Trách nhiệm của chủ quản nền tảng số trong bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ

Quyết định 1624/QĐ-TTg và các quy định hiện hành của Luật Sở hữu trí tuệ cho thấy xu hướng tăng cường trách nhiệm của doanh nghiệp trung gian, chủ quản nền tảng số trong bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. 

Đơn vị phát triển nền tảng số Dipnet giới thiệu tính năng hỗ trợ quản lý, bảo vệ sở hữu trí tuệ. (Ảnh: HÀ LINH)
Đơn vị phát triển nền tảng số Dipnet giới thiệu tính năng hỗ trợ quản lý, bảo vệ sở hữu trí tuệ. (Ảnh: HÀ LINH)

Sự phát triển của thương mại điện tử và các nền tảng số tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sáng tạo, kinh doanh và phân phối nội dung. Tuy nhiên, đây cũng là môi trường phát sinh nhiều hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, từ sử dụng trái phép tác phẩm đến kinh doanh hàng hóa giả mạo nhãn hiệu.

Trong bối cảnh đó, việc bảo vệ quyền không chỉ đặt ra đối với người trực tiếp thực hiện hành vi xâm phạm mà còn liên quan trách nhiệm của các chủ thể quản lý, vận hành nền tảng số.

Vừa qua, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1624/QĐ-TTg, sửa đổi, bổ sung Quyết định số 1068/QĐ-TTg năm 2019 về Chiến lược sở hữu trí tuệ đến năm 2030.

Khoản 12 Điều 1 Quyết định 1624/QĐ-TTg sửa đổi điểm c khoản 3 Mục III của Chiến lược xác định yêu cầu nâng cao trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian và chủ quản nền tảng số trong việc ngăn chặn, loại bỏ và không tiếp tay cho hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng.

Quy định này thể hiện định hướng tăng cường sự tham gia của các nền tảng số vào hoạt động bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Quyết định 1624/QĐ-TTg mang tính định hướng chiến lược.

Trên cơ sở định hướng nêu trên, Khoản 5a Điều 198b Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 (sửa đổi bổ sung năm 2022 và 2025) quy định chủ quản nền tảng số có trách nhiệm triển khai các biện pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng theo pháp luật về sở hữu trí tuệ, thương mại điện tử, an ninh mạng và các quy định có liên quan. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để xác định trách nhiệm của các chủ thể hoạt động trên môi trường số.

Đối với doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian, Điều 198b Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 (sửa đổi bổ sung năm 2022 và 2025) còn quy định trách nhiệm và điều kiện miễn trừ trách nhiệm pháp lý liên quan hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan.

Theo đó, việc xác định trách nhiệm phải căn cứ vào loại hình dịch vụ, hành vi cụ thể và các điều kiện do pháp luật quy định, chứ nền tảng phải chịu trách nhiệm đối với mọi hành vi xâm phạm do người dùng thực hiện.

Vấn đề cần xem xét là nền tảng có thực hiện đúng những nghĩa vụ pháp luật đặt ra trong từng trường hợp hay không. Theo đó, chủ quản nền tảng số cần chú trọng xây dựng cơ chế tiếp nhận và xử lý thông tin về hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, phối hợp với chủ thể quyền và cơ quan có thẩm quyền, đồng thời áp dụng biện pháp xử lý phù hợp khi có đủ căn cứ pháp lý.

Việc xử lý cũng phải bảo đảm sự cân bằng giữa quyền của chủ thể sở hữu trí tuệ và quyền, lợi ích hợp pháp của người sử dụng nền tảng.

Đặc biệt, khoản 4 Điều 198b Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 (sửa đổi, bổ sung năm 2022 và 2025) quy định doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian được miễn trừ trách nhiệm không phải tự giám sát dịch vụ hoặc chủ động tìm kiếm bằng chứng về hành vi xâm phạm đối với một số hoạt động như truyền dẫn, cung cấp khả năng truy nhập hoặc lưu trữ thông tin số khi đáp ứng các điều kiện luật định.

Tuy nhiên, việc không phải chủ động giám sát không đồng nghĩa với miễn trừ trách nhiệm trong mọi trường hợp. Doanh nghiệp vẫn phải thực hiện các nghĩa vụ liên quan, bao gồm gỡ bỏ hoặc ngăn chặn truy nhập nội dung xâm phạm khi đáp ứng điều kiện pháp luật quy định.

