Vị trí chiến lược của Greenland

Người đứng đầu chính quyền Greenland Mute Egede vừa lên tiếng cho biết, vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch này sẵn sàng thúc đẩy quan hệ hợp tác chặt chẽ với Mỹ, đặc biệt trong lĩnh vực thương mại và khai thác tài nguyên. Tuy nhiên, ông không đưa ra bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy Greenland có ý định chấp nhận để Mỹ tiếp quản.
Quang cảnh thị trấn Kulusuk thuộc đảo Greenland, Đan Mạch. Ảnh: Getty Images/TTXVN
Quang cảnh thị trấn Kulusuk thuộc đảo Greenland, Đan Mạch. Ảnh: Getty Images/TTXVN

Trong bối cảnh sự cạnh tranh giữa các cường quốc đang gia tăng ở Bắc cực, khi băng tan do biến đổi khí hậu và mở ra các tuyến đường vận chuyển mới, hòn đảo này chiếm vị trí quan trọng đối với lợi ích chiến lược của cả Mỹ và Đan Mạch cũng như các nước châu Âu.

Là hòn đảo lớn nhất thế giới với dân số khoảng 60.000 người, Greenland từng là thuộc địa của Đan Mạch cho đến năm 1953; khi trở thành một phần không thể tách rời của Đan Mạch, người dân nơi đây được cấp quốc tịch Đan Mạch.

Năm 1979, Greenland đạt được quyền tự trị, giành được quyền tự quản lớn hơn trong khi vẫn chịu sự quản lý của Đan Mạch trong các lĩnh vực quan trọng như chính sách đối ngoại và quốc phòng. Ngoài vị trí chiến lược, Greenland còn nắm giữ trữ lượng dầu mỏ và khoáng sản rất lớn chưa được khai thác, mặc dù hoạt động thăm dò dầu mỏ và urani bị cấm tại đây.

Trong bối cảnh băng biển đang thu hẹp dần tại Bắc cực đã thúc đẩy cuộc chạy đua giữa các cường quốc thế giới giành quyền kiểm soát tài nguyên và các tuyến hàng hải tại đây, thì Đan Mạch - vốn chịu trách nhiệm về an ninh và quốc phòng của Greenland, cũng tăng cường các hoạt động kiểm soát đó.

Vấn đề liên quan chủ quyền của Greenland gần đây đã trở thành tâm điểm trong mối quan hệ giữa Đan Mạch và Mỹ sau khi Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump có những phát ngôn gây sốc rằng ông không loại trừ khả năng can thiệp quân sự để đưa Greenland vào tầm kiểm soát của Mỹ.

Trong nhiệm kỳ Tổng thống đầu tiên, ông Trump đã tuyên bố muốn mua Greenland vào năm 2019 nhưng đề nghị này nhanh chóng bị Greenland và Đan Mạch từ chối. Sau khi đắc cử nhiệm kỳ hai, ông Trump cho biết sẽ áp thuế đối với Đan Mạch nếu nước này từ chối đề nghị mua Greenland, mà theo ông, có ý nghĩa sống còn với an ninh quốc gia Mỹ. Ông Trump từ chối loại trừ khả năng có hành động quân sự hoặc kinh tế để theo đuổi việc giành quyền kiểm soát Greenland.

Tuy nhiên, Đan Mạch đã khẳng định Greenland không phải để bán. Chính quyền Greenland nhấn mạnh: Sự phát triển và tương lai của Greenland do chính người dân quyết định, đồng thời cho biết hòn đảo này sẽ tiếp tục hợp tác với Mỹ như một trong những đối tác thân thiết nhất.

Với hơn 80 năm hợp tác quốc phòng giữa Greenland với Mỹ, người đứng đầu chính quyền Greenland, ông Egede thừa nhận, việc thiết lập quan hệ kinh tế giữa hai bên là điều cần thiết và Greenland đã bắt đầu đối thoại và tìm kiếm các cơ hội hợp tác với chính quyền sắp tới của Tổng thống đắc cử Donald Trump. Ông Egede khẳng định, Greenland luôn sẵn sàng đón nhận các cơ hội hợp tác trong lĩnh vực khai thác mỏ và chính sách này sẽ vẫn tiếp tục trong những năm tới.

Sau những phát ngôn của Tổng thống đắc cử Mỹ về việc kiểm soát Greenland, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho biết bà đã liên lạc với ông Donald Trump. Văn phòng của bà đã đề xuất tiến hành một cuộc điện đàm với Tổng thống đắc cử Mỹ nhưng chưa nhận được phản hồi chính thức.

Bà Frederiksen cũng nhắc lại, bà không tin ông Trump sẽ tìm cách chiếm Greenland bằng vũ lực và khẳng định Greenland thuộc về người Greenland. Bộ trưởng Ngoại giao Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen khẳng định, nước này hoàn toàn không có ý định leo thang cuộc khẩu chiến với một vị tổng thống đang sắp bước vào Nhà Trắng.

Nhiều nhà lãnh đạo châu Âu cũng đưa ra quan điểm cứng rắn sau những phát biểu của Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump về việc mua lại vùng lãnh thổ Greenland của Đan Mạch, trong đó các nước châu Âu đều nhấn mạnh tới tầm quan trọng của chủ quyền đối với các quốc gia.

Ủy ban châu Âu (EC) ra tuyên bố khẳng định chủ quyền của các quốc gia cần được tôn trọng và đây cũng là giá trị ngoại giao và nguyên tắc cốt lõi mà EC đang hướng tới. EC còn nhấn mạnh điều khoản về phòng thủ chung theo Hiệp ước Lisbon cũng sẽ được áp dụng đối với Greenland trong trường hợp xảy ra các động thái quân sự.

Tuy nhiên, EC bày tỏ mong muốn thúc đẩy mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương mạnh mẽ hơn với chính quyền mới tại Mỹ, hướng tới các mục tiêu chung và lợi ích chiến lược quan trọng. Thủ tướng Đức Olaf Scholz cho biết, đã liên lạc với các đối tác trong khu vực về vấn đề Greenland.

Nhà lãnh đạo Đức khẳng định, việc không xâm phạm biên giới là nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế mà các nước nhỏ hay siêu cường đều phải tuân thủ. Pháp cũng khẳng định biên giới chủ quyền của Liên minh châu Âu (EU) khi nhấn mạnh Greenland là một phần lãnh thổ của EU.

Trước việc Tổng thống đắc cử Mỹ D.Trump bỏ ngỏ về một giải pháp quân sự nhằm nắm quyền kiểm soát Greenland, cả Đan Mạch và các thành viên khác trong EU đều khẳng định muốn đối thoại và tiếp tục thúc đẩy hợp tác kinh tế với Mỹ, đồng thời cũng thể hiện thái độ kiên quyết bảo vệ chủ quyền của hòn đảo có vị trí địa chính trị quan trọng này.

Có thể bạn quan tâm

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng.