Cà Mau quyết liệt đấu tranh với tội phạm sử dụng công nghệ cao

Khi AI được dùng để lừa đảo

Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Cà Mau vừa khởi tố bị can, bắt tạm giam và khám xét nơi ở của Lưu Thị Như Băng (25 tuổi, trú tại xã Phú Tân, tỉnh Cà Mau) để điều tra về hành vi "lừa đảo, chiếm đoạt tài sản".

Cụ thể, vào tháng 9/2025, do cần tiền trả nợ và tiêu xài cá nhân, Băng đã nói dối bà LKL ở cùng xã là bản thân được ngân hàng xét duyệt hồ sơ vay thông qua gói bảo hiểm. Tuy nhiên, trong thời gian chờ ngân hàng giải ngân cần một khoản tiền để hoàn thiện các thủ tục liên quan. Để bà L tin, Băng dùng công nghệ AI (trí tuệ nhân tạo) để tạo các tin nhắn thông báo giả từ ngân hàng rồi gửi cho bà L xem. Băng còn cam kết sau khi rút được tiền từ ngân hàng sẽ hoàn trả toàn bộ và cho bà L mượn thêm một khoản tiền.

Tin tưởng Băng, từ tháng 9 đến 11/2025 bà L đã đưa cho Băng hơn 444 triệu đồng trong nhiều lần. Đến ngày 4/11/2025, nghi ngờ Băng gian dối, bà L đã đến ngân hàng kiểm tra thì phát hiện thông tin Băng lập hồ sơ vay vốn là giả. Sự việc sau đó được trình báo cho cơ quan công an để xử lý, giải quyết theo quy định của pháp luật.

Trước đó, theo cảnh báo của Công an xã Cái Nước (tỉnh Cà Mau), thời gian gần đây, các đối tượng lợi dụng “chiêu trò” chuyển khoản nhầm, sau đó liên hệ và thông báo giao dịch này là nhầm lẫn đồng thời mong muốn sớm nhận lại số tiền chuyển khoản nhầm. Để tăng tính thuyết phục, các đối tượng thường chia sẻ những câu chuyện đau thương, như: Cần gấp tiền để chữa bệnh ung thư, trả nợ gấp hoặc cho rằng đây là tiền vay ngân hàng nhưng vô tình chuyển nhầm tài khoản.

T

Tuy nhiên, đây chỉ là một kịch bản do các đối tượng lừa đảo tạo ra nhằm tạo được sự tin tưởng và khiến nạn nhân đồng ý thực hiện, đồng thời tiếp tục đưa ra nhiều yêu cầu khác nhau. Mục đích cuối cùng của các đối tượng là dụ dỗ chuyển tiền và chiếm đoạt toàn bộ số tiền có trong các tài khoản của nạn nhân.

Bên cạnh đó, một thủ đoạn không mới nhưng nhiều người vẫn bị “mắc bẫy” tại các buổi livestream bán hàng trên mạng, nhiều người mua hàng đã để lại số điện thoại cá nhân dưới phần bình luận khi mua các sản phẩm hàng hoá. Lợi dụng dữ liệu thông tin này, các đối tượng lừa đảo đã đổi tên tài khoản Zalo cá nhân thành tên cửa hàng và giả danh người bán hàng để gọi điện cho khách hàng yêu cầu đặt cọc một khoản tiền trước khi chuyển hàng. Việc đổi tên cửa hàng của các đối tượng bằng tài khoản Zalo nhằm tạo sự nhầm lẫn, khiến người mua hàng tin tưởng chuyển tiền. Tuy nhiên, sau khi nhận được tiền vào tài khoản, các đối tượng đã chặn liên lạc với những người mua hàng.

Theo Đại tá Hoàng Ngọc Đạo, Trưởng phòng An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an tỉnh Cà Mau), đây chỉ là một số thủ đoạn trong rất nhiều phương thức, thủ đoạn mà tội phạm công nghệ cao sử dụng để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của người dân trong thời gian gần đây… Ngoài ra, để đa dạng hoá các “kịch bản” lừa đảo, các đối tượng còn cấu kết với những đối tượng cầm đầu các đường tội phạm lừa đảo ở nước ngoài để giả danh cán bộ cơ quan Nhà nước; kết hợp các nền tảng mạng xã hội (facebook, zalo, tiktok, telegram...) hoặc website, ứng dụng và đường link giả mạo có chứa mã độc để dụ dỗ người dùng đăng nhập, nhập mã OTP hoặc thông tin tài khoản để chiếm quyền kiểm soát điện thoại. Sau đó, các đối tượng dùng kỹ thuật công nghệ chuyển hết số tiền của nạn nhân đến nhiều tài khoản khác nhau để chiếm đoạt.

