Chủ nhân giải thưởng VinFuture 2022 Thalappil Pradeep: "Những giải pháp từ các nước đang phát triển có thể thay đổi thế giới"

Trở lại VinFuture với vai trò thành viên Hội đồng Giải thưởng, Giáo sư Thalappil Pradeep, người phát triển các công nghệ giúp hàng triệu người tiếp cận nước sạch với chi phí thấp, cho rằng giá trị của khoa học không chỉ nằm ở những phát minh mà còn ở khả năng cải thiện cuộc sống con người.

Giáo sư Thalappil Pradeep được vinh danh với Giải Đặc biệt VinFuture 2022 dành cho Nhà khoa học đến từ các nước đang phát triển. (Ảnh: BTC)
Giáo sư Thalappil Pradeep được vinh danh với Giải Đặc biệt VinFuture 2022 dành cho Nhà khoa học đến từ các nước đang phát triển. (Ảnh: BTC)

Từ công nghệ nước sạch đến sứ mệnh phụng sự cộng đồng

Bốn năm sau khi được vinh danh với Giải Đặc biệt VinFuture 2022 dành cho Nhà khoa học đến từ các nước đang phát triển, Giáo sư Thalappil Pradeep trở lại với một vai trò mới là thành viên Hội đồng Giải thưởng VinFuture.

Nếu khoảnh khắc được xướng tên nhận giải mang đến cho ông niềm vui và tự hào, thì việc tham gia Hội đồng Giải thưởng lại đặt ra trách nhiệm lớn hơn. Theo Giáo sư, những người đánh giá các công trình khoa học phải giữ được sự khách quan, công bằng, xem xét thấu đáo từng đề cử và lắng nghe mọi ý kiến.

Điều khiến ông quyết định tiếp tục đồng hành với VinFuture chính là sứ mệnh và tầm nhìn của giải thưởng, đặc biệt là cách nhìn nhận giá trị khoa học từ những đóng góp thực tế đối với xã hội.

Giáo sư Thalappil Pradeep nhấn mạnh: “Đối với tôi, khoa học trước hết và trên hết phải góp phần cải thiện cuộc sống con người. Nếu khoa học không góp phần cải thiện đời sống con người thì khoa học vẫn chưa hoàn thành sứ mệnh của mình”.

Theo ông, thước đo cuối cùng của khoa học là những thay đổi tích cực mà khoa học tạo ra cho cuộc sống con người.

Đây cũng là điều ông đánh giá cao ở VinFuture. Giải thưởng không chỉ tôn vinh một phát minh hay ý tưởng khoa học mà còn chú trọng mục đích nhân văn đằng sau những đổi mới sáng tạo.

1792986856251-5480657136077093233-g8244279859324772631-44f1ff814a7fe5e32b8d069edd24d024.jpg
Một năm sau khi nhận Giải thưởng VinFuture, Giáo sư Pradeep tiếp tục được vinh danh tại Giải thưởng Eni ở Italy vào tháng 10/2023. (Ảnh: BTC)

Từ trải nghiệm của bản thân, Giáo sư cho rằng khám phá khoa học và tác động xã hội không phải hai khái niệm tách rời. Những thành tựu nghiên cứu cần được nhìn nhận trong mối liên hệ với khả năng giải quyết các vấn đề thực tiễn.

Ở vai trò thành viên Hội đồng Giải thưởng, ông đặc biệt quan tâm đến cách đánh giá tác động của các công trình khoa học.

Theo Giáo sư, tác động của một công trình thường chỉ được nhìn nhận đầy đủ sau nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ. Vì vậy, không thể chỉ căn cứ vào số lượng bài báo quốc tế hay một mô hình triển khai đơn lẻ để đánh giá giá trị của một đổi mới sáng tạo.

Thay vào đó, cần xem xét nhiều yếu tố, từ quy mô tác động, khả năng chi trả đến khả năng tiếp cận và mức độ phổ cập của công nghệ.

Quan điểm này cũng được thể hiện trong hành trình nghiên cứu của ông, với những công nghệ hướng đến giải quyết nhu cầu nước sạch bằng các giải pháp có chi phí thấp.

Sau khi nhận Giải thưởng VinFuture năm 2022, các công nghệ do Giáo sư và cộng sự phát triển tiếp tục có những bước tiến mới.

Thay vì chỉ tập trung giải quyết từng bài toán nước sạch riêng lẻ, nhóm nghiên cứu đang tiếp cận tài nguyên nước như một hệ thống tổng thể, trong đó nhiều đổi mới sáng tạo có thể kết hợp để tạo ra những chuyển biến cho xã hội.

Giáo sư cho biết hành trình nghiên cứu đã trải qua ba bước chuyển dịch lớn: từ xử lý các vấn đề nước sạch đơn lẻ, tiến tới xây dựng “trí tuệ về nước” thông qua tích hợp trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và Internet vạn vật để quản trị nguồn nước thông minh; hiện nay hướng tới một hệ sinh thái công nghệ có khả năng trao quyền và thúc đẩy sự phát triển của cộng đồng.

Một bước đi đáng chú ý là việc thành lập Trung tâm Quốc tế về Nước sạch, nơi các cá nhân có thể tham gia phát triển và triển khai công nghệ về nước, đồng thời nhận được sự hỗ trợ trong toàn bộ quá trình.

Đến nay, Trung tâm đã hỗ trợ hơn 40 doanh nghiệp thành lập và đi vào hoạt động.

Những hoạt động này cho thấy hướng nghiên cứu mà Giáo sư theo đuổi không chỉ dừng ở việc phát triển công nghệ mà còn hướng tới mở rộng khả năng ứng dụng, tạo điều kiện để các giải pháp phục vụ cộng đồng.

Những giải pháp từ các nước đang phát triển có thể thay đổi thế giới

Từ hành trình nghiên cứu của mình, Giáo sư Thalappil Pradeep cho rằng các quốc gia đang phát triển có nhiều cơ hội đóng góp những giải pháp khoa học mang tầm thế giới.

Theo ông, khu vực nam bán cầu đang phải đối mặt với hàng loạt thách thức về năng lượng, nguồn nước, an ninh lương thực, y tế, kinh tế tuần hoàn và trí tuệ nhân tạo.

Những thách thức này đặt ra nhu cầu cấp thiết về các giải pháp khoa học và công nghệ.

Tuy nhiên, Giáo sư nhìn nhận chính những nhu cầu đó lại có thể trở thành động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Ông đưa ra một quan niệm đáng chú ý: “Nhu cầu chính là phòng thí nghiệm vĩ đại nhất của nhân loại”.

1792986867373-5480657136077093233-g8244279859324772631-1ff7b822f8e37906ffee964e0de00f94.jpg
Giáo sư Pradeep cùng các sinh viên và đồng nghiệp. (Ảnh: NVCC)

Tại các quốc gia đang phát triển, những vấn đề cần giải quyết hiện hữu ngay trong đời sống. Điều quan trọng, theo ông, là các nhà khoa học phải quan sát, nhận diện được nhu cầu và tìm kiếm giải pháp phù hợp.

Bên cạnh đó, các nước đang phát triển còn có lợi thế về lực lượng dân số trẻ đông đảo, với nhiều khát vọng phát triển.

Giáo sư tin rằng những khát vọng ấy, cùng các thách thức đang đặt ra, có thể được giải quyết thông qua đổi mới sáng tạo.

Ông nhận định các giải pháp ra đời từ khu vực nam bán cầu sẽ không chỉ phục vụ những nhu cầu mang tính địa phương mà còn có khả năng góp phần giải quyết các vấn đề toàn cầu.

Từ góc nhìn này, Giáo sư đánh giá cao vai trò kết nối của VinFuture đối với cộng đồng khoa học quốc tế, đặc biệt là các nhà nghiên cứu tại những quốc gia đang phát triển.

Theo ông, VinFuture đang tạo ra một nền tảng để các nhà khoa học vượt qua ranh giới quốc gia và lĩnh vực nghiên cứu, cùng hướng tới những thách thức chung của nhân loại.

Khi những vấn đề chung tạo ra trách nhiệm chung, việc xây dựng các cơ chế hỗ trợ nghiên cứu và mở rộng cơ hội hợp tác sẽ góp phần thúc đẩy quá trình tìm kiếm giải pháp.

Giáo sư cho rằng cùng với sức lan tỏa và tầm ảnh hưởng của VinFuture, những mối quan hệ hợp tác khoa học có thể được hình thành một cách tự nhiên.