Bên cạnh đó, Quyết định 1624/QĐ-TTg còn định hướng nghiên cứu ứng dụng công nghệ giám sát, tự động phát hiện và cảnh báo sớm hành vi xâm phạm trên môi trường số, kết hợp xây dựng cơ sở dữ liệu sở hữu trí tuệ có khả năng kết nối, chia sẻ thông tin. Đây là cơ sở để tăng hiệu quả phối hợp phát hiện và xử lý vi phạm trong thời gian tới.

Thời gian qua, trước tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, kinh doanh và quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 nhằm tạo bước chuyển biến mạnh mẽ, nâng cao hiệu quả thực chất công tác đấu tranh phòng, chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Triển khai thực hiện công điện, theo Cục Sở hữu trí tuệ ( Bộ Khoa học và Công nghệ) các cơ quan chức năng đã ngăn chặn truy cập đối với hơn hai nghìn trang thông tin điện tử vi phạm, trong đó có các trang cung cấp phim, truyện, phát sóng thể thao trái phép và trang bán hàng có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.

Thời gian tới, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tăng cường phối hợp các nền tảng thương mại điện tử, tổ chức trung gian và cơ quan chức năng trong phát hiện, lưu giữ chứng cứ, ngăn chặn và xử lý tài khoản, gian hàng, trang thương mại điện tử vi phạm; đồng thời chuẩn hóa, chia sẻ dữ liệu phục vụ cảnh báo sớm và tăng cường tuyên truyền trách nhiệm của doanh nghiệp, nền tảng thương mại điện tử trong bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

(Bài viết có sự phối hợp cung cấp dữ liệu và thông tin pháp lý từ LuatVietnam.vn)

Có thể bạn quan tâm

Dự án "Tất gel thảo dược An Túc" của sinh viên Trường đại học Y-Dược Huế đạt giải Nhất Cuộc thi Ý tưởng Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo lần thứ IX, năm 2026. (Ảnh: PH.THẢO)

Hành trình ươm tạo khởi nghiệp của sinh viên Đại học Huế

Từ nguồn dược liệu bản địa đến những giải pháp công nghệ, giáo dục và nông nghiệp, 8 dự án vào chung kết Cuộc thi Ý tưởng Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Đại học Huế năm 2026 cho thấy sức sáng tạo của người học; trong đó, “Tất gel thảo dược An Túc” nổi bật với hướng tiếp cận kết hợp tri thức truyền thống và nhu cầu hiện đại.

Đại biểu Bùi Văn Dũng (Đoàn Thanh Hóa) phát biểu tại hội trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Bảo đảm quyền kiểm chứng kết quả đo lường

Đại biểu Quốc hội đề nghị quy định rõ trách nhiệm chủ động rà soát các giao dịch bị ảnh hưởng khi phát hiện sai số đo lường, đồng thời bảo đảm người tiêu dùng được tiếp cận dữ liệu và hoàn trả tiền thu thừa trong thời hạn cụ thể.

Quốc hội làm việc tại hội trường, nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Định danh và xác thực điện tử. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Thiết lập 3 mô hình xác thực điện tử, tăng an toàn giao dịch số

Dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử mở rộng đối tượng định danh, thiết lập các mô hình xác thực và thúc đẩy xã hội hóa dịch vụ, tạo nền tảng nhận diện số tin cậy, phòng, chống tội phạm mạng, lừa đảo trực tuyến và thúc đẩy phát triển Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số.

Toàn cảnh tọa đàm. (Ảnh: MẠNH XUÂN)

Giải pháp thích ứng với giáo dục STEM trong nhà trường

Chiều 25/10, tại Hà Nội, Hiệp hội Thiết bị giáo dục Việt Nam phối hợp Tập đoàn Geleximco tổ chức Tọa đàm: Giải pháp thích ứng với giáo dục STEM trong nhà trường. Đông đảo các chuyên gia, nhà quản lý, cán bộ các trường học, đơn vị hoạt động giáo dục tham dự tọa đàm.

Khánh thành Khu thử nghiệm thiết bị bay không người lái VNU - HTI tại Hòa Lạc

Khánh thành Khu thử nghiệm thiết bị bay không người lái VNU - HTI tại Hòa Lạc

Ngày 25/10, trong khuôn khổ chương trình “Hòa Lạc ngày mới 2026” do Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức, Khu thử nghiệm thiết bị bay không người lái VNU - HTI đã chính thức được khánh thành tại Hòa Lạc. Công trình do HTI Group đầu tư xây dựng, tạo thêm hạ tầng phục vụ nghiên cứu, thử nghiệm và phát triển công nghệ UAV tại Việt Nam.