Tinh vi hơn, nhiều đối tượng còn lợi dụng sự sơ hở trong bảo mật tài khoản; trong quản lý dữ liệu của cơ quan, doanh nghiệp hoặc lợi dụng thông tin các cá nhân bị lộ, lọt để thu thập dữ liệu nhằm phục vụ cho mục đích lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Khi thông tin của người bị hại được thu thập đầy đủ, các đối tượng chủ động dàn dựng kịch bản, phân công vị trí vai trò từng người; kết hợp việc sử dụng kỹ thuật công nghệ (AI hay Deepface), lợi dụng tâm lý và sự thiếu cảnh giác của người dùng, nhất là tâm lý ham lợi, sợ hãi, tò mò… để thực hiện hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. “Người dân tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu, mã PIN, thông tin tài khoản cá nhân, thông tin thẻ ngân hàng cho bất kỳ ai, nhất là những người trao đổi qua điện thoại và tự xưng là cán bộ công an, toà án, viện kiểm sát; không bấm vào đường link lạ, quét mã QR, cài đặt ứng dụng hoặc thực hiện các thao tác trên điện thoại theo hướng dẫn của người lạ…”- Đại tá Hoàng Ngọc Đạo nhấn mạnh.

Nhận diện thủ đoạn mới để phòng ngừa hiệu quả

Chia sẻ về vấn đề này, một cán bộ Công an tỉnh Cà Mau cho biết, để nâng cấp các kịch bản lừa đảo, ngoài việc cập nhật các chính sách mới của Nhà nước, Chính phủ về yêu cầu người dân cập nhật VNeID để tích hợp các loại giấy tờ (giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy đăng ký xe, bảo hiểm y tế…), các đối tượng còn sử dụng các thủ đoạn, như: Tham gia đầu tư chứng khoán, tiền ảo để có nhiều lợi nhuận. Hoặc thủ đoạn giả danh cán bộ thuế, quản lý thị trường yêu cầu các hộ kinh doanh phải thực hiện một số chính sách mới (khai báo cáo thuế, hoá đơn điện tử...) yêu cầu cập nhật app, hồ sơ liên quan đối tượng hướng dẫn cài app giả nhằm chiếm đoạt tài sản…

Đối với thủ đoạn đầu tư chứng khoán, tiền ảo đang nổi lên trên địa bàn tỉnh, để dẫn dụ những người mới tham gia chơi, ban đầu các đối đối tượng thường hoàn trả đầy đủ cả gốc lẫn lãi. Sau khi người chơi ham, số tiền nộp vào các tài khoản của các sàn chứng khoán, tiền ảo do các đối tượng tạo lập ra ngày càng lớn, các đối tượng sẽ viện dẫn nhiều lý do không rút được tiền, hoặc đánh sập sàn để chiếm đoạt tiền của bị hại. Hoặc một thủ đoạn khác cũng khiến nhiều người hám lợi mất tiền “oan”, lợi dụng việc kinh doanh qua mạng, đối tượng lừa đảo lấy hình ảnh, thương hiệu của công ty, doanh nghiệp uy tín để giới thiệu các sản phẩm hàng hoá chất lượng và cam kết giao hàng đúng hẹn, đúng loại hàng hoá. Tuy nhiên, sau khi người mua hàng chuyển khoản đặt cọc thì các đối tượng đã chiếm đoạt tài sản và chặn liên lạc…

Theo Đại tá Hoàng Ngọc Đạo, Trưởng phòng An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, trước những phương thức, thủ đoạn lừa đảo, chiếm đoạt tài sản ngày càng tinh vi của tội phạm sử dụng công nghệ cao, Ban Giám đốc Công an tỉnh Cà Mau thường xuyên lãnh đạo, chỉ đạo các cán bộ Phòng An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao tích cực phối hợp các đơn vị nghiệp vụ tập trung triển khai, thực hiện có hiệu quả các văn bản chỉ đạo của Đảng, Nhà nước về công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm. Tăng cường bảo đảm an toàn, an ninh mạng, bảo mật dữ liệu cho các hệ thống công nghệ thông tin các cơ quan Nhà nước của tỉnh. Đẩy mạnh phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; xây dựng, nhân rộng các mô hình "Dân vận khéo" và các tổ chức quần chúng tham gia phòng, chống tội phạm và phòng ngừa hoạt động của loại tội phạm này.

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền các thủ đoạn mới của tội phạm cho cán bộ và người dân biết để phòng tránh. Không ngừng tuyên truyền, vận động các KOL, quản trị viên các hội nhóm hoạt động trên không gian mạng tuân thủ các quy định về Luật An ninh mạng, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân. Tăng cường kiểm duyệt, không để đối tượng xấu lợi dụng hội, nhóm, trang thông tin, kênh của mình thực hiện ý đồ xâm phạm an ninh mạng hoặc phạm tội. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, chiến sĩ về trình độ công nghệ thông tin, an ninh mạng. Hoàn thiện hạ tầng số thông qua mở rộng mạng cáp quang đến mọi khu vực, kể cả vùng sâu, vùng xa, không chỉ thúc đẩy kinh tế số mà còn đảm bảo an toàn an ninh mạng.

.