Xây dựng "vòng tuần hoàn nhân lực"
Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Nội vụ Vũ Chiến Thắng nhấn mạnh, hội nghị diễn ra trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều định hướng chiến lược, đặc biệt sau khi Bộ Chính trị ban hành “bộ tứ chiến lược” gồm: Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 của Bộ Chính trị về “Hội nhập quốc tế trong tình hình mới”; Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.
Các nghị quyết đã xác lập bốn định hướng lớn cho phát triển đất nước, đó là: Đột phá về khoa học-công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo; chủ động, tích cực hội nhập quốc tế sâu rộng; hoàn thiện thể chế và tăng cường văn hóa tuân thủ pháp luật; phát huy mạnh mẽ các nguồn lực xã hội.
Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng khẳng định, công tác đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, đặc biệt các chương trình phi lợi nhuận trên cơ sở Thỏa thuận quốc tế, không chỉ là giải pháp kinh tế-xã hội, mà còn là trụ cột quan trọng trong “đối ngoại nhân lực”.
Đây là kênh triển khai hiệu quả chủ trương hội nhập quốc tế, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần lan tỏa hình ảnh con người Việt Nam, đồng thời hình thành vòng tuần hoàn nhân lực khép kín: Đào tạo-tuyển chọn-phái cử-quản lý-tái hòa nhập-sử dụng hiệu quả nguồn lực lao động sau khi về nước.
"Người đi lao động nước ngoài, họ gửi tiền về nhà trước hết là cá nhân họ, gia đình họ có nguồn lợi, kinh tế gia đình được khởi sắc. Quan trọng hơn, sau khi đi lao động ở nước ngoài mấy năm, người lao động khi trở về cũng học hỏi được nhiều, tư duy họ khác, văn hóa họ khác đi. Cái mới này được lan tỏa, khai thông được cách ứng xử trong gia đình, văn hóa cộng đồng được nâng lên. Với các chương trình xóa đói giảm nghèo, chương trình nông thôn mới, đây là những yếu tố tác động rất tích cực, góp phần thực hiện những chương trình quốc gia giảm nghèo bền vững, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn”, - Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng chia sẻ.
Trên cơ sở đó, Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng đề xuất đổi mới lĩnh vực đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài cách tiếp cận theo một số định hướng lớn, trong đó, tập trung: Xây dựng “vòng tuần hoàn nhân lực”, toàn bộ chu trình từ chuẩn bị nguồn, đào tạo, tuyển chọn, phái cử, bảo vệ người lao động ở nước ngoài đến tái hòa nhập phải dựa trên nền tảng thể chế chuẩn mực, chuyển đổi số mạnh mẽ và hội nhập quốc tế chủ động.
Coi người lao động là “đại sứ nhân lực”, người lao động Việt Nam ở nước ngoài, nhất là trong các chương trình phi lợi nhuận, là nguồn lực quan trọng góp phần thúc đẩy ngoại giao nhân dân, ngoại giao kinh tế và ngoại giao văn hóa.
Đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu về nguồn nhân lực và thị trường lao động quốc tế; cải tiến quy trình tuyển chọn, đào tạo, hỗ trợ người lao động qua nền tảng số; phát triển sàn giao dịch việc làm ngoài nước, hệ thống tư vấn trực tuyến và ứng dụng số phục vụ người lao động trong suốt hành trình.
Gắn việc triển khai chương trình với chiến lược hội nhập quốc tế và phát triển địa phương. Các mô hình hợp tác địa phương-địa phương với Hàn Quốc là công cụ quan trọng thúc đẩy giao lưu nhân dân và kết nối kinh tế.
Đồng thời, hoàn thiện thể chế và cơ chế phối hợp, rà soát quy định về chi phí, hợp đồng, bảo hiểm, bảo vệ người lao động; xây dựng quy chế phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương và cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài; bảo đảm mỗi chương trình đều có cơ chế giám sát rõ ràng, gắn trách nhiệm với người đứng đầu.
Từ góc độ thực tế triển khai tại địa phương, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ Trần Chí Hùng cho biết, hoạt động đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài là động lực quan trọng để phát triển kinh tế-xã hội và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Hiện nay, thành phố Cần Thơ sau khi sáp nhập (gồm Sóc Trăng, Hậu Giang trước sắp xếp) đã hỗ trợ vay vốn ưu đãi, chi phí ban đầu, đào tạo định hướng, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Lao động ngoài nước đưa 1.660 lao động sang Hàn Quốc, Nhật Bản, Đức và Australia theo chương trình phi lợi nhuận.
Riêng chương trình lao động thời vụ tại Hàn Quốc, từ 2022 đến 2025, địa phương đã đưa 846 lao động, mức thu nhập bình quân gửi về khoảng 30 triệu đồng/tháng...
Với trách nhiệm của đô thị trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Phó Chủ tịch Trần Chí Hùng cũng khẳng định, thành phố Cần Thơ cam kết phối hợp chặt chẽ với Bộ Nội vụ, chỉ đạo các ngành chức năng của thành phố và địa phương trên địa bàn thành phố để triển khai hiệu quả hoạt động này, bảo đảm tính minh bạch, đúng pháp luật. Đặc biệt là kiểm soát chặt chẽ vấn đề lao động bỏ trốn, để giữ vững uy tín lao động Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Xây dựng thương hiệu lao động Việt Nam
Theo số liệu thống kê, trong 10 tháng đầu năm 2025, tổng số lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài là 128.044 lao động (trong đó có 44.700 lao động nữ), đạt 98,5% kế hoạch năm 2025. Trong đó, các thị trường trọng điểm, truyền thống vẫn duy trì số lượng tiếp nhận lao động ở mức ổn định. Ước tính đến cuối năm 2025, số lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài đạt 650.000 lao động, đạt 130% kế hoạch giai đoạn 2021-2025 (giai đoạn 2021-2025, kế hoạch đưa lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng là 500.000 lao động).
Tại hội nghị, Giám đốc Trung tâm Lao động ngoài nước (Bộ Nội vụ) Đặng Huy Hồng cho biết, hiện nay, Trung tâm đang triển khai tám chương trình theo thỏa thuận quốc tế tại năm quốc gia/vùng lãnh thổ, với đặc điểm chung là chi phí thấp, nhiều ưu đãi, có chương trình được đài thọ toàn bộ.
Ông Đặng Huy Hồng đề xuất Bộ Nội vụ nghiên cứu xây dựng Cổng thông tin quốc gia về việc làm ngoài nước; xây dựng chiến lược truyền thông “Thương hiệu lao động Việt Nam”; phát triển cơ sở dữ liệu lao động hồi hương kết nối doanh nghiệp trong nước; điều chỉnh chương trình đào tạo định hướng theo hướng tăng kỹ năng số, kiến thức công nghệ - AI, quản lý tài chính cá nhân; ban hành quy chế phối hợp với Bộ Công an, Bộ Quốc phòng trong hỗ trợ quân nhân, công an xuất ngũ.
Ông đề nghị các Sở Nội vụ đẩy mạnh phối hợp, truyền thông, tiếp nhận hồ sơ, tạo thuận lợi cho quá trình tuyển chọn-phái cử.
Tại hội nghị, Cục Quản lý lao động ngoài nước đã thông tin về tình hình triển khai, hiệu quả của các chương trình phi lợi nhuận; Ngân hàng Chính sách xã hội thông tin về chính sách cho vay vốn người lao động theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Tại hội nghị, Cục Quản lý lao động ngoài nước đã thông tin về tình hình triển khai, hiệu quả của các chương trình phi lợi nhuận; Ngân hàng Chính sách xã hội thông tin về chính sách cho vay vốn người lao động theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Đại diện các địa phương cũng tập trung thảo luận về kết quả triển khai các chương trình, đồng thời đưa ra các đề xuất, kiến nghị để các chương trình triển khai hiệu quả, bền vững trong thời gian tới.
