Xây dựng nền tảng cho AI với dữ liệu tiếng Việt mã nguồn mở

Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia phối hợp Meta và Tổ chức AI for Việt Nam xây dựng các mô hình AI hỗ trợ tiếng Việt một cách tự nhiên và toàn diện ngay từ trong lõi để mở khóa tiềm năng các ứng dụng AI tại Việt Nam.
Khu trưng bày của Google tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) Láng Hòa Lạc.
Khu trưng bày của Google tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) Láng Hòa Lạc.

Tại cuộc họp báo khởi động Chương trình Thách thức Đổi mới sáng tạo 2025 diễn ra ngày 14/3/2025, ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) cho biết, Chương trình năm nay tập trung vào Dự án ViGen với nỗ lực tạo ra bộ dữ liệu tiếng Việt mã nguồn mở chất lượng cao để đào tạo, đánh giá và từ đó nâng cao hiệu quả của các mô hình nguồn ngữ lớn (LLMs).

Từ việc triển khai thực hiện dự án sẽ giúp các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) hiểu rõ hơn về văn hóa, bối cảnh và cách diễn đạt trong tiếng Việt. Dự án này được kỳ vọng sẽ nâng cao sự hiện diện của Tiếng Việt trong quá trình phát triển AI, đồng thời góp phần thúc đẩy nền kinh tế số phát triển vượt bậc và bền vững.

Dự án ViGen khởi nguồn từ hợp tác ba bên, gồm Tập đoàn Meta (Hoa Kỳ), NIC và tổ chức AI for Việt Nam. Trong đó, NIC đóng vai trò là đơn vị chủ quản, điều phối, bảo đảm dự án phù hợp với các mục tiêu quốc gia Việt Nam.

Theo ông Võ Xuân Hoài, việc phát triển các tập dữ liệu Việt Nam quy mô lớn, chất lượng cao và mã nguồn mở để đào tạo và đánh giá AI đã trở thành ưu tiên cấp bách trong bối cảnh AI đang chuyển đổi thế giới.

Trong bối cảnh đó, việc triển khai thực hiện dự án ViGen phù hợp với Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và đòi hỏi sự nỗ lực chung từ các nhà hoạch định chính sách, các nhóm nghiên cứu, nhà phát triển, các chuyên gia và người dùng.

Với sự chung tay của các bên, các đơn vị xây dựng dự án kỳ vọng sẽ biến AI trở thành công cụ mạnh mẽ cho người Việt và đưa Việt Nam trở thành cường quốc AI toàn cầu.

Là một trong ba đơn vị tham gia xây dựng dự án, ông Trần Việt Hùng, nhà sáng lập Tổ chức AI for Việt Nam cho biết, ViGen là dự án lớn, thu hút sự đồng hành của các đối tác chiến lược như NVIDIA, Viettel, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam với sự hỗ trợ tài chính, kỹ thuật từ Meta.

Thách thức Đổi mới sáng tạo Việt Nam là chương trình thường niên nằm trong khuôn khổ Sáng kiến Đổi mới sáng tạo Việt Nam (Innovate VN) do NIC khởi xướng với sự đồng hành của các đối tác công nghệ lớn trong và ngoài nước. Mục tiêu của Chương trình nhằm tìm kiếm các giải pháp đổi mới sáng tạo trên toàn thế giới, nhằm giải quyết những thách thức quan trọng tầm quốc gia, hướng đến một Việt Nam phát triển thịnh vượng và bền vững. Khởi động từ năm 2022, mỗi năm, Chương trình thu hút hơn 750 giải pháp từ hơn 20 quốc gia, cùng lãnh thổ trên thế giới tham gia.

Dự án sẽ đóng góp cho cộng đồng những bộ dữ liệu lớn và chất lượng cao bằng tiếng Việt nhằm cải thiện tình trạng Tiếng Việt đang còn hiện diện hết sức khiêm tốn trong AI.

ViGen cũng cho thấy sức mạnh và giá trị của những mô hình mã nguồn mở như Llama, cho phép phát triển các giải pháp sáng tạo có tác động toàn cầu có tính đến ngữ cảnh của Tiếng Việt.