Đặc biệt, ông bày tỏ sự trân trọng đối với những người sáng lập Quỹ Giải thưởng VinFuture khi đặt tác động tích cực đối với xã hội vào vị trí quan trọng trong việc tôn vinh thành tựu khoa học.

Theo Giáo sư, điều đáng quý là tư tưởng ấy xuất phát từ một quốc gia đang phát triển và được hiện thực hóa thông qua một giải thưởng có quy mô, sức lan tỏa toàn cầu. “Tôi thực sự ngưỡng mộ tầm nhìn đó!”, Giáo sư Thalappil Pradeep chia sẻ.

Với nhà khoa học từng được VinFuture vinh danh và nay tham gia Hội đồng Giải thưởng, sự xuất sắc trong khoa học không bị giới hạn bởi ranh giới địa lý. Đổi mới sáng tạo có thể xuất hiện ở bất cứ đâu, và giá trị của nó được thể hiện qua những thay đổi tích cực mang lại cho con người.

Có thể bạn quan tâm

Đại diện Tổng Công ty Công nghiệp công nghệ cao Viettel nhận Giải thưởng. (Ảnh: TRÀ MY)

Hệ thống tính cước của Viettel được vinh danh tại Giải thưởng viễn thông quốc tế

Tổng Công ty Công nghiệp công nghệ cao Viettel (Viettel High Tech) vừa được vinh danh ở hạng mục “Doanh nghiệp triển khai công nghệ xuất sắc khu vực châu Á” tại Giải thưởng Telecom Review Excellence Awards 2026, tổ chức tại Dubai (UAE), với hệ thống tính cước thời gian thực thế hệ mới vOCS 4.0 do đơn vị tự phát triển.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: BẢO HÂN)

Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng nông nghiệp

Ngày 27/10, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Công an (Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 57 Trung ương) tổ chức Hội nghị phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng ngành nông nghiệp khu vực phía bắc. Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng dự và chỉ đạo hội nghị.

Sự kiện “AI trong thực tiễn: Từ hạ tầng đến vận hành” diễn ra tại khách sạn JW Marriott. (Ảnh: Ban tổ chức)

Hạ tầng và hệ điều hành AI: Đủ hai doanh nghiệp mới tự vận hành

Tại sự kiện "AI trong thực tiễn: Từ hạ tầng đến vận hành", Chủ tịch AIZ Vũ Thanh Thắng cho rằng doanh nghiệp muốn tự vận hành bằng AI phải có đủ hai lớp: Hạ tầng AI cung cấp năng lực tính toán, và phía trên là một hệ điều hành gồm bộ não dữ liệu, nhân sự số và quy trình vận hành. 

Hệ thống Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử đang mang lại những thay đổi tích cực cho cuộc sống người dân.

145 triệu dữ liệu hộ tịch: Bước tiến trong xây dựng Chính phủ số

Hơn 145 triệu dữ liệu hộ tịch điện tử đã được ghi nhận, trong đó 78,8 triệu dữ liệu được đối soát, đồng bộ thành công với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Kết quả này góp phần hình thành nền tảng dữ liệu thống nhất, từng bước đơn giản hóa thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

[Infographic] 12 công trình khoa học-công nghệ được đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước đợt 7

[Infographic] 12 công trình khoa học-công nghệ được đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước đợt 7

Theo thông tin từ Bộ Khoa học và Công nghệ, sau phiên họp ngày 12 và 13/10/2026, Hội đồng cấp Nhà nước đã thống nhất đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đối với 11 công trình, cụm công trình và Giải thưởng Nhà nước đối với một cụm công trình về khoa học và công nghệ.

Dự án "Tất gel thảo dược An Túc" của sinh viên Trường đại học Y-Dược Huế đạt giải Nhất Cuộc thi Ý tưởng Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo lần thứ IX, năm 2026. (Ảnh: PH.THẢO)

Hành trình ươm tạo khởi nghiệp của sinh viên Đại học Huế

Từ nguồn dược liệu bản địa đến những giải pháp công nghệ, giáo dục và nông nghiệp, 8 dự án vào chung kết Cuộc thi Ý tưởng Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Đại học Huế năm 2026 cho thấy sức sáng tạo của người học; trong đó, “Tất gel thảo dược An Túc” nổi bật với hướng tiếp cận kết hợp tri thức truyền thống và nhu cầu hiện đại.

