Toạ đàm tập trung làm rõ những khó khăn trong bố trí khu vực sạc xe điện tại các khu chung cư hiện hữu và đề xuất giải pháp bảo đảm an toàn, đáp ứng nhu cầu chuyển đổi phương tiện của người dân.
Chung cư cũ quá tải hạ tầng sạc, thiếu kinh phí và lo ngại cháy nổ
Theo các đại biểu, hạ tầng sạc tại chung cư đang trở thành một trong những điểm nghẽn của quá trình phát triển giao thông xanh ở Thủ đô. Trong khi số lượng xe điện tăng nhanh, nhiều tòa nhà được xây dựng từ trước năm 2022 chưa được thiết kế hệ thống cấp điện, khu vực sạc và giải pháp phòng cháy, chữa cháy phù hợp với loại phương tiện này.
Tại tọa đàm, Tiến sĩ Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới Không khí sạch Việt Nam, cho biết, Hà Nội hiện có 2.313 vị trí trạm sạc với 10.209 cổng sạc dành cho ô-tô điện, cùng khoảng 1.650 tủ đổi pin cho xe máy điện. Tuy nhiên, hạ tầng sạc tại các chung cư vẫn thiếu hoặc quá tải cục bộ, trong khi đây là nơi người dân thường xuyên để xe và có nhu cầu sạc điện.
Từ thực tế đó, ông Hoàng Dương Tùng cho rằng việc chuyển đổi phương tiện xanh cần được triển khai theo lộ trình, gắn với khả năng đáp ứng của hạ tầng và yêu cầu an toàn. Ông nhấn mạnh: “Hà Nội cần giảm thiểu phương tiện cá nhân để thúc đẩy người dân sử dụng phương tiện công cộng; tăng cường xây dựng trạm đổi pin để giảm thiểu không gian xây dựng trạm sạc; chỉ xây dựng trạm sạc khi có đủ các yếu tố an toàn”. Theo ông, thành phố cần có chính sách thu hút đầu tư và hướng dẫn cụ thể để tháo gỡ khó khăn cho người dân, bởi mỗi chung cư có điều kiện hạ tầng và phương án tổ chức khác nhau.
Những khó khăn này được phản ánh rõ qua thực tế tại chung cư New Skyline, khu đô thị Văn Quán, Hà Đông. Kỹ sư Phạm Xuân Điệp, Trưởng ban quản trị chung cư, cho biết đầu năm 2024, tòa nhà có khoảng 30 xe máy điện của cư dân, nhưng đến thời điểm diễn ra tọa đàm, con số đã tăng lên 102 chiếc, tạo áp lực lên hệ thống điện và không gian để xe.
Để hạn chế nguy cơ cháy nổ trong tầng hầm, ban quản trị đã chuyển khu vực sạc xe máy điện lên sân mặt đất. Tuy nhiên, phương án này lại phát sinh những bất cập về che chắn thời tiết, kiểm soát lượng điện tiêu thụ, bảo vệ tài sản và trách nhiệm quản lý. Việc đầu tư hệ thống sạc đồng bộ cũng gặp khó do kinh phí lớn, trong khi nguồn quỹ bảo trì không thể tùy ý sử dụng cho các hạng mục mới và việc lấy ý kiến cư dân cần thời gian.
Đề xuất lộ trình tháo gỡ, huy động nguồn lực phát triển trạm sạc an toàn
Ở góc độ quản lý nhà nước, ông Nguyễn Tuyển, Phó phòng Quản lý vận tải và An toàn giao thông, Sở Xây dựng Hà Nội, cho biết các chung cư xây dựng mới đã có quy định liên quan đến hạ tầng phục vụ xe điện. Đối với các chung cư cũ, ban quản trị có thể liên hệ chính quyền địa phương và cơ quan chuyên môn để được hướng dẫn phương án lắp đặt trạm sạc, tủ đổi pin phù hợp. Sở Xây dựng sẽ phối hợp với địa phương rà soát từng loại chung cư để đề xuất giải pháp cụ thể.
Để giải quyết những vướng mắc trước mắt, ông Lương Mậu Hùng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Cầu Giấy, đề xuất các chung cư thực hiện ba bước: thống kê số lượng xe điện và dự báo nhu cầu sử dụng; rà soát mặt bằng để bố trí khu vực sạc riêng, bảo đảm khoảng cách an toàn và điều kiện thoát nạn; kiểm tra công suất trạm biến áp, hệ thống đường dây để xác định nhu cầu nâng cấp điện. Chính quyền địa phương sẽ phối hợp với lực lượng công an và ngành điện trong quá trình khảo sát, đồng thời kết nối các đơn vị đầu tư trạm sạc phù hợp.
Về lâu dài, Tiến sĩ Hoàng Dương Tùng kiến nghị nghiên cứu các gói tín dụng, cho vay ưu đãi để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư hạ tầng sạc và các nguồn năng lượng sạch tại chung cư. Cùng với đó, Hà Nội cần rà soát các dự án chậm triển khai, nghiên cứu phát triển bãi đỗ xe thông minh kết hợp trạm sạc tập trung tại những vị trí phù hợp, gắn với mạng lưới giao thông công cộng.
Các ý kiến tại tọa đàm cho thấy, phát triển hạ tầng sạc xe điện không thể chỉ dựa vào nỗ lực của từng ban quản trị chung cư. Việc phân định rõ trách nhiệm, tháo gỡ vướng mắc về kinh phí, hướng dẫn kỹ thuật và tăng cường phối hợp giữa chính quyền, doanh nghiệp với cư dân là những điều kiện cần thiết để quá trình chuyển đổi phương tiện xanh tại Hà Nội diễn ra an toàn, hiệu quả.
