Hội thảo do Thượng tướng, PGS, TS Trần Quốc Tỏ, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Công an; Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Tiến Dũng; và Trung tướng Trần Minh Hưởng, Giám đốc Học viện Cảnh sát nhân dân đồng chủ trì, quy tụ sự tham gia của lãnh đạo các bộ, ban, ngành, các chuyên gia đầu ngành cùng đại diện nhiều hiệp hội, doanh nghiệp công nghệ và tổ chức tài chính.
Phát biểu khai mạc hội thảo, Trung tướng Trần Minh Hưởng cho biết: Kể từ sau đại dịch Covid-19, tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng đã trở thành vấn đề quan tâm hàng đầu của nhiều quốc gia trên thế giới.
Tại hội thảo, đại tá Nguyễn Thanh Hà, Phó Cục trưởng Cảnh sát Hình sự (Bộ Công an) đã chỉ ra bức tranh đáng báo động: hơn 17 nghìn vụ lừa đảo trong ba năm, với hàng trăm nghìn nạn nhân, nhiều đường dây hoạt động xuyên quốc gia, sử dụng công nghệ cao. Lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng không còn là tội phạm dân sự – mà đã trở thành mối đe dọa an ninh phi truyền thống.
Đại diện Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, ông Phạm Gia Bảo, Phó Cục trưởng Phòng chống rửa tiền, nhấn mạnh: dòng tiền chính là huyết mạch của tội phạm lừa đảo. Việc đối chiếu sinh trắc học hơn 142 triệu tài khoản với dữ liệu dân cư đã giúp giảm gần một nửa số tài khoản nhận tiền lừa đảo.
Về mắt xích đầu tiên của chuỗi lừa đảo – số điện thoại, đại diện Cục Viễn thông (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết: hơn 125 triệu thuê bao đã được xác thực với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hơn 6 triệu SIM sai thông tin đã bị chặn. Mỗi số điện thoại giờ đây gắn với một công dân thật và công dân đó phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Các tham luận tại hội thảo tập trung làm rõ các nội dung trọng tâm: Thực trạng tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, nhận diện phương thức, thủ đoạn mới, những xu hướng tội phạm nổi lên trong nước và quốc tế; phân tích các hạn chế trong hành lang pháp lý, khó khăn trong hợp tác liên ngành, truy vết dòng tiền, thu hồi tài sản và xử lý tội phạm xuyên biên giới.
Một điểm nhấn của hội thảo là mô hình phối hợp liên ngành giữa Công an - Ngân hàng - Viễn thông. Khi danh tính, số điện thoại và tài khoản được kết nối qua dữ liệu quốc gia, tội phạm trên không gian mạng được dự báo sẽ không còn nhiều nơi để ẩn náu.
Việt Nam đang xây dựng một hệ thống phòng thủ số quốc gia – nơi mỗi SIM, mỗi tài khoản và mỗi đồng tiền đều được bảo vệ bằng dữ liệu, pháp luật và công nghệ.
Hội thảo hôm nay là một diễn đàn đa chiều tập hợp tiếng nói, ý kiến từ các tổ chức nhà nước, những người làm chuyên môn về công tác chống lừa đảo. Đây là những ý kiến hữu ích và nếu những ý kiến triển khai thì sẽ đạt được những thành công lớn. Sự phối hợp giữa các bên sẽ tạo ra được kết quả lớn, tránh chỉ chăm chú phát triển chuyên môn đơn lẻ mà thiếu sự phối hợp thì kết quả sẽ không cao….
Ông Vũ Ngọc Sơn
Hiệp hội An ninh mạng quốc gia
Kết luận hội thảo, Thượng tướng, PGS, TS Trần Quốc Tỏ, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Công an nhấn mạnh các nhóm giải pháp mang tính chiến lược như: nâng cao nhận thức cộng đồng, công tác tuyên truyền phải được đổi mới; cần hoàn thiện hành lang pháp lý; rà soát, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật để lấp đầy các lỗ hổng quản lý nhà nước, đặc biệt là trong lĩnh vực tài chính, viễn thông và công nghệ. Do tính chất xuyên biên giới của tội phạm mạng, việc trao đổi kinh nghiệm, phối hợp điều tra với cảnh sát các nước và các tổ chức quốc tế là yêu cầu cấp thiết. Đặc biệt, cần phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng công an bằng việc tiếp tục đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đầu tư trang thiết bị hiện đại để đủ sức đối phó với tội phạm sử dụng công nghệ siêu tinh vi.