Đại biểu Bùi Văn Dũng (Đoàn Thanh Hóa) phát biểu tại hội trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Bảo đảm quyền kiểm chứng kết quả đo lường

Đại biểu Quốc hội đề nghị quy định rõ trách nhiệm chủ động rà soát các giao dịch bị ảnh hưởng khi phát hiện sai số đo lường, đồng thời bảo đảm người tiêu dùng được tiếp cận dữ liệu và hoàn trả tiền thu thừa trong thời hạn cụ thể.

Quốc hội làm việc tại hội trường, nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Định danh và xác thực điện tử. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Thiết lập 3 mô hình xác thực điện tử, tăng an toàn giao dịch số

Dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử mở rộng đối tượng định danh, thiết lập các mô hình xác thực và thúc đẩy xã hội hóa dịch vụ, tạo nền tảng nhận diện số tin cậy, phòng, chống tội phạm mạng, lừa đảo trực tuyến và thúc đẩy phát triển Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số.

Quang cảnh khai mạc chương trình tập huấn. (Ảnh: CTV)

Lâm Đồng: Trang bị kiến thức bảo vệ thanh thiếu niên trên môi trường mạng

Ngày 25/10, Công an tỉnh Lâm Đồng phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Khoa học và Công nghệ, Câu lạc bộ Niềm tin số Lâm Đồng, tổ chức tập huấn chuyên gia an toàn số học đường, nhằm xây dựng lực lượng nòng cốt trong tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng và bảo vệ trẻ em, thanh thiếu niên trên không gian mạng.

Quạt nước gạt đập liên hồi tạo nên những luồng bọt bồng bềnh trắng xóa trên mặt ao là đặc trưng tại các vùng nuôi tôm trọng điểm tỉnh Cà Mau. (Ảnh HỮU TÙNG)

Chàng trai Cà Mau số hóa sổ cân tôm

Từ những trăn trở bên ao tôm quê nhà, chàng trai trẻ Đỗ Vương Nhi đã miệt mài sáng tạo nên ứng dụng FarmBook (sổ cân tôm), giúp nhà nông vùng sông nước Cà Mau bước vào hành trình chuyển đổi số một cách nhẹ nhàng, minh bạch nhưng đong đầy niềm tin.

Bài 3: Hiện thực hóa các mục tiêu bằng hành động và kết quả thực tiễn

Bài 3: Hiện thực hóa các mục tiêu bằng hành động và kết quả thực tiễn

Nghị quyết số 19-NQ/TW xác định cụ thể các mục tiêu, yêu cầu đổi mới mô hình phát triển lâu dài, bền vững. Để hiện thực hóa các mục tiêu, yêu cầu đó các cấp, ngành, địa phương và doanh nghiệp cần quyết liệt triển khai và có những kết quả cụ thể, từng bước đưa tri thức trở thành năng lực sản xuất và lợi thế cạnh tranh quốc gia.

[Video] Nâng giá trị cây rau má từ vùng nguyên liệu địa phương

[Video] Nâng giá trị cây rau má từ vùng nguyên liệu địa phương

Rau má từ lâu được biết đến không chỉ là loại rau quen thuộc trong bữa ăn, mà còn là cây dược liệu dân gian có nhiều giá trị đối với sức khỏe. Tuy nhiên, tại Quảng Trị, các nghiên cứu và mô hình chế biến sâu đối với rau má vẫn chưa nhiều, khiến giá trị kinh tế của cây rau má chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Minh trình bày tham luận tại Phiên toàn thể quốc tế. (Ảnh: Viện Hàn lâm)

Đoàn công tác của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tham dự Hội nghị Khoa học-Thực tiễn quốc tế lần thứ III tại Nga

Hội nghị Khoa học-Thực tiễn quốc tế lần thứ III do Học viện Kinh tế quốc dân và Hành chính công trực thuộc Tổng thống Liên bang Nga (Học viện Tổng thống-RANEPA) tổ chức tại Thủ đô Moskva, Liên bang Nga trong hai ngày 22 và 23/10 với chủ đề “Khoa học cho quản trị nhà nước tại Nga”.