Xây dựng hành lang pháp lý cho sàn giao dịch vận tải

Hiện nay, vận tải đường bộ là nguồn phát thải CO2 cao nhất, chiếm khoảng 80% lượng phát thải toàn ngành. Chính vì vậy, việc tìm kiếm giải pháp tối ưu hóa vận hành để vừa góp phần giảm chi phí, vừa giảm tác động môi trường là vấn đề cấp thiết.

Hoạt động vận tải hành khách tại bến xe phía nam Hà Nội. (Ảnh: TUỆ NGHI)
Hoạt động vận tải hành khách tại bến xe phía nam Hà Nội. (Ảnh: TUỆ NGHI)

Một trong những giải pháp nổi bật được các nhà khoa học nhấn mạnh là sàn giao dịch vận tải.

Vừa qua, Công ty cổ phần GXE ra mắt ứng dụng GXE.VN nhằm kết nối vận tải thông minh; ứng dụng này giúp kết nối nhu cầu của hành khách với các xe nhàn rỗi trên đường, vừa tiết kiệm thời gian và chi phí cho cả lái xe và hành khách; đồng thời, giảm phát thải khí thải do hạn chế được xe chạy rỗng trên đường. Đại diện công ty này cho biết, hiện nay, các tài xế tìm kiếm khách thông qua mạng zalo, facebook, nhưng ứng dụng GXE.VN là nền tảng kết nối hiệu quả hành khách với các xe cá nhân, biến những nguồn lực nhàn rỗi thành giá trị nhờ công nghệ.

Ông Phan Thanh Uy, Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội vận tải ô-tô Việt Nam cho rằng, tình trạng ùn tắc giao thông, kẹt xe đã trở nên thường xuyên tại các thành phố lớn và cơ quan quản lý đang tìm mọi cách để tháo gỡ nút thắt này nhưng có nhiều chuyển biến. Trong bối cảnh đó, cần phát triển các công nghệ áp dụng trong ngành giao thông.

Tình trạng ùn tắc giao thông, kẹt xe đã trở nên thường xuyên tại các thành phố lớn và cơ quan quản lý đang tìm mọi cách để tháo gỡ nút thắt này nhưng có nhiều chuyển biến. Trong bối cảnh đó, cần phát triển các công nghệ áp dụng trong ngành giao thông.

Ông Phan Thanh Uy, Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội vận tải ô-tô Việt Nam

Ông Phan Thanh Uy cho rằng cần khôi phục sàn giao dịch vận tải do cơ quan quản lý đường bộ (trước đây là Tổng cục Đường bộ Việt Nam, nay là Cục Đường bộ Việt Nam) xây dựng nhưng hoạt động không hiệu quả, nhằm phục vụ nhu cầu vận tải của cả nước. Thực tế hiện nay, xe tải đường bộ chiếm ưu thế trong vận chuyển hàng hóa, nhưng thường xuyên hoạt động kém hiệu quả do nhiều chuyến xe chạy rỗng, chở không đủ tải hoặc di chuyển theo lộ trình không tối ưu, điều này gây lãng phí nhiên liệu, tăng chi phí logistics, đồng thời góp phần đáng kể vào lượng khí thải CO2. Mặc dù nhiều giải pháp tối ưu vận hành đã được nghiên cứu, nhưng mức độ áp dụng trên thực tế vẫn còn hạn chế. Riêng với sàn giao dịch vận tải được đánh giá là giải pháp có tiềm năng khá lớn nhưng chưa có khung pháp lý để triển khai.

Trong khuôn khổ Dự án NDC-TIA ( Đức) hỗ trợ kỹ thuật cho Bộ Giao thông vận tải có sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành về giao thông vận tải gần đây, một nghiên cứu về các công nghệ và giải pháp giúp giảm nhẹ phát thải khí nhà kính trong giao thông vận tải đã đưa ra những đánh giá cụ thể về sàn giao dịch vận tải.

Theo đó, tiềm năng giảm phát thải ở mức khá, có nghĩa là công cụ này có thể góp phần đáng kể trong việc cắt giảm lượng khí thải thông qua việc giảm số chuyến xe chạy rỗng và nâng cao hệ số tải trọng. Chi phí đầu tư ở mức trung bình, chủ yếu dành cho hạ tầng số, hệ thống dữ liệu lớn và nền tảng kết nối. Trên thế giới, công nghệ này đã sẵn sàng ở mức cao, được nhiều quốc gia áp dụng thành công.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thế Lương (Đại học Bách khoa Hà Nội), chuyên gia thực hiện Dự án NDC-TIA, nếu như các giải pháp giảm phát thải khí nhà kính như sử dụng nhiên liệu sinh học, chuyển đổi sang dùng xe điện… vẫn có những “nút thắt” thì tối ưu vận tải bằng số hóa và điều phối là giải pháp rất khả thi, có thể triển khai được ngay.

Trên nền tảng công nghệ, doanh nghiệp niêm yết chuyến đi, giờ chạy và tải trọng còn trống; dữ liệu được liên thông để ghép hàng, ghép khách và lựa chọn lộ trình hợp lý. Cơ quan quản lý có thể yêu cầu các doanh nghiệp cần đạt ngưỡng tải tối thiểu trước khi xuất phát, đồng thời buộc các hãng liên kết, chuyển tải lẫn nhau thay vì “mạnh ai nấy chạy”. Sàn không chỉ cho đường bộ mà phải kết nối đường sắt, đường thủy và thậm chí cả hàng không, để dồn tải hợp lý. Một điểm quan trọng khác là khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp thông qua chính sách ưu đãi thuế, hỗ trợ vốn vay.

Theo tính toán của các nhà khoa học, tối ưu vận tải qua sàn giao dịch vận tải có thể giúp giảm khoảng từ 20-30% lượng CO2 trong vận tải đường dài; riêng khối cảng biển và tàu cỡ lớn, mức giảm có thể đạt từ 30-40% nhờ điều phối bốc dỡ và lịch trình khai thác hợp lý.

Theo tính toán của các nhà khoa học, tối ưu vận tải qua sàn giao dịch vận tải có thể giúp giảm khoảng từ 20-30% lượng CO2 trong vận tải đường dài; riêng khối cảng biển và tàu cỡ lớn, mức giảm có thể đạt từ 30-40% nhờ điều phối bốc dỡ và lịch trình khai thác hợp lý.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy hiệu quả rõ rệt của giải pháp này. Ở châu Âu, các nền tảng như TIMOCOM hay Transporeon đã kết nối hàng trăm nghìn doanh nghiệp vận tải, giảm đáng kể số chuyến xe chạy rỗng, đồng thời cắt giảm phát thải CO2. Tại Anh, hệ thống logistics số quốc gia được phát triển để tích hợp dữ liệu vận tải, hỗ trợ cả doanh nghiệp vừa và nhỏ. Hàn Quốc và Nhật Bản lại đi theo hướng ứng dụng mạnh mẽ internet vạn vật trong giám sát phương tiện, đồng thời gắn kết sàn giao dịch với quản lý cảng, kho bãi để tối ưu toàn bộ chuỗi logistics. Điểm chung ở các quốc gia này là sàn giao dịch vận tải được coi là một phần của hạ tầng quốc gia, có sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ, vận hành dựa trên cơ chế thị trường và sự tham gia của doanh nghiệp.

Theo các chuyên gia, đối với Việt Nam, hạ tầng số đang được đẩy mạnh và cam kết đạt phát thải ròng bằng “0”vào năm 2050 là điều kiện thuận lợi để xây dựng và vận hành sàn giao dịch vận tải ở tầm quốc gia. Do đó, cần sớm có hành lang pháp lý để mô hình sàn giao dịch vận tải được thử nghiệm, đánh giá lợi ích kép, vừa tối ưu hóa vận hành, vừa giảm phát thải.

