Từng bước tháo gỡ
Hoàn tất quá trình sắp xếp đơn vị hành chính với tỉnh Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, Thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận 782 tuyến đường trùng tên và trùng số. Có những tên đường trước kia không trùng trong phạm vi từng địa phương nhưng nay lại xuất hiện nhiều lần trong cùng một phường, xã hoặc trên toàn thành phố. Như tại phường Bình Tân, hiện có hai tuyến đường cùng mang tên Hồ Văn Long. Nhiều người dân sinh sống tại khu vực này cho biết, việc có hai tuyến đường cùng tên trong một phường thường xuyên dẫn đến tình trạng nhầm địa chỉ, gây khó khăn trong việc giao nhận hàng hóa, liên hệ làm việc. Một số đơn hàng phải gọi điện xác nhận nhiều lần, người dân khi khai báo hồ sơ phải ghi thêm tên khu phố hoặc vị trí cụ thể, xuất hiện không ít bất cập.
Theo ông Nguyễn Văn Thành, sinh sống trên đường Hồ Văn Long, việc địa phương đề nghị thành phố xem xét đổi tên một trong hai tuyến trên địa bàn phường là hợp lý. Như vậy sẽ tránh được tình trạng nhầm lẫn khi xác định địa chỉ các hộ dân, giúp quá trình giao nhận hàng hóa, xử lý hồ sơ hay triển khai các hoạt động cứu hộ, cứu nạn được nhanh chóng, an toàn hơn. "Tuy nhiên, việc đổi tên cần tính toán kỹ và thông báo sớm, có quá trình chuyển tiếp để người dân chủ động hơn, hạn chế tối đa những xáo trộn không đáng có", ông Thành bày tỏ.
Việc có đến 747 tuyến đường trùng số sau sáp nhập cũng gây khó khăn trong nhận diện, triển khai các hoạt động tại địa phương. Thực trạng hiện nay là có phường cùng lúc tồn tại nhiều đường trùng số do trước đây thuộc các dự án hoặc đơn vị hành chính khác nhau. Bổ sung thêm khu phố vào địa chỉ, ghi chú tên các công trình lớn dễ nhận dạng, thậm chí đưa cả định vị thực tế cho người giao hàng là cách mà nhiều người dân đang làm trong khi đợi sự điều chỉnh hợp lý cho những tuyến đường bị trùng số tại nơi họ sinh sống, làm việc.
Cách đây không lâu, UBND Thành phố Hồ Chí Minh đã có văn bản gửi Thường trực HĐND thành phố, đề nghị nghiên cứu hướng tháo gỡ để công tác đặt, đổi tên đường và công trình công cộng vừa phù hợp với quy định hiện hành, vừa đáp ứng yêu cầu quản lý của một đô thị có quy mô lớn sau sáp nhập. Quan điểm của thành phố là không đổi tên đường một cách đồng loạt mà xem xét kỹ từng trường hợp, bảo đảm thuận tiện trong xác định địa chỉ nhưng không làm mất đi những tên gọi đã gắn bó lâu đời với cộng đồng nhằm bảo tồn giá trị lịch sử, ký ức đô thị và giáo dục truyền thống cho các thế hệ sau.
Ngân hàng tên đường và công trình công cộng của Thành phố Hồ Chí Minh hiện có 3.773 tên (1.440 tên đã sử dụng và 2.333 tên chưa sử dụng). Trong đó, có 380 tên trùng, gồm 222 tên nhân vật lịch sử, 18 tên sự kiện lịch sử, 113 địa danh và 27 danh từ có ý nghĩa tiêu biểu về chính trị, văn hóa, xã hội. Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh dự kiến đề xuất bổ sung thêm 428 tên vào ngân hàng này, với 376 nhân vật trong nước, 3 nhân vật nước ngoài, 7 sự kiện lịch sử, 41 địa danh và 1 di tích lịch sử - văn hóa.
Điều chỉnh trong trường hợp cần thiết
Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh đã có văn bản đề nghị UBND các phường, xã, đặc khu rà soát, thống kê và đề xuất phương án xử lý các tuyến đường trùng trên địa bàn. Sở đề xuất giữ nguyên tên đường đối với các tuyến đường trùng tên nhưng thuộc các phường, xã khác nhau và tính toán kỹ phương án thay đổi với các tuyến đường trùng tên trên địa bàn một phường, xã. Bà Võ Thị Hồng Ngân, Phó Trưởng phòng Di sản văn hóa, Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, thành phố sẽ hạn chế tối đa việc điều chỉnh tên đường, chỉ thực hiện trong những trường hợp thật sự cần thiết, trên cơ sở đánh giá lịch sử tên gọi, quy mô tuyến đường, mật độ dân cư và mức độ ảnh hưởng đến người dân, tổ chức, doanh nghiệp.
Theo đó, các tuyến đường đã tồn tại từ lâu, gắn bó với lịch sử văn hóa của dân tộc, của thành phố hoặc các tuyến đường có quy mô lớn, số lượng hộ dân cư trú nhiều sẽ ưu tiên được giữ nguyên để hạn chế tới mức thấp nhất sự xáo trộn đời sống của người dân. Những tuyến đường quy mô nhỏ hơn, số lượng hộ dân cư trú ít hoặc tên không gắn với lịch sử của địa phương sẽ cân nhắc được thay tên. Việc thay đổi cụ thể từng tên đường sẽ do các cấp có thẩm quyền cân nhắc, quyết định. Hiện, Sở đang phối hợp với các địa phương triển khai xử lý từng trường hợp cụ thể dựa theo các đề xuất và tình hình thực tế.
Với các tuyến đường trùng số, Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh sẽ phối hợp với các cơ quan có liên quan nghiên cứu, tham mưu cho Hội đồng tư vấn hướng xử lý phù hợp với quy định hiện hành. Gợi ý được đưa ra là bổ sung thêm các tiền tố và hậu tố gắn với địa danh vào các đường số hiện tại để hạn chế sự ảnh hưởng đến người dân nhưng vẫn đáp ứng các yêu cầu quản lý. Việc đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh được thực hiện trên cơ sở lựa chọn tên từ Ngân hàng tên đường và công trình công cộng thành phố, bảo đảm tuân thủ Nghị định số 91/2005/NĐ-CP và các quy định pháp luật có liên quan.
