Xây dựng kỷ nguyên năng lượng sạch

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết, thế giới đang đứng trước bước ngoặt lịch sử khi kỷ nguyên nhiên liệu hóa thạch dần khép lại, mở ra trang mới của năng lượng tái tạo. Để tận dụng cơ hội này, IEA kêu gọi các nhà hoạch định chính sách thúc đẩy nhanh chóng quá trình chuyển đổi năng lượng và giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính.
Ảnh minh họa. (Nguồn: Reuters)
Ảnh minh họa. (Nguồn: Reuters)

Theo Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol, nhu cầu đối với dầu mỏ, khí đốt và than đá có thể chạm đỉnh trước năm 2030 sau đó quay đầu giảm, đánh dấu thời điểm kỷ nguyên nhiên liệu hóa thạch chấm dứt, sớm hơn các dự báo được đưa ra trước đó. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy thế giới đang thoát dần khỏi sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Chuyên gia về khí hậu Simone Tagliapietra thuộc tổ chức tư vấn Bruegel ở Brussels (Bỉ), nhấn mạnh, dự báo mới của IEA là minh chứng cho thấy quá trình chuyển dịch năng lượng toàn cầu tuy diễn ra chậm song rất vững chắc.

Triển vọng nhiên liệu hóa thạch bước vào thời kỳ thoái trào đã mở ra hy vọng cho cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu. Các nhà khoa học nhấn mạnh, việc tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch đang làm trầm trọng thêm các tác động của biến đổi khí hậu. Mỗi năm, hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch tạo ra khoảng 21,3 tỷ tấn khí CO2, cùng nhiều chất ô nhiễm khác như các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, kim loại nặng… gây ô nhiễm không khí và phá hủy môi trường.

Giới phân tích cho rằng, một trong những động lực chính giúp đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng là do công nghệ năng lượng sạch phủ sóng mạnh mẽ trên thế giới. Tình trạng biến đổi khí hậu và cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu đặt ra nhiều thách thức, song cũng trở thành động lực thúc đẩy nhiều nước tăng cường đầu tư vào năng lượng tái tạo. Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol khẳng định, năng lượng sạch đang phát triển rất nhanh. Theo đó, hiện mỗi USD đầu tư cho nhiên liệu hóa thạch thì có 1,7 USD được đầu tư cho năng lượng sạch. Cách đây 5 năm, tỷ lệ này là 1:1.

Với nỗ lực không ngừng của các nước, năng lượng sạch đang dần chiếm ưu thế.

Với nỗ lực không ngừng của các nước, năng lượng sạch đang dần chiếm ưu thế. Tại các nền kinh tế hàng đầu thế giới, quá trình phát triển năng lượng tái tạo đã gặt hái nhiều thành quả. Theo số liệu mới nhất của Cơ quan Năng lượng quốc gia Trung Quốc, tính đến cuối tháng 6/2023, công suất lắp đặt năng lượng tái tạo ở Trung Quốc đã vượt 1,3 tỷ kW, tăng 18,2% so với mức cùng kỳ năm 2022 và lần đầu vượt công suất lắp đặt điện than. Đáng chú ý, công suất lắp đặt điện gió và điện quang trên toàn Trung Quốc đứng đầu thế giới, lần lượt ở mức 389 triệu kW và 470 triệu kW.

Trong khi đó, sau một năm triển khai, Đạo luật Giảm lạm phát (IRA) đã giúp Mỹ đạt những bước tiến đáng kể trong phát triển năng lượng tái tạo. Báo cáo vừa được Hiệp hội Năng lượng sạch Mỹ công bố cho thấy, kể từ khi IRA được thông qua, số vốn đầu tư vào lĩnh vực này bằng tám năm trước cộng lại, tương đương hơn 270 tỷ USD.

Tổ chức nghiên cứu BloombergNEF dự báo, năng lượng từ gió và mặt trời sẽ lần lượt chiếm khoảng 50% và 64% tổng sản lượng điện của Mỹ vào các năm 2035 và 2050. Đây là một bước tiến đáng kể so với mức 12% trong năm 2021. Tại Đức, hơn 50% điện năng được sản xuất trong nửa đầu năm 2023 là từ các nguồn năng lượng tái tạo, tăng so với mức cùng kỳ năm 2022. Nền kinh tế đầu tàu châu Âu đặt mục tiêu đến năm 2030 nguồn cung điện từ năng lượng tái tạo chiếm tỷ lệ 80% tổng sản lượng điện, song song với đó là hoàn thành mục tiêu loại bỏ than đá.

Mặc dù đạt nhiều thành quả tích cực song tiến trình chuyển đổi năng lượng trên thế giới còn đối mặt thách thức khi các nước vẫn cần điện than để bảo đảm an ninh năng lượng. Với chi phí rẻ và nguồn cung ổn định, than đá là lựa chọn của nhiều nước vào thời điểm khẩn cấp về nguồn cung năng lượng, nhất là khi khí hậu ngày càng nóng lên khiến nhu cầu sử dụng điện tăng cao. Bên cạnh đó, tiến độ chuyển đổi năng lượng trên thế giới không đồng đều, diễn ra mạnh mẽ ở các nước phát triển song vẫn khá trì trệ ở nhiều khu vực, nhất là tại châu Phi.

Mặc dù đạt nhiều thành quả tích cực song tiến trình chuyển đổi năng lượng trên thế giới còn đối mặt thách thức khi các nước vẫn cần điện than để bảo đảm an ninh năng lượng.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cho rằng, châu Phi hoàn toàn có khả năng để trở thành siêu cường năng lượng tái tạo khi có tiềm năng rất lớn về thủy điện, gió, năng lượng mặt trời và địa nhiệt. Tuy nhiên, châu lục này chưa có cơ hội chuyển mình khi chỉ thu hút được 2% tổng số vốn đầu tư cho năng lượng tái tạo toàn cầu trong 10 năm qua.

Sự phát triển mạnh mẽ của năng lượng sạch được xem là xu thế tất yếu, góp phần quan trọng giúp thế giới giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. IEA hối thúc các nhà hoạch định chính sách hành động nhiều hơn nữa để quá trình chuyển đổi diễn ra nhanh chóng, công bằng và toàn diện.

Có thể bạn quan tâm

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.

Cờ EU tung bay bên ngoài Trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Xinhua)

Tham vọng chiến lược và năng lực thực tế trong kế hoạch ngân sách của EU

Ngân sách là vấn đề thường dấy lên tranh cãi trong Liên minh châu Âu, khi các nước thành viên duy trì những quan điểm khác biệt về quy mô đóng góp và phân bổ tài chính. Hiện Liên minh Cờ xanh đang đứng trước bài toán cân bằng giữa tham vọng chiến lược và năng lực thực tế của các nước liên quan đến kế hoạch ngân sách dài hạn...