Tranh cãi về kênh đào Panama và đảo Greenland

Những tuyên bố mới nhất của Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump đã xới lên tranh cãi gay gắt, khi ông Trump cảnh báo Mỹ sẽ “đòi lại” kênh đào Panama và “sở hữu” đảo Greenland của Đan Mạch. Ngay lập tức, Panama khẳng định lại chủ quyền và nền độc lập, trong khi Đan Mạch thẳng thắn bác bỏ ý định của “chủ nhân” sắp tới của Nhà trắng.
Kênh đào Panama là tuyến đường thủy quan trọng nối Đại Tây Dương với Thái Bình Dương. Ảnh: AP
Kênh đào Panama là tuyến đường thủy quan trọng nối Đại Tây Dương với Thái Bình Dương. Ảnh: AP

Mỗi m2 kênh đào đều thuộc về Panama

Trong tuyên bố cuối tuần trước, ông Trump cáo buộc Panama tính phí sử dụng kênh đào quá cao và cho rằng, Panama nên giao lại cho Mỹ nếu không thể quản lý theo cách thức chấp nhận được. Cả khi phát biểu ý kiến trước những người ủng hộ ở bang Arizona và trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump đều nhấn mạnh các khoản phí mà Panama thu thật vô lý, khi tính đến sự hào phóng đặc biệt mà Mỹ dành cho Panama.

Được khởi công xây dựng vào năm 1904 và chính thức đi vào hoạt động 10 năm sau đó, kênh đào Panama và khu vực chung quanh do Mỹ kiểm soát toàn diện từ năm 1914 cho tới năm 1977, khi Mỹ và Panama đạt thỏa thuận lịch sử về quyền kiểm soát. Tháng 12/1999, quyền kiểm soát được chính thức chuyển giao cho Cơ quan quản lý kênh đào Panama, một tổ chức độc lập của quốc gia Trung Mỹ này.

Dài 82 km vắt qua eo đất Panama, kết nối Đại Tây Dương với Thái Bình Dương, kênh đào Panama là tuyến đường thủy quan trọng, cho phép 14.000 tàu thuyền qua lại mỗi năm, chiếm tới 25% khối lượng giao thương đường biển toàn cầu. Hiện tại, phí sử dụng kênh đào dao động từ 0,5 USD đến 300.000 USD, tùy theo kích thước và mục đích của tàu thuyền qua lại. Mỹ là quốc gia đóng góp nhiều nhất để xây dựng kênh đào và hiện cũng là nước sử dụng nhiều nhất.

Phản hồi về cảnh báo “đòi lại”, Tổng thống Panama Jose Raul Mulino tái khẳng định chủ quyền của Panama đối với kênh đào. Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội X, ông Jose Raul Mulino nêu rõ: Mỗi m2 của kênh đào và khu vực chung quanh đều thuộc về Panama và sẽ tiếp tục như vậy. Nền độc lập và chủ quyền của Panama là điều không thể thương lượng. Panama không tùy tiện áp dụng và mức phí lưu thông qua kênh đào không phải được thiết lập theo ý thích.

Trong tuyên bố ủng hộ Panama, Tổng thống Mexico, Claudia Sheinbaum cũng nhấn mạnh: Trên thực tế, kênh đào Panama thuộc về người Panama.

Căn cứ Putuffik của quân đội Mỹ tại Greenland. Ảnh: CNN

Căn cứ Putuffik của quân đội Mỹ tại Greenland. Ảnh: CNN

Greenland không phải để bán

Trong khi đó, phát biểu ý kiến khi công bố đề cử Đại sứ Mỹ tại Đan Mạch nhiệm kỳ tới, ông Trump cũng bóng gió đề cập về đảo Greenland, vùng lãnh thổ bán tự trị của Đan Mạch. Trong bình luận sau đó trên mạng xã hội Social Truth, ông Trump viết: Vì mục đích an ninh quốc gia và tự do trên toàn thế giới, việc Mỹ sở hữu và kiểm soát Greenland là điều hoàn toàn cần thiết.

Với diện tích khoảng 2,16 triệu km2 và 55.000 cư dân sinh sống, Greenland là hòn đảo lớn nhất thế giới, nằm gần lục địa Bắc Mỹ, giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương. Trở thành lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch từ năm 1814, Greenland giàu tài nguyên thiên nhiên, phần lớn chưa được khai thác vì 80% diện tích đảo do băng tuyết bao phủ.

Với căn cứ không quân Pituffik của Mỹ ở phía tây bắc hòn đảo, Greenland có tầm quan trọng chiến lược đối với quân đội và hệ thống cảnh báo sớm của Mỹ về tên lửa đạn đạo. Ít nhất 4 chính quyền Mỹ từng đề cập hoặc chính thức đặt vấn đề với Đan Mạch về thỏa thuận “sang nhượng” Greenland. Mới nhất, năm 2019, trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, ông Trump cũng đã đề xuất việc “mua lại” đảo này từ Đan Mạch. Đề xuất này đã châm ngòi căng thẳng ngoại giao giữa Mỹ và Đan Mạch. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen khẳng định “không bao giờ chuyển giao Greenland”.

Lãnh đạo Greenland Mute Egede đã thẳng thừng bác bỏ ý tưởng của Tổng thống đắc cử Mỹ, khẳng định “Greenland không phải để bán”. Trong tuyên bố bằng văn bản gửi truyền thông Đan Mạch, nhà lãnh đạo Greenland nêu rõ: Greenland là của chúng tôi và chúng tôi không được phép để mất thành quả nỗ lực giành tự do của mình!

Một số thành viên nghị viện và đảng phái ở Greenland đề nghị Chính phủ Đan Mạch ra tuyên bố khẳng định quyền kiểm soát Greenland không phải vấn đề để thảo luận. Tuyên bố từ Văn phòng Thủ tướng Đan Mạch đề cập thông điệp của lãnh đạo Greenland Mute Egede khẳng định, Greenland không phải để bán.

Có thể bạn quan tâm

Châu Phi ứng phó với “siêu El Nino”. Ảnh: REUTERS

Châu Phi ứng phó với “siêu El Nino”

Theo Reuters, một đợt “siêu El Nino” sắp diễn ra với các hình thái thời tiết cực đoan, dự báo có thể khiến nền kinh tế các nước châu Phi thiệt hại từ 10 đến 20 tỷ USD, đồng thời gia tăng nguy cơ di cư quy mô lớn khỏi những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề.

Giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Trung tâm giám định ADN (Viện Sinh học). Ảnh: LÊ MINH

Phát huy thành tựu hợp tác quốc tế về khoa học

Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) đã từng bước làm chủ thành công quy trình giám định ADN thế hệ mới (NGS-SNP), mang lại bước tiến đột phá nhằm xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Việt Nam. Thành tựu khẳng định vị thế khoa học của đất nước và mở rộng cánh cửa cho các dự án hợp tác quốc tế quan trọng.

Biếm họa: DAVE GRANDLUND

Những con số ám ảnh

Ít nhất 300 trẻ em thiệt mạng tại Dải Gaza trong 300 ngày, kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn giữa phong trào Hamas và quân đội Israel chính thức có hiệu lực vào tháng 10/2025. Những con số gây ám ảnh đã được Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF) đưa ra trong báo cáo cuối tuần trước.

Hàng loạt chiến dịch truy quét các đối tượng liên quan IS đã được thực hiện thời gian qua. Ảnh: REUTERS

Thổ Nhĩ Kỳ siết chặt vòng vây IS

Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục đẩy mạnh chiến dịch chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS), với hàng loạt cuộc truy quét quy mô lớn trên phạm vi toàn quốc thời gian gần đây. Các động thái này phản ánh quyết tâm của Ankara trong việc ngăn chặn nguy cơ khủng bố và triệt phá mạng lưới tài chính của tổ chức khủng bố khét tiếng.

Học sinh Thái Lan động viên lẫn nhau sau biến cố. Ảnh: THE NATIONE

Thái Lan bảo vệ trẻ em trước bạo lực súng đạn

Sau vụ xả súng tại Trường Debsirin Nonthaburi khiến nhiều người thiệt mạng và bị thương, Chính phủ Thái Lan đang thúc đẩy xây dựng “Tiêu chuẩn an toàn trường học quốc gia” trong vòng 90 ngày. Kế hoạch tập trung vào tăng cường sàng lọc sức khỏe tâm thần, phòng chống tình trạng bắt nạt, kiểm soát vũ khí và các vật dụng bị cấm trong trường học.

Tây Ban Nha cũng cam kết đưa trẻ em Maroc về nước an toàn. Ảnh: REUTERS

Maroc cam kết hồi hương trẻ vị thành niên

Trước sức ép của chính quyền Tây Ban Nha, Chính phủ Maroc mới đây đã tái khẳng định sự sẵn sàng hợp tác với Tây Ban Nha và các đối tác châu Âu để tạo điều kiện hồi hương các trẻ vị thành niên Maroc không có người đi kèm đồng thời cho rằng, những rào cản pháp lý và thủ tục hành chính tại châu Âu, chứ không phải sự thiếu hợp tác của Rabat, mới là nguyên nhân chính cản trở quá trình này.