“Mục tiêu của dự án ViGen là xây dựng các mô hình AI hỗ trợ tiếng Việt một cách tự nhiên và toàn diện ngay từ trong lõi để mở khoá tiềm năng các ứng dụng AI tại Việt Nam. ViGen sẽ xây dựng các bộ dữ liệu Tiếng Việt mã nguồn mở với quy mô lớn và chất lượng cao để đào tạo và đánh giá khả năng của các mô hình AI. Dự án cũng đóng góp vào việc bảo đảm sự phát triển AI ở Việt Nam phù hợp với giá trị văn hoá và tiêu chuẩn đạo đức, hướng tới việc xây dựng một hệ sinh thái AI mã nguồn mở phù hợp với bối cảnh địa phương và có trách nhiệm”, ông Trần Việt Hùng nói.

Chia sẻ về quá trình thực hiện dự án, ông Sarim Aziz, Giám đốc Chính sách công của Meta cho biết, năm 2025 là năm bản lề với tiến trình phát triển AI tại Việt Nam.

Thông qua hỗ trợ các nhà nghiên cứu, nhà phát triển và doanh nghiệp Việt Nam, dự án ViGen sẽ tiếp cận những mô hình AI mã nguồn mở cùng các nguồn lực phù hợp với bối cảnh địa phương nhằm phát huy tối đa tiềm năng và thúc đẩy sáng kiến AI mang tính ứng dụng cao, phù hợp với nhu cầu của Việt Nam.

Cũng tại cuộc họp báo, Meta phối hợp với Deloite đã chọn Việt Nam là quốc gia đầu tiên trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương ra mắt cẩm nang “Đổi mới sáng tạo trong khu vực công ở châu Á-Thái Bình Dương với AI mã nguồn mở: Khai phá tiềm năng đột phá cùng Llama”.

Cẩm nang này cung cấp các phương pháp tối ưu trong việc ứng dụng AI mã nguồn mở và đánh giá các ứng dụng thực tiễn của mô hình Llama trong các lĩnh vực quan trọng của khu vực công, bao gồm: tương tác với người dân, quản lý hành chính công, tuân thủ chính sách, giáo dục, y tế, an ninh công…

Có thể bạn quan tâm

Các đối tượng lừa đảo sử dụng trí tuệ nhân tạo để “cá nhân hóa” tin giả theo từng nhóm người. (Hình ảnh có sử dụng AI)

Những bẫy lừa đảo khó nhận biết thời trí tuệ nhân tạo

Các công cụ AI hiện nay có thể tạo ra một bài viết, hình ảnh, giọng nói hoặc video giả mạo với chất lượng rất cao. Tuy nhiên, AI chưa phải yếu tố đáng lo ngại nhất. Điều khiến tin giả và các chiêu trò lừa đảo công nghệ cao lan truyền với tốc độ chóng mặt chính là thuật toán đề xuất nội dung của các nền tảng mạng xã hội.

Các nhà khoa học tại Triển lãm quốc tế về Điều khiển và Tự động hóa lần thứ 8. (Ảnh: HỘI TỰ ĐỘNG HÓA)

Trí thức và nhiệm vụ truyền thông khoa học

Thời gian qua, hoạt động truyền thông, phổ biến kiến thức của đội ngũ trí thức khoa học được triển khai rộng khắp, đạt những kết quả tích cực. Tuy nhiên, công tác truyền thông, phổ biến kiến thức đòi hỏi cách làm mới chuyên nghiệp và hiệu quả hơn.

Các diễn giả khởi động chương trình. (Ảnh: Ban tổ chức)

Kết nối đổi mới sáng tạo Việt Nam-Hàn Quốc

Lần đầu tiên, Tập đoàn tài chính Shinhan (Shinhan Financial Group – SFG) tổ chức chương trình Demo Day 2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh. Sự kiện thuộc khuôn khổ của hai chương trình thường niên Global Shinhan InnoBoost và Shinhan Global X-Change được tổ chức chung, quy tụ 28 startup công nghệ đến từ Việt Nam và Hàn Quốc.

Các công ty công nghệ trưng bày các giải pháp chuyển đổi số tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: CTV)

Chuyển đổi số thực chất, nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

Thành phố Hồ Chí Minh xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa là chủ thể, lực lượng nòng cốt trong ứng dụng công nghệ, đổi mới phương thức sản xuất, kinh doanh. Vì vậy, thúc đẩy chuyển đổi số trong khu vực doanh nghiệp này là nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo động lực đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế thành phố.

