Ứng dụng công nghệ viễn thám và GeoAI: Đột phá làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai

Xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai "đúng, đủ, sạch, sống" đang là nhiệm vụ trọng tâm. Sự kết hợp giữa công nghệ viễn thám, thiết bị bay không người lái (UAV) và trí tuệ nhân tạo không gian địa lý (GeoAI) đang trở thành "chìa khóa" giúp ngành chức năng tối ưu hóa công tác kiểm tra, đối soát và làm sạch dữ liệu trên phạm vi toàn quốc.

Công nghệ viễn thám và UAV hỗ trợ khoanh vùng phạm vi dữ liệu. (Ảnh: VNPT)
Công nghệ viễn thám và UAV hỗ trợ khoanh vùng phạm vi dữ liệu. (Ảnh: VNPT)

Kiểm tra đa tầng từ không gian đến mặt đất

Việc xây dựng và hoàn thiện Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai đang được triển khai quyết liệt trên toàn quốc. Theo Kế hoạch số 515/KH-BCA-BNN&MT ngày 31/8/2025 của Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các địa phương đã mở đợt cao điểm rà soát, chuẩn hóa dữ liệu. Tiếp đó, Kế hoạch số 2959/KH-BNNMT-BCA ngày 29/3/2026 yêu cầu đẩy mạnh đo đạc, lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia.

Nhiệm vụ này đòi hỏi thực hiện đồng thời hai công việc: Làm sạch, hoàn thiện dữ liệu qua các thời kỳ; xây dựng mới dữ liệu cho các thửa đất chưa có trong hệ thống. Mục tiêu cuối cùng là hình thành bộ dữ liệu đất đai "đúng, đủ, sạch, sống", thống nhất, dùng chung và đưa vào khai thác hiệu quả.

Thực tế cho thấy, một cơ sở dữ liệu dù đầy đủ thuộc tính trên biểu mẫu nhưng nếu chưa được kiểm tra không gian thì vẫn có nguy cơ tồn tại thửa đất chồng đè, sai lệch vị trí hoặc thiếu liên kết với hồ sơ. Quá trình này bắt buộc phải đối chiếu đồng thời thông tin thuộc tính, hồ sơ pháp lý và dữ liệu hình học không gian.

Trong chuỗi công nghệ này, ảnh vệ tinh đóng vai trò quan sát diện rộng và theo dõi biến động hiện trạng qua các thời kỳ; hệ thống định vị vệ tinh hỗ trợ xác định vị trí đo đạc; còn UAV bổ sung chi tiết tại các vùng trọng điểm. Việc kết hợp quan sát từ trên cao với khảo sát thực địa giúp cơ quan quản lý nhận diện chính xác biến động, lựa chọn đúng khu vực cần xác minh mà không bị dàn trải.

Tuy nhiên, thông tin từ ảnh công nghệ chỉ mang tính chất hỗ trợ rà soát. Tình trạng pháp lý hay hành vi vi phạm vẫn phải được thẩm định và xác minh nghiêm ngặt theo quy định pháp luật.

VNPT iLIS: Kết nối công nghệ vào quy trình quản lý

Đáp ứng yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn, Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) đã phát triển giải pháp kết hợp hệ thống VNPT iLIS, trang thi công hỗ trợ toàn trình cùng công nghệ viễn thám, UAV và GeoAI nhằm hỗ trợ chuẩn hóa và làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai.

VNPT iLIS là hệ thống thông tin quản lý đất đai chuyên sâu do VNPT phát triển, phục vụ quản lý dữ liệu địa chính, đăng ký biến động, cấp giấy chứng nhận, luân chuyển hồ sơ và khai thác thông tin. Tích hợp công cụ bản đồ GIS hiện đại, hệ thống hỗ trợ hiển thị, tra cứu, biên tập ranh thửa và kết nối liên thông. Hiện VNPT iLIS đã triển khai tại nhiều tỉnh, thành phố như Quảng Ninh, Gia Lai, Điện Biên, Lai Châu, Lâm Đồng, Cần Thơ, Phú Thọ…

Trong mô hình này, VNPT iLIS đóng vai trò là môi trường tiếp nhận, khai thác và duy trì dữ liệu. Trong khi đó, trang thi công hỗ trợ toàn trình đảm nhiệm việc quản lý công việc từ khâu tiếp nhận dữ liệu đầu vào, kiểm tra, hoàn thiện cho đến khi chuyển giao dữ liệu đạt chuẩn vào hệ thống.

Công nghệ viễn thám, UAV và GeoAI được đưa vào khâu rà soát không gian. Dưới sự hỗ trợ của GeoAI, hệ thống tự động phân tích ảnh và bản đồ, gợi ý cho cán bộ các trường hợp bất thường như: Ranh thửa cắt qua nhau, nhóm thửa lệch vị trí, ranh thửa chồng lấp lên công trình giao thông,...

Sau khi phát hiện, cán bộ chuyên trách sẽ đối chiếu hồ sơ địa chính để xác minh. Hệ thống hỗ trợ chỉnh sửa ranh thửa theo đúng kết quả xác minh, đồng thời kiểm tra, xác nhận và lưu trữ toàn bộ lịch sử xử lý. Mỗi trường hợp đều gắn rõ người phụ trách, trạng thái và căn cứ pháp lý bổ sung. Ở đây, công nghệ không thay thế quy trình nghiệp vụ mà đóng vai trò trợ lý thông minh, giúp cán bộ phát hiện sớm bất thường, tập trung xử lý đúng trọng tâm, giảm thời gian tìm kiếm và hạn chế rà soát lặp lại. Chuỗi quy trình khép kín từ nhận diện, đối chiếu, xác minh đến cập nhật sẽ tiếp tục được duy trì thường xuyên nhờ các đợt cập nhật ảnh vệ tinh theo thời điểm, bảo đảm dữ liệu đất đai luôn "sống" và chính xác.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu tham quan SHTP ATP Lab. (Ảnh: CAO TÂN)

Khánh thành Xưởng thực hành Đóng gói và Kiểm thử vi mạch

SHTP ATP Lab được kỳ vọng sẽ góp phần giải bài toán cốt lõi: thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo lý thuyết và yêu cầu kỹ thuật thực tế tại doanh nghiệp. Sinh viên, học viên và kỹ sư từ đây có cơ hội rèn luyện kỹ năng thao tác, tuân thủ quy trình an toàn và vận hành máy móc đúng tiