Phí thanh toán cần được minh bạch
Những ngày qua, thông tin về khoản phí dịch vụ thanh toán điện tử giao thông nhận được sự quan tâm trên các diễn đàn mạng xã hội và phương tiện truyền thông. Theo thông tin được công bố, khách hàng cá nhân có thể phải trả 6.600 đồng/tháng, trong khi mức phí đối với tổ chức, doanh nghiệp là 66.000 đồng/tháng.
Ông Nguyễn Anh Tuấn, một chủ phương tiện cho rằng, dù mức phí không lớn nếu tính riêng từng phương tiện song cần xem xét lại việc phát sinh thêm khoản phí. “Rất vô lý, giờ lại phát sinh thêm khoản phí nữa nhằm mục đích gì? Số tiền không phải nhiều nhưng tính ra với số lượng phương tiện đăng ký thì đó là con số rất lớn. Đề nghị cơ quan quản lý xem xét lại”, ông Tuấn nói.
Từ góc độ doanh nghiệp vận tải, ông Trần Đình Ngân cho rằng, cần công khai, minh bạch mục đích của khoản thu. “Bảo trì đường bộ chúng tôi nộp rồi, phí qua cao tốc cũng nộp rồi, giờ lại phát sinh thêm chúng tôi hoàn toàn không hiểu được”, ông Ngân chia sẻ.
Thực tế, để sử dụng hệ thống thu phí điện tử không dừng (ETC), chủ phương tiện phải có tài khoản giao thông và phương thức thanh toán phù hợp. Khi thanh toán điện tử trở thành một mắt xích thiết yếu trong hoạt động giao thông đường bộ, việc phát sinh thêm chi phí càng cần được giải thích rõ ràng.
Ông Đỗ Văn Bằng, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Thành phố Hà Nội, đặt vấn đề: “Khoản thu này là ai thu, số tiền này thu về đâu để giải quyết vấn đề gì? Nếu để giải quyết nâng cấp phần mềm quản lý thì khi xây dựng phần mềm phải có tính toán rồi chứ, không phải thu rồi lại tiếp tục thu nữa, xảy ra tình trạng người tiêu dùng nghĩ rằng đang phải chịu áp lực ‘phí chồng phí’. Vấn đề này cần minh bạch và rõ ràng”.
Theo các đơn vị cung cấp dịch vụ, khoản thu được xác định là phí dịch vụ thanh toán, không phải phí sử dụng đường bộ hay phí sử dụng tài khoản giao thông.
Viettel Money, đơn vị cung cấp phương thức thanh toán liên kết với tài khoản giao thông ePass cho biết, khoản phí được đặt ra nhằm duy trì kết nối, xử lý và bảo mật tài khoản khi khách hàng thực hiện giao dịch qua trạm.
Trong khi đó, ePass khẳng định không trực tiếp thu và không hưởng khoản phí này.
Ông Cao Đình Ngân, Trưởng phòng Kinh doanh, Công ty cổ phần Giao thông số Việt Nam ePass, cho biết: “Với khoản thu này ePass không phải là đơn vị thu và cũng không hưởng lợi gì. Ở đây việc thu phí hoàn toàn từ các nguồn tiền để bù đắp không gian thanh toán. Chúng tôi đã chủ động đa dạng hóa việc thanh toán với 8 ngân hàng liên kết, 2 ví điện tử, 1 tổ chức thẻ, cả thẻ quốc tế, thì khách hàng có rất nhiều lựa chọn hình thức thanh toán mà không phải mất thêm phí này”.
Như vậy, theo giải thích của đơn vị cung cấp dịch vụ, khoản phí nói trên không phải khoản thu mới đối với việc sử dụng đường bộ, mà là chi phí liên quan phương tiện thanh toán.
Việc phân định rõ các loại phí có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh thanh toán điện tử giao thông ngày càng được mở rộng. Khi các dịch vụ ngân hàng, ví điện tử và tổ chức thẻ tham gia vào quá trình xử lý giao dịch, chi phí cung ứng dịch vụ thanh toán cũng cần được thông tin đầy đủ tới khách hàng.
Cùng với minh bạch về khoản thu, quyền lựa chọn phương thức thanh toán cũng cần được bảo đảm.
VETC cho biết đã đưa ra các phương án thanh toán để khách hàng chủ động lựa chọn. Theo ông Lê Quang Hưng, Giám đốc kinh doanh Công ty TNHH Thu phí tự động VETC, đơn vị đưa ra hai phương án gồm sử dụng phương thức trả sau của BIDV và liên kết thẻ tín dụng của TPBank.
“Với tư cách là nhà cung cấp dịch vụ, chúng tôi luôn lắng nghe, tìm hiểu mong muốn khách hàng, tìm cách tối ưu phương án để người dân có sự lựa chọn tốt nhất”, ông Lê Quang Hưng cho biết.
Đáng chú ý, VETC đã quyết định chưa áp dụng và tạm dừng triển khai chính sách thu phí để tiếp tục rà soát, lắng nghe ý kiến khách hàng và xây dựng phương án phù hợp. Đơn vị này cho biết, ví VETC chưa thực hiện thu khoản phí nói trên, đồng thời đang cung cấp nhiều phương thức thanh toán để khách hàng lựa chọn.
Rà soát chính sách, hoàn thiện hành lang pháp lý
Với chức năng quản lý nhà nước, Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, loại phí do các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, trung gian thanh toán như ví điện tử VETC, ví điện tử Viettel Money thông báo thu là “phí sử dụng phương tiện thanh toán theo quy định của pháp luật về ngân hàng”, không phải phí sử dụng đường bộ hay phí sử dụng tài khoản giao thông.
Tuy nhiên, trước những ý kiến từ người sử dụng và nhằm bảo đảm hài hòa lợi ích các bên, Cục Đường bộ Việt Nam đề nghị tạm dừng triển khai chính sách phí để rà soát, nghiên cứu các phương án tính phí phù hợp hơn với nhu cầu, tần suất sử dụng của khách hàng.
Cùng với đó, các đơn vị được yêu cầu mở rộng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt, phát triển thêm tiện ích, dịch vụ giá trị gia tăng và giảm chi phí phát sinh.
Cục Đường bộ Việt Nam cũng cho biết sẽ kiến nghị cơ quan quản lý về tiền tệ và ngân hàng tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động cung cấp dịch vụ ví điện tử, bảo đảm dịch vụ thuận tiện, minh bạch và hài hòa lợi ích giữa các bên.
Việc rà soát được đặt ra trong bối cảnh thanh toán điện tử giao thông đang bước sang giai đoạn phát triển mới. Theo Nghị định số 119/2024/NĐ-CP của Chính phủ về thanh toán điện tử giao thông đường bộ, tài khoản giao thông được kết nối với phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt để thực hiện thanh toán điện tử giao thông.
Quá trình này góp phần thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và từng bước hình thành nền tảng cho các dịch vụ giao thông số. Song, cùng với việc phát triển hạ tầng và dịch vụ, yêu cầu bảo đảm quyền lợi người sử dụng cũng cần được đặt ra ngay trong quá trình tổ chức thực hiện.
Ngày 24/8/2026, Văn phòng Chính phủ ban hành Văn bản số 8718/VPCP-CN, truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc về việc kiểm tra thông tin phản ánh liên quan hoạt động thu phí điện tử đường bộ.
Theo đó, Bộ Xây dựng được giao chủ trì, phối hợp Bộ Tài chính, Bộ Công thương, Bộ Khoa học và Công nghệ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam kiểm tra, rà soát, chấn chỉnh vi phạm nếu có trong hoạt động thu phí điện tử và các ứng dụng trên nền tảng ứng dụng thu phí điện tử của các đơn vị cung cấp dịch vụ thu phí điện tử không dừng.
Việc kiểm tra, rà soát nhằm bảo đảm hoạt động thu phí điện tử được thực hiện đúng quy định của pháp luật, đúng Hợp đồng thu phí (BOO), đồng thời không làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia giao thông.
Phó Thủ tướng Thường trực cũng yêu cầu tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định của pháp luật về thanh toán điện tử giao thông đường bộ. Các quy định cần bảo đảm chặt chẽ, công khai, minh bạch, đồng thời hài hòa lợi ích của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.
Chỉ đạo đặt vấn đề thu phí thanh toán điện tử giao thông trong tổng thể quá trình hoàn thiện chính sách đối với một lĩnh vực đang phát triển nhanh. Không chỉ làm rõ cơ sở pháp lý của các khoản thu, việc rà soát còn nhằm bảo đảm trách nhiệm của các đơn vị cung cấp dịch vụ, quyền lựa chọn của người sử dụng và sự minh bạch trong toàn bộ quá trình thanh toán.
Thanh toán điện tử là xu hướng tất yếu trong quá trình hiện đại hóa giao thông. Việc kết nối tài khoản giao thông với các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt sẽ góp phần tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, đồng thời mở ra khả năng phát triển nhiều dịch vụ giao thông số.
Tuy nhiên, để hệ thống vận hành hiệu quả, các khoản phí liên quan cần được công khai, minh bạch; người sử dụng cần được thông tin đầy đủ về bản chất dịch vụ, mức phí, phương thức tính phí và các lựa chọn thay thế.
Đặc biệt, khi một dịch vụ thanh toán gắn với hoạt động giao thông thiết yếu, việc nghiên cứu mức phí cần tính đến nhu cầu, tần suất sử dụng và đặc điểm của từng nhóm khách hàng, qua đó bảo đảm sự phù hợp giữa chi phí và dịch vụ.
Đây cũng là điều kiện quan trọng để các chính sách chuyển đổi số trong giao thông thật sự đi vào cuộc sống, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời củng cố niềm tin đối với các dịch vụ số ngày càng gắn bó với đời sống.