VNPT đã triển khai hỗ trợ khách hàng chuyển đổi sim 4G (Ảnh: VNPT)

Tắt sóng 2G: Chuyển người dùng trước khi tắt mạng

Ngày 15/9, những kết nối 2G cuối cùng theo lộ trình được chuyển sang các thế hệ công nghệ mới, khép lại quá trình đã được các nhà mạng chuẩn bị trong nhiều năm. Với VNPT, công việc bắt đầu từ năm 2021 và bài toán không chỉ nằm ở việc nâng cấp mạng lưới, mà còn ở việc đưa người dùng sang công nghệ mới trước khi 2G rời mạng.

Đại diện lãnh đạo các đơn vị ký và chứng kiến ký ghi nhớ hợp tác. (Ảnh: XUÂN KỲ)

Hợp tác, chuyển giao, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, hướng đến những giá trị bền vững

Ngày 18/9, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp cùng Công ty Cổ phần Dược phẩm Bến Tre, Trường đại học Quang Trung, Công ty Cổ phần Bệnh viện đa khoa quốc tế Huế và Bệnh viện Việt Mỹ Phú Yên - Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Dược Phú Yên tổ chức Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược.

Một hội thảo phổ biến, nâng cao nhận thức về các quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân cho doanh nghiệp.

Siết xử lý vi phạm trên không gian mạng

Từ 19/8/2026, Nghị định số 330/2026/NĐ-CP có hiệu lực, bổ sung chế tài xử phạt vi phạm hành chính về an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Người vi phạm có thể bị phạt tiền, đình chỉ hoạt động, tịch thu phương tiện, thu hồi dữ liệu và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp. Nếu có dấu hiệu tội phạm sẽ xem xét xử lý hình sự.

Người dân cần kiểm tra kỹ tính pháp lý của nền tảng trước khi tham gia đầu tư tiền mã hóa.

Bẫy đầu tư tiền mã hóa trên mạng

Những lời mời đầu tư “việc nhẹ, sinh lời khủng”, có chuyên gia “bắn lệnh, bao lãi, bao lỗ” có thể là cạm bẫy công nghệ cao nhằm chiếm đoạt tài sản. Người dân cần nhận diện sớm dấu hiệu bất thường, bảo vệ thông tin cá nhân và nhanh chóng trình báo cơ quan Công an khi nghi ngờ bị lừa đảo.

Để chủ động phòng tránh, người dân không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân khi chưa xác minh, không quét mã QR từ nguồn không rõ ràng.

Mạo danh trường học thu học phí, đặt hàng doanh nghiệp

Khi các cơ sở giáo dục trên cả nước bước vào năm học mới, cũng là lúc các đối tượng lừa đảo sử dụng công nghệ cao gia tăng hoạt động với nhiều thủ đoạn tinh vi. Không chỉ nhắm đến học sinh, sinh viên và phụ huynh, các đối tượng còn lợi dụng danh nghĩa của trường học để lừa đảo doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh nhằm chiếm đoạt tài sản.

Công an xã An Khánh, thành phố Hà Nội hướng dẫn người dân tích hợp tài khoản an sinh xã hội trên VNeID.

Chuẩn hóa, liên thông dữ liệu quốc gia

Thời gian qua, nhiều dịch vụ công được đưa lên môi trường số, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt mức cao, nhưng phía sau giao diện số vẫn còn khâu xử lý thủ công, yêu cầu hồ sơ giấy... 

Ông Nguyễn Anh Tuấn, chủ nhiệm đề tài “Bảo tồn và sử dụng bền vững nguồn gen bò tót lai F1 giữa bò cái nhà và bò tót đực giai đoạn 2021-2025” chăm sóc những cá thể bò tót lai tại Vườn Quốc gia Núi Chúa-Phước Bình, tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Bò tót lai ở Phước Bình: Dấu ấn đặc biệt trong bộ nhiễm sắc thể

Trong những đàn bò của người dân vùng đệm Vườn Quốc gia Phước Bình, tỉnh Khánh Hòa, từng xuất hiện những cá thể mang vóc dáng, màu lông và tập tính khác biệt rõ rệt so với bò nhà. Qua nghiên cứu hình thái và phân tích di truyền, các nhà khoa học xác định một số cá thể là con lai thế hệ thứ nhất (F1) giữa bò tót đực và bò nhà.