[Video] Lợi dụng niềm tin tâm linh để “bẫy” người dùng mạng

Ngày 7/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký Quyết định phê chuẩn Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội). Việt Nam trở thành quốc gia đầu tiên ở Đông Nam Á và thứ hai trên thế giới phê chuẩn Công ước Hà Nội.

Những lời mời gọi như: cho số lô - chốt số đề, bao trúng lô-đề… vẫn tràn lan trên mạng xã hội. Chỉ chờ một cú nhấp chuột… tiền có thể “không cánh mà bay”.

Hiện nay, các phiên livestream bán hàng, tư vấn dịch vụ, tử vi, tướng số trên mạng xã hội ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, ít ai nhận ra rằng việc để lại số điện thoại, ngày tháng năm sinh hay thông tin cá nhân ở phần bình luận lại trở thành “mồi ngon” để tội phạm công nghệ cao lợi dụng thực hiện hành vi lừa đảo.

Kẻ xấu tiếp diễn thủ đoạn lập các fanpage "giả mạo" gắn "tích xanh" quảng cáo bán vàng, bạc online, dụ người dân chuyển khoản, đặt cọc với các chiêu trò ngày càng tinh vi. Người dân cần hết sức cảnh giác và nắm vững cách kiểm tra tính minh bạch, chính thống của các fanpage.

Dự thảo Nghị định quy định về phòng, chống tội phạm mạng và tội phạm sử dụng công nghệ cao lần đầu tiên xác lập rõ các hành vi vi phạm trên không gian mạng và chế tài xử lý tương ứng.

Truyền thông liên tục cảnh báo rất nhiều về các thủ đoạn của tội phạm sử dụng công nghệ cao, nhưng con số nạn nhân và mức độ thiệt hại vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại. Do vậy, việc xây dựng những nguyên tắc sống đơn giản nhưng hiệu quả để có thể áp dụng hằng ngày, nhằm bảo vệ sự bình yên của mỗi gia đình.

Tình trạng cho thuê, mua bán tài khoản ngân hàng vẫn đang âm ỉ bùng phát và ngày càng biến tướng khó lường, nhất là trên không gian mạng.

Mới đây, Công an tỉnh Thanh Hóa đã phối hợp với Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) triệt phá đường dây tội phạm công nghệ cao, chuyên tạo lập và phát tán mã độc để đánh cắp dữ liệu người dùng Internet trên toàn thế giới.

Tổ chức Cảnh sát Hình sự quốc tế (Interpol) vừa đưa ra cảnh báo đỏ về sự bùng nổ mô hình tội phạm “tình cảm - đầu tư” xuyên quốc gia, với tâm điểm là các scam centre (đại bản doanh lừa đảo) tại Đông Nam Á.

Sự bùng nổ của thương mại điện tử mang lại sự tiện lợi tối đa cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, đằng sau những cú nhấp chuột đơn giản là không ít rủi ro khi hàng giả, hàng nhái vẫn đang len lỏi và được bày bán công khai trên không gian mạng.

Từ cuối tháng 2 đến ngày 17/3/2026, tình hình tội phạm sử dụng công nghệ cao tại Việt Nam tiếp tục diễn biến phức tạp, với nhiều vụ án lớn bị bóc gỡ, từ lừa đảo đầu tư tài sản số, giả danh cơ quan công quyền để chiếm đoạt tiền, đến hành vi tiếp tay rửa tiền, tổ chức đánh bạc và phát tán thông tin xấu độc trên không gian mạng.

Việc sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo để giả mạo video, giọng nói của người thân, bạn bè nhằm lừa nạn nhân chuyển tiền là hình thức lừa đảo mới trên không gian mạng. Theo quy định của pháp luật, hành vi này có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Các chuyên gia nhận định, năm 2026 sẽ chứng kiến sự thay đổi đáng chú ý trong cách thức hoạt động của tội phạm mạng. Khi trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số được khai thác ngày càng mạnh mẽ, các hình thức lừa đảo có thể trở nên tinh vi hơn nữa, cá nhân hóa và khó nhận diện hơn.

Từ ngày 1/3/2026, Luật Trí tuệ nhân tạo(Luật số 134/2025/QH15) chính thức có hiệu lực. Lần đầu tiên, pháp luật Việt Nam đặt ra quy định nghiêm ngặt nhằm ngăn chặn hành vi lạm dụng AI cho mục đích xấu. Đây là bước bổ sung quan trọng cho phòng tuyến pháp lý trong cuộc chiến phòng chống lừa đảo sử dụng công nghệ cao của nước ta.

Sự xuất hiện của nền tảng Tatao live, nhiều chuyên gia cho rằng người dùng cần trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng để tránh những rủi ro tài chính có thể xảy ra. Bởi trên không gian mạng, không phải mô hình nào được quảng bá là “kiếm tiền dễ dàng” cũng thật sự minh bạch.

Thời gian gần đây, cái tên Tatao live liên tục xuất hiện trên các nền tảng mạng xã hội với những lời quảng bá về một mô hình livestream tự động bằng trí tuệ nhân tạo, có thể giúp người dùng tạo ra thu nhập ngay cả khi không trực tiếp bán hàng.

Các hình thức lừa đảo trực tuyến và rò rỉ dữ liệu cá nhân ngày càng gia tăng, gây thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm khiến người dùng cá nhân đang phải đối mặt với nhiều rủi ro hơn trong môi trường số. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết về các giải pháp phòng ngừa và hỗ trợ người dùng giảm thiểu thiệt hại khi sự cố xảy ra.

Các công việc như thả tim video trên TikTok, đánh giá sản phẩm trên sàn thương mại điện tử, đặt đơn hàng ảo hoặc làm nhiệm vụ quảng cáo thường được giới thiệu là việc nhẹ, dễ kiếm tiền. Tuy nhiên, phía sau những lời mời gọi hấp dẫn này lại là kịch bản lừa đảo được dựng lên khá tinh vi nhằm chiếm đoạt tiền của người tham gia.

Sau Tết, tâm lý tháng Giêng là tháng ăn chơi vẫn tồn tại ở một số người dân. Lợi dụng tâm lý giải trí, thư giãn trong những ngày đầu năm, không ít đối tượng đã tung ra các hoạt động cờ bạc, cá độ ăn tiền với những chiêu trò ngày càng tinh vi, ẩn chứa dưới lớp vỏ bọc trò chơi (game) trực tuyến.

Tội phạm sử dụng công nghệ cao đạt được mục đích không chỉ vì yếu tố công nghệ, mà vì chúng hiểu cách con người phản ứng trước sợ hãi, hy vọng, tình cảm và áp lực thời gian. Vì vậy, phòng ngừa hiệu quả cần bắt đầu từ việc hiểu tâm lý, nhận biết dấu hiệu là cách xây “chốt chặn” đơn giản nhưng bền vững.

Qua theo dõi các chuyên án lớn do Bộ Công an và công an các địa phương triệt phá thời gian gần đây, có thể nhận thấy tội phạm trên không gian mạng không còn “đánh đại trà” theo kiểu rải bẫy rộng, mà chuyển sang nhắm trúng nhóm mục tiêu, “đo ni đóng giày” kịch bản theo tâm lý, thói quen và nhu cầu của từng đối tượng.

Trong tháng 2/2026, diễn biến tội phạm sử dụng công nghệ cao ghi nhận những bước chuyển dịch đáng kể với sự gia tăng về quy mô, phương thức tinh vi và tính chất xuyên biên giới rõ rệt.

Cuộc chiến chống lừa đảo trực tuyến đang chuyển từ “phát hiện công nghệ giả mạo” sang “nhận diện hành vi và quy trình bất thường”. Các chuyên gia của Chống Lừa Đảo đã đưa ra nhận định về sự dịch chuyển trong xu hướng lừa đảo trực tuyến trong năm 2026.

Với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, năm 2026 được dự báo là thời điểm tội phạm mạng bước vào giai đoạn gia tăng lợi dụng trí tuệ nhân tạo (AI), sử dụng deepfake, voice clone và nhân vật ảo để mạo danh tinh vi hơn qua các video giả, giả danh cán bộ hoặc người thân...

Lợi dụng tâm lý vui Tết, thích nhận “lì xì online” nhanh, gọn, miễn phí, nhiều đối tượng xấu đã triển khai các chiêu trò lừa đảo công nghệ cao ngày càng tinh vi trên không gian mạng, gây thiệt hại tài sản và đe dọa an toàn thông tin cá nhân của người dân.

Truyện ngụ ngôn “Cậu bé chăn cừu” của Aesop vẫn thường được nhắc đến như lời cảnh tỉnh về hậu quả của việc nói dối. Cậu bé liên tục báo động giả, lúc sói xuất hiện, không ai còn tin tưởng hỗ trợ cậu nữa và đàn cừu bị ăn thịt.

Hiện nay, tình trạng “nội dung giả mạo” ngày càng lan rộng và khó kiểm soát. Trí tuệ nhân tạo (AI) đã giúp thay đổi trên mọi lĩnh vực kinh tế, xã hội nhưng những thông tin không có thật được tạo ra thông qua  AI đang gây nên những hệ lụy xã hội nghiêm trọng.

Giáp Tết Nguyên đán, nhu cầu đi lại của người dân tăng cao. Lợi dụng tâm lý cần vé gấp, nhiều đối tượng đã tung ra chiêu trò bán vé xe giả trên không gian mạng, khiến không ít người vừa mất tiền, vừa nhỡ nhàng kế hoạch Tết.