Quang cảnh khai mạc chương trình tập huấn. (Ảnh: CTV)

Lâm Đồng: Trang bị kiến thức bảo vệ thanh thiếu niên trên môi trường mạng

Ngày 25/10, Công an tỉnh Lâm Đồng phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Khoa học và Công nghệ, Câu lạc bộ Niềm tin số Lâm Đồng, tổ chức tập huấn chuyên gia an toàn số học đường, nhằm xây dựng lực lượng nòng cốt trong tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng và bảo vệ trẻ em, thanh thiếu niên trên không gian mạng.

Quạt nước gạt đập liên hồi tạo nên những luồng bọt bồng bềnh trắng xóa trên mặt ao là đặc trưng tại các vùng nuôi tôm trọng điểm tỉnh Cà Mau. (Ảnh HỮU TÙNG)

Chàng trai Cà Mau số hóa sổ cân tôm

Từ những trăn trở bên ao tôm quê nhà, chàng trai trẻ Đỗ Vương Nhi đã miệt mài sáng tạo nên ứng dụng FarmBook (sổ cân tôm), giúp nhà nông vùng sông nước Cà Mau bước vào hành trình chuyển đổi số một cách nhẹ nhàng, minh bạch nhưng đong đầy niềm tin.

Bài 3: Hiện thực hóa các mục tiêu bằng hành động và kết quả thực tiễn

Bài 3: Hiện thực hóa các mục tiêu bằng hành động và kết quả thực tiễn

Nghị quyết số 19-NQ/TW xác định cụ thể các mục tiêu, yêu cầu đổi mới mô hình phát triển lâu dài, bền vững. Để hiện thực hóa các mục tiêu, yêu cầu đó các cấp, ngành, địa phương và doanh nghiệp cần quyết liệt triển khai và có những kết quả cụ thể, từng bước đưa tri thức trở thành năng lực sản xuất và lợi thế cạnh tranh quốc gia.

Phiên họp Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ đợt 7. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Danh sách công trình/cụm công trình được đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ đợt 7

Ngày 12 và 13/10/2026, tại Hà Nội, Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ đợt 7 họp xem xét, đánh giá các công trình/cụm công trình và tác giả, đồng tác giả đề nghị tặng giải thưởng.

[Video] Nâng giá trị cây rau má từ vùng nguyên liệu địa phương

[Video] Nâng giá trị cây rau má từ vùng nguyên liệu địa phương

Rau má từ lâu được biết đến không chỉ là loại rau quen thuộc trong bữa ăn, mà còn là cây dược liệu dân gian có nhiều giá trị đối với sức khỏe. Tuy nhiên, tại Quảng Trị, các nghiên cứu và mô hình chế biến sâu đối với rau má vẫn chưa nhiều, khiến giá trị kinh tế của cây rau má chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Minh trình bày tham luận tại Phiên toàn thể quốc tế. (Ảnh: Viện Hàn lâm)

Đoàn công tác của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tham dự Hội nghị Khoa học-Thực tiễn quốc tế lần thứ III tại Nga

Hội nghị Khoa học-Thực tiễn quốc tế lần thứ III do Học viện Kinh tế quốc dân và Hành chính công trực thuộc Tổng thống Liên bang Nga (Học viện Tổng thống-RANEPA) tổ chức tại Thủ đô Moskva, Liên bang Nga trong hai ngày 22 và 23/10 với chủ đề “Khoa học cho quản trị nhà nước tại Nga”.

Đề xuất bãi bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ

Đề xuất bãi bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ

Chính phủ đề xuất bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ đối với tổ chức và cá nhân, chỉ quy định nghĩa vụ thông báo của tổ chức, cá nhân giám định khi hoạt động cung cấp dịch vụ và dự kiến quy định tại văn bản dưới luật quyền và nghĩa vụ trong việc thực hiện hoạt động này.

Quốc hội làm việc tại hội trường nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường: Tăng cường hậu kiểm, thúc đẩy chuyển đổi xanh

Dự án Luật hướng tới cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, chuyển từ tiền kiểm sang tăng cường hậu kiểm, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Đồng thời, đổi mới quản trị môi trường dựa trên dữ liệu, thúc đẩy chuyển đổi xanh, tháo gỡ các điểm nghẽn, huy động nguồn lực cho bảo vệ môi trường.

Các đại biểu tham dự hội nghị. (Ảnh: VŨ TÂN)

Khánh Hòa đẩy mạnh chuyển đổi số từ cấp cơ sở

Ngày 23/10, tại Nha Trang, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa tổ chức hội nghị về giải pháp chuyển đổi số tại địa phương, với chủ đề “Chuyển đổi số cấp cơ sở tỉnh Khánh Hòa-Từ khung kiến trúc, nền tảng và dữ liệu số đến quản trị địa phương, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân”.