 Cảnh sát Tây Ban Nha sẵn sàng hành động nếu tình hình chuyển biến xấu. Ảnh: GETTY

Tây Ban Nha và Italy căng thẳng về kiểm soát biên giới

Tây Ban Nha tuyên bố khôi phục kiểm soát biên giới nội địa đối với du khách từ Italy để đáp trả việc Italia trước đó thực hiện biện pháp tương tự. Căng thẳng gia tăng sau khi hàng chục nghìn người di cư vượt biên từ Maroc vào vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha ở Bắc Phi. Vụ việc cũng đẩy Liên minh châu Âu (EU) vào cuộc tranh luận gay gắt về người nhập cư.

Tàu Iran trúng đòn tấn công của Ukraine trên biển Caspi. Ảnh: RUSPHOTOBANK

Nguy cơ xuất hiện “mặt trận” mới trên biển Caspi

Cuộc tấn công của Ukraine vào tàu Iran trên biển Caspi không chỉ làm gia tăng căng thẳng giữa hai quốc gia này mà còn là bước leo thang mới của cuộc xung đột quân sự Ukraine - Nga, đồng thời dấy lên lo ngại vùng biển chiến lược này trở thành điểm nóng mới tại khu vực cũng như trên thế giới.

Bên ngoài trụ sở UBS ở Mỹ. Ảnh: REUTERS

“Tuýt còi” tội phạm tài chính

Nhiều cơ quan quản lý của Mỹ đã công bố các khoản phạt đối với chi nhánh tại Mỹ của Tập đoàn tài chính đa quốc gia UBS, do không tuân thủ các quy định về phòng, chống rửa tiền. Động thái được xem là “hồi chuông cảnh cáo” đối với tội phạm tài chính khi hoạt động này có tính chất ngày càng tinh vi, phức tạp.

Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki trao Huân chương Mặt trời mọc có tia sáng vàng và nơ thắt hoa hồng cho PGS, TS Nguyễn Thị Bích Hà.

Một đời đi cùng tiếng Nhật

Mỗi chặng đường phát triển của quan hệ Việt Nam - Nhật Bản đều có dấu ấn thầm lặng của những người đưa hai dân tộc đến gần nhau hơn. PGS, TS Nguyễn Thị Bích Hà, nguyên Trưởng khoa Tiếng Nhật, Trường đại học Ngoại thương, là một trong số đó.

Người dân Italy giải nhiệt tại vòi phun nước công cộng. Ảnh: GETTYIMAGES

Nắng nóng, cháy rừng hoành hành ở Mỹ, châu Âu

Nắng nóng gay gắt tại nhiều quốc gia châu Âu gây thiệt hại nặng nề về kinh tế, hạ tầng năng lượng đồng thời đe dọa trực tiếp đến sức khỏe người dân. Trong khi đó, Mỹ đang căng mình ứng phó các đám cháy rừng bùng phát.

Lễ thượng cờ ASEAN diễn ra tại Thủ đô Hà Nội. Ảnh: TRẦN THÀNH

Duy trì môi trường hòa bình, ổn định

Trong những năm qua, các kênh đối ngoại đa phương đã gặt hái nhiều dấu ấn. Việt Nam đã tham gia hơn 70 tổ chức và diễn đàn đa phương quan trọng, đảm nhiệm thành công nhiều trọng trách tại LHQ, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) và nhiều cơ chế hợp tác khu vực, liên khu vực khác.

Biếm họa: PIET

Lộ trình lịch sử cho hòa bình

“Giờ là lúc thực hiện những gì đã đạt thỏa thuận, chứ không phải hoài nghi, hay hành động phá hoại”, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres phát biểu ý kiến như vậy ngay sau khi Hội đồng Hòa bình công bố lộ trình 15 điểm nhằm triển khai thỏa thuận hòa bình tại Dải Gaza.

Cảnh sát Mỹ bảo vệ an ninh tại một địa điểm diễn ra World Cup. Ảnh: GETTY

Cuộc chiến chống buôn người tại Mỹ

Ngày 29/7, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) cho hay, các cơ quan thực thi pháp luật nước này đã bắt giữ gần 1.000 nghi phạm liên quan hoạt động buôn người trong thời gian diễn ra World Cup 2026. Đây được xem là một trong những chiến dịch chống buôn người lớn nhất từng được triển khai tại Mỹ trong khuôn khổ một sự kiện thể thao quốc tế.

