Theo IEA, cuộc xung đột không ai mong muốn lại là chất xúc tác thúc đẩy những nguồn năng lượng xanh, sạch cho tương lai.
Thay đổi cấu trúc năng lượng
Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol nhận định, tình trạng khan hiếm năng lượng hiện nay nghiêm trọng hơn tác động của các cuộc khủng hoảng năm 1973, 1979 và 2022 cộng lại. Tuy nhiên, bất chấp việc giá nhiên liệu “phi mã” do eo biển Hormuz bị phong tỏa, vẫn có những lý do để lạc quan khi cấu trúc hệ thống năng lượng toàn cầu đang thay đổi. Người đứng đầu IEA dự báo khuynh hướng chuyển đổi sang năng lượng tái tạo như năng lượng mặt trời, năng lượng gió sẽ được thúc đẩy nhanh hơn, quyết liệt hơn. Tuy nhiên, ông Birol cảnh báo nếu Eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng cửa trong tháng 4, nguồn cung dầu thô và các sản phẩm đã được tinh chế sẽ sụt giảm xuống gấp đôi so tháng 3, đồng thời lưu ý rằng tuyến đường biển này cũng là điểm trung chuyển quan trọng đối với phân bón.
Trước sự tắc nghẽn dòng chảy nhiên liệu hiện nay, nhiều quốc gia đang khẩn trương triển khai các biện pháp ứng phó nhằm giảm tác động của khủng hoảng năng lượng toàn cầu. Chính phủ Hàn Quốc thông báo sẽ sớm bổ sung các biện pháp nhằm giảm áp lực tiêu dùng năng lượng và hạn chế tác động tới nền kinh tế. Trước đó, Seoul đã áp dụng trần giá nhiên liệu, hạn chế sử dụng xe công, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát chuỗi cung ứng năng lượng. “Xứ sở kim chi” cũng triển khai biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp bằng cách miễn thuế đối với phần chi phí vận chuyển phát sinh khi hàng hóa nhập khẩu phải đi đường vòng để tránh Eo biển Hormuz. Trong khi đó, Pakistan tăng mạnh giá nhiên liệu theo biến động thị trường quốc tế, đồng thời triển khai các biện pháp tiết kiệm năng lượng như rút ngắn tuần làm việc tại cơ quan công quyền, kéo dài kỳ nghỉ học và chuyển một phần hoạt động sang trực tuyến nhằm giảm tiêu thụ nhiên liệu.
Tại châu Âu, CH Czech và Romania quyết định cắt giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với dầu diesel nhằm hạ nhiệt giá nhiên liệu trong nước, đồng thời kiểm soát giá và lợi nhuận trong phân phối nhiên liệu để hạn chế tác động tới người tiêu dùng và doanh nghiệp. Ở Bắc Phi, Morocco triển khai gói trợ giá năng lượng quy mô lớn trị giá khoảng 180 triệu USD mỗi tháng, nhằm duy trì ổn định giá khí đốt và điện sinh hoạt, đồng thời trợ cấp cho doanh nghiệp vận tải.
Ấn Độ tăng công suất điện gió
Ấn Độ vừa ghi nhận mức bổ sung công suất điện gió hằng năm cao nhất từ trước đến nay, đạt 6,05GW trong năm tài chính 2025 - 2026, qua đó nâng tổng công suất điện gió lắp đặt của nước này vượt mốc 56GW, củng cố đà mở rộng năng lượng tái tạo trong bối cảnh New Delhi đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu năng lượng và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Mức tăng mới không chỉ vượt kỷ lục 5,5GW thiết lập trong năm tài chính 2016 - 2017 mà còn cao hơn gần 46% so mức bổ sung của năm tài chính 2024 - 2025. Kết quả này cho thấy tiến độ triển khai điện gió trên đất liền của Ấn Độ đang ghi nhận đà tăng trưởng mạnh mẽ, sau một giai đoạn dài tăng tương đối chậm.
Việc tổng công suất điện gió ở Ấn Độ vượt mốc 56GW phản ánh sự phục hồi mạnh của lĩnh vực này nhờ môi trường chính sách thuận lợi hơn, năng lực truyền tải được cải thiện, cơ chế xác lập giá điện cạnh tranh hơn và danh mục dự án tiềm năng ngày càng mở rộng. Các bang như Gujarat, Karnataka và Maharashtra tiếp tục là những đầu tàu tăng trưởng, đóng góp đáng kể vào phần công suất bổ sung trong năm, cùng với xu hướng gia tăng của các dự án điện gió - điện mặt trời lai ghép và từng bước mở rộng cơ chế tiếp cận mở đối với năng lượng xanh. Kết quả trên cho thấy hiệu quả từ hàng loạt chính sách hỗ trợ mà chính phủ quốc gia Nam Á thực thi thời gian qua, bao gồm ưu đãi thuế quan đối với một số linh kiện và nguyên liệu sản xuất tua-bin gió, miễn giảm từng giai đoạn phí sử dụng hệ thống truyền tải liên bang đến tháng 6/2028, đấu thầu cạnh tranh…
Giới chức Ấn Độ đánh giá mức tăng kỷ lục trong năm tài chính 2025 - 2026 sẽ góp phần quan trọng vào mục tiêu nâng tổng công suất điện không sử dụng nhiên liệu hóa thạch lên 500GW vào năm 2030. Trong bối cảnh an ninh năng lượng ngày càng chịu sức ép từ biến động địa-chính trị và gián đoạn nguồn cung nhiên liệu nhập khẩu, sự phát triển mạnh của điện gió được xem là một trụ cột quan trọng trong chiến lược bảo đảm nguồn điện, ổn định chi phí năng lượng và thúc đẩy tăng trưởng xanh của nền kinh tế lớn thứ năm thế giới.
