trở xuống được xác định là nhóm có nguy cơ cao nhất do thường đưa các vật nhỏ vào miệng, tai hoặc mũi. Năm 2025, Tổ chức Choice đã kiểm tra năm nền tảng mua sắm trực tuyến lớn gồm Shein, AliExpress, eBay, Amazon và Kogan về việc tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn đối với pin cúc áo. Kết quả được đánh giá là “đáng lo ngại” khi có tới 17 trong số 24 sản phẩm được mua để thử nghiệm không đáp ứng các yêu cầu an toàn bắt buộc.

Chính vì vậy, giới phân tích cho rằng, vụ kiện của ACCC đối với Amazon không chỉ xoay quanh một dòng ba-lô trẻ em mà còn có thể tạo ra tiền lệ quan trọng đối với toàn bộ ngành thương mại điện tử tại Australia trong việc bảo vệ người tiêu dùng, đặc biệt là trẻ em, trước các sản phẩm tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.