Có thể bạn quan tâm

Sự kiện “AI trong thực tiễn: Từ hạ tầng đến vận hành” diễn ra tại khách sạn JW Marriott. (Ảnh: Ban tổ chức)

Hạ tầng và hệ điều hành AI: Đủ hai doanh nghiệp mới tự vận hành

Tại sự kiện "AI trong thực tiễn: Từ hạ tầng đến vận hành", Chủ tịch AIZ Vũ Thanh Thắng cho rằng doanh nghiệp muốn tự vận hành bằng AI phải có đủ hai lớp: Hạ tầng AI cung cấp năng lực tính toán, và phía trên là một hệ điều hành gồm bộ não dữ liệu, nhân sự số và quy trình vận hành. 

Giáo sư Thalappil Pradeep được vinh danh với Giải Đặc biệt VinFuture 2022 dành cho Nhà khoa học đến từ các nước đang phát triển. (Ảnh: BTC)

Chủ nhân giải thưởng VinFuture 2022 Thalappil Pradeep: "Những giải pháp từ các nước đang phát triển có thể thay đổi thế giới"

Trở lại VinFuture với vai trò thành viên Hội đồng Giải thưởng, Giáo sư Thalappil Pradeep, người phát triển các công nghệ giúp hàng triệu người tiếp cận nước sạch với chi phí thấp, cho rằng giá trị của khoa học không chỉ nằm ở những phát minh mà còn ở khả năng cải thiện cuộc sống con người.

Hệ thống Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử đang mang lại những thay đổi tích cực cho cuộc sống người dân.

145 triệu dữ liệu hộ tịch: Bước tiến trong xây dựng Chính phủ số

Hơn 145 triệu dữ liệu hộ tịch điện tử đã được ghi nhận, trong đó 78,8 triệu dữ liệu được đối soát, đồng bộ thành công với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Kết quả này góp phần hình thành nền tảng dữ liệu thống nhất, từng bước đơn giản hóa thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

[Infographic] 12 công trình khoa học-công nghệ được đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước đợt 7

[Infographic] 12 công trình khoa học-công nghệ được đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước đợt 7

Theo thông tin từ Bộ Khoa học và Công nghệ, sau phiên họp ngày 12 và 13/10/2026, Hội đồng cấp Nhà nước đã thống nhất đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đối với 11 công trình, cụm công trình và Giải thưởng Nhà nước đối với một cụm công trình về khoa học và công nghệ.

Dự án "Tất gel thảo dược An Túc" của sinh viên Trường đại học Y-Dược Huế đạt giải Nhất Cuộc thi Ý tưởng Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo lần thứ IX, năm 2026. (Ảnh: PH.THẢO)

Hành trình ươm tạo khởi nghiệp của sinh viên Đại học Huế

Từ nguồn dược liệu bản địa đến những giải pháp công nghệ, giáo dục và nông nghiệp, 8 dự án vào chung kết Cuộc thi Ý tưởng Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Đại học Huế năm 2026 cho thấy sức sáng tạo của người học; trong đó, “Tất gel thảo dược An Túc” nổi bật với hướng tiếp cận kết hợp tri thức truyền thống và nhu cầu hiện đại.

Đại biểu Bùi Văn Dũng (Đoàn Thanh Hóa) phát biểu tại hội trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Bảo đảm quyền kiểm chứng kết quả đo lường

Đại biểu Quốc hội đề nghị quy định rõ trách nhiệm chủ động rà soát các giao dịch bị ảnh hưởng khi phát hiện sai số đo lường, đồng thời bảo đảm người tiêu dùng được tiếp cận dữ liệu và hoàn trả tiền thu thừa trong thời hạn cụ thể.

Quốc hội làm việc tại hội trường, nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Định danh và xác thực điện tử. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Thiết lập 3 mô hình xác thực điện tử, tăng an toàn giao dịch số

Dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử mở rộng đối tượng định danh, thiết lập các mô hình xác thực và thúc đẩy xã hội hóa dịch vụ, tạo nền tảng nhận diện số tin cậy, phòng, chống tội phạm mạng, lừa đảo trực tuyến và thúc đẩy phát triển Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số.