Biếm họa: VASCO GARGALO

Phép thử với EU

Vấn đề người di cư tiếp tục gây sức ép với Liên minh châu Âu (EU) sau cuộc vượt biển của hàng nghìn người Morocco sang thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha. Hiện tượng này đã bộc lộ những bất đồng của EU, đồng thời được xem là phép thử đối với sự đoàn kết của khối.

Một phiên giao dịch trên thị trường chứng khoán Mỹ. Ảnh: CNN

Chứng khoán Mỹ giảm mạnh

Chứng khoán Mỹ lao dốc khi lợi suất trái phiếu tăng vọt sau quyết định giữ nguyên lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED), trong khi giá dầu tăng mạnh càng làm dấy lên lo ngại về lạm phát.

Trụ sở chính của FED tại Washington D.C. Ảnh: THE STRAITS TIMES

FED giữ nguyên lãi suất giữa áp lực lạm phát

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) quyết định giữ nguyên lãi suất cơ bản tháng thứ 7 liên tiếp, bất chấp những lo ngại về lạm phát kéo dài. Quyết định được FED đưa ra trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ tăng trưởng chậm lại trong quý II.

Cảnh sát Thái Lan triệt phá một ổ nhóm lừa đảo trực tuyến. Ảnh: GETTY IMAGES

Cảnh báo đỏ về nạn lừa đảo trực tuyến

Một mẩu tin tuyển dụng có thể che giấu cả một mạng lưới tội phạm. Một cú nhấp chuột có thể dẫn đến một cơn ác mộng. Mỗi năm, hàng trăm nghìn người bị buôn bán với lời hứa về công việc ở nước ngoài, để rồi bị giam giữ, ép buộc tham gia hoạt động lừa đảo trực tuyến. Đây là “cảnh báo đỏ” của Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) về “ngành công nghiệp tội phạm” trị giá hàng tỷ USD đang nổi lên nhanh chóng, biến người tìm việc thành tội phạm mạng.

Tổng Thư ký LHQ sắp mãn nhiệm Antonio Guterres. Ảnh: CNBC

Cuộc đua vào “ghế nóng” Liên hợp quốc

Tiến trình bầu chọn Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) nhiệm kỳ 2027-2032 đang nóng dần lên khi Hội đồng Bảo an (HĐBA) bắt đầu các cuộc bỏ phiếu đầu tiên vào ngày 30/7 nhằm lựa chọn người kế nhiệm ông Antonio Guterres từ đầu năm tới.

Các học viên trẻ luyện tập tại Học viện Bola Pra Frente. Ảnh: REUTERS

Mở lối cho giấc mơ bóng đá

Hành trình ấn tượng của đội tuyển Cape Verde tại kỳ World Cup đầu tiên trong lịch sử không chỉ mang về niềm tự hào dân tộc mà còn thắp lên kỳ vọng về một tương lai tươi sáng cho nền bóng đá của quốc đảo Tây Phi này.

Hình minh họa tàu chở hàng chạy bằng năng lượng gió. Ảnh: VELA

Hướng đi mới cho vận tải biển

Tàu chở hàng chạy hoàn toàn bằng năng lượng gió do Công ty vận tải biển Vela (Pháp) phát triển có khả năng rút ngắn thời gian vận chuyển xuyên Đại Tây Dương, giảm tới 96% lượng khí thải carbon so tàu container truyền thống, hướng tới một mô hình logistics xanh và bền vững.

Người dân địa phương tham gia dự án. Ảnh: UNESCO

Tăng cường năng lực ứng phó thiên tai

Trong những năm gần đây, Việt Nam đã chịu tác động của nhiều thiên tai nghiêm trọng, trong đó có các cơn bão Wipha, Bualoi và Matmo năm 2025, gây thiệt hại lớn về hạ tầng và sinh kế, trong đó có gián đoạn hoạt động dạy và học tại nhiều địa phương. Thực tế này cho thấy tầm quan trọng của việc tăng cường năng lực chuẩn bị, sẵn sàng ứng phó khẩn cấp với thiên tai.

Phân loại cà chua xuất khẩu. Ảnh: EL DEBATE

Vùng trồng cà chua chất lượng cao

Los Palacios y Villafranca là một thị trấn nhỏ nằm ở tỉnh Seville, vùng Andalusia (Tây Ban Nha). Nơi đây nổi tiếng là “thủ phủ cà chua” chất lượng cao, sản phẩm được gắn nhãn hiệu và bảo vệ thương hiệu chung là “Tomate de Los Palacios”. Tập trung trồng cà chua xuất khẩu sang các nước châu Âu, cà chua Los Palacios đã trở thành một thương hiệu quốc gia.