Những góc nhìn mới lạ
Với chủ đề “Viết về cuộc sống của giới trẻ hiện nay, với những suy nghĩ, ước mơ, hành động”, Ban tổ chức cuộc thi “Văn học tuổi 20” (NXB Trẻ, báo Tuổi trẻ, Hội nhà văn TP Hồ Chí Minh…) đã xuất bản 20 tựa xuất sắc nhất và trao giải cho 9 tác giả trong tổng số 458 tác phẩm gửi về. Điều đặc biệt là cuộc thi Văn học tuổi 20 lần thứ 6 không có giải nhất. Thay vào đó, ban tổ chức cuộc thi trao đồng giải Nhì cho hai tác phẩm “kẻ tám lạng, người nửa cân” của cây bút trẻ Maik Cây và nghiên cứu sinh người Việt tại Thụy Điển mang tên Mai Thảo Yên.
“Wittgenstein của Thiên đường đen” của tác giả Maik Cây thể hiện một góc nhìn độc, lạ, khác biệt về những vấn đề của tương lai và lồng ghép nhiều thông điệp lớn: ô nhiễm môi trường, ý nghĩa của sống, tình nghĩa của con người dành cho nhau, những tổn thương thời thơ ấu và nỗi dằn vặt khôn nguôi về bản chất loài người… “Tác phẩm là tiếng xôn xao hành ngôn ngào bên lề. Là cách tôi thể hiện lối nghĩ, lối sống của riêng mình thông qua sức mạnh của ngôn từ”, Maik Cây chia sẻ.
Trong khi đó “Người lạ” của tác giả Mai Thảo Yên nói về những khoảng trống và chênh chao không thể lấp đầy của một trí thức Việt tại nước ngoài. Tác giả chia sẻ: “Câu chuyện “Người lạ” khởi sinh bằng chính sự tự vấn: Tôi đã hiểu gì về thế giới này, về bản thể con người? Tôi còn bao nhiêu niềm tin vào tự do, vào lòng chính thiện? Và tôi phải làm gì để dưỡng nuôi trong mình lòng dũng cảm để nhìn thẳng vào cuộc sống, lẫn sự bình an để chấp nhận nó như nó vốn phải thế?”.
Theo ban giám khảo cuộc thi, điều họ tâm đắc nhất cuộc thi lần này là việc chứng kiến một loạt những tác phẩm của người trẻ nhưng chạm đến những vấn đề rất sâu sắc. Các tác giả không trả lời những quan sát hàng ngày mà tìm kiếm vấn đề sâu sắc của thời cuộc, thế giới, con người. Độc đáo, thú vị, trong trẻo, gây bất ngờ là những từ mà các nhà văn thường dùng để nhận xét những tác phẩm vào vòng chung kết và được trao giải năm nay.
Thêm mới lạ và sức hút cho văn chương
Khoác lên mình những gam màu lạ, những góc nhìn hoàn toàn mới về cuộc sống, nhiều tác phẩm tại cuộc thi lần này đã thật sự mở ra nhiều cánh cửa để độc giả bước ra thế giới. “Chuyến tàu nhật thực” (Đinh Phương), “Cửa sổ phía đông” (Nguyễn Thị Kim Hòa), “Giấc mộng lang thang trên đồng cỏ úa” (Hiền Trang), “Nhân gian nằm nghiêng” (Đặng Hằng), “Yagon - Những kẻ vô cảm” (Phạm Bá Diệp)… mỗi tác phẩm mang một thể loại, văn phong riêng nhưng đều đọng lại trong người đọc những điều thú vị gom góp từ cuộc sống hằng ngày.
Theo ông Dương Thành Truyền, Chủ tịch Hội đồng quản trị NXB Trẻ, Trưởng ban tổ chức cuộc thi Văn học tuổi 20 lần thứ 6, chưa bao giờ có cuộc tranh tài ngang sức như lần này. Ở các cuộc thảo luận của những lần trước, ban giám khảo nhanh chóng đi đến đồng thuận cao. Lần này rất nhiều khác biệt, lựa chọn và mỗi giám khảo đều có minh chứng rõ ràng cho sự chọn lựa của mình. Không chỉ nâng cao về chất lượng mà góc khám phá đề tài của cuộc thi ngày càng được mở rộng, hứa hẹn tạo được một lớp cây bút trẻ khai phóng. “Mỗi người một phong cách nhưng chúng tôi nhận thấy các bạn tập trung vào ba nhóm chính. Nhóm tác giả chọn xê dịch, xem việc xách ba-lô lên và đi làm một phần thiết yếu của cuộc sống. Họ đi để khám phá thế giới, khám phá bản thân và trả lời những câu hỏi có ý nghĩa về cuộc sống. Nhóm thứ hai chọn tri thức làm nền tảng nội lực sáng tác. Điều này thể hiện rõ qua bút lực và sự đa dạng của thể loại đề tài. Và nhóm cuối cùng chọn sự phá cách làm cảm hứng thể hiện. Họ tự đặt ra nhiều bối cảnh mới khiến độc giả đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác”, ông Dương Thành Truyền cho biết thêm.
Một sân chơi kéo dài hơn 20 năm, ngày càng mới lạ và tạo được sức hút với đông đảo cây bút trẻ là điều mà không phải cuộc thi nào cũng làm được như “Văn học tuổi 20”. Nhiều tác giả được hỏi đều cho rằng họ biết ơn vì “Văn học tuổi 20” đã khai phóng những miền đất mới, nơi người trẻ được thỏa sức thể hiện sự đam mê thông qua ngòi bút.