Toàn cảnh tọa đàm. (Ảnh: MẠNH XUÂN)

Giải pháp thích ứng với giáo dục STEM trong nhà trường

Chiều 25/10, tại Hà Nội, Hiệp hội Thiết bị giáo dục Việt Nam phối hợp Tập đoàn Geleximco tổ chức Tọa đàm: Giải pháp thích ứng với giáo dục STEM trong nhà trường. Đông đảo các chuyên gia, nhà quản lý, cán bộ các trường học, đơn vị hoạt động giáo dục tham dự tọa đàm.

Khánh thành Khu thử nghiệm thiết bị bay không người lái VNU - HTI tại Hòa Lạc

Khánh thành Khu thử nghiệm thiết bị bay không người lái VNU - HTI tại Hòa Lạc

Ngày 25/10, trong khuôn khổ chương trình “Hòa Lạc ngày mới 2026” do Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức, Khu thử nghiệm thiết bị bay không người lái VNU - HTI đã chính thức được khánh thành tại Hòa Lạc. Công trình do HTI Group đầu tư xây dựng, tạo thêm hạ tầng phục vụ nghiên cứu, thử nghiệm và phát triển công nghệ UAV tại Việt Nam.

Quang cảnh khai mạc chương trình tập huấn. (Ảnh: CTV)

Lâm Đồng: Trang bị kiến thức bảo vệ thanh thiếu niên trên môi trường mạng

Ngày 25/10, Công an tỉnh Lâm Đồng phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Khoa học và Công nghệ, Câu lạc bộ Niềm tin số Lâm Đồng, tổ chức tập huấn chuyên gia an toàn số học đường, nhằm xây dựng lực lượng nòng cốt trong tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng và bảo vệ trẻ em, thanh thiếu niên trên không gian mạng.

Quạt nước gạt đập liên hồi tạo nên những luồng bọt bồng bềnh trắng xóa trên mặt ao là đặc trưng tại các vùng nuôi tôm trọng điểm tỉnh Cà Mau. (Ảnh HỮU TÙNG)

Chàng trai Cà Mau số hóa sổ cân tôm

Từ những trăn trở bên ao tôm quê nhà, chàng trai trẻ Đỗ Vương Nhi đã miệt mài sáng tạo nên ứng dụng FarmBook (sổ cân tôm), giúp nhà nông vùng sông nước Cà Mau bước vào hành trình chuyển đổi số một cách nhẹ nhàng, minh bạch nhưng đong đầy niềm tin.

Bài 3: Hiện thực hóa các mục tiêu bằng hành động và kết quả thực tiễn

Bài 3: Hiện thực hóa các mục tiêu bằng hành động và kết quả thực tiễn

Nghị quyết số 19-NQ/TW xác định cụ thể các mục tiêu, yêu cầu đổi mới mô hình phát triển lâu dài, bền vững. Để hiện thực hóa các mục tiêu, yêu cầu đó các cấp, ngành, địa phương và doanh nghiệp cần quyết liệt triển khai và có những kết quả cụ thể, từng bước đưa tri thức trở thành năng lực sản xuất và lợi thế cạnh tranh quốc gia.

Phiên họp Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ đợt 7. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Danh sách công trình/cụm công trình được đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ đợt 7

Ngày 12 và 13/10/2026, tại Hà Nội, Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ đợt 7 họp xem xét, đánh giá các công trình/cụm công trình và tác giả, đồng tác giả đề nghị tặng giải thưởng.

[Video] Nâng giá trị cây rau má từ vùng nguyên liệu địa phương

[Video] Nâng giá trị cây rau má từ vùng nguyên liệu địa phương

Rau má từ lâu được biết đến không chỉ là loại rau quen thuộc trong bữa ăn, mà còn là cây dược liệu dân gian có nhiều giá trị đối với sức khỏe. Tuy nhiên, tại Quảng Trị, các nghiên cứu và mô hình chế biến sâu đối với rau má vẫn chưa nhiều, khiến giá trị kinh tế của cây rau má chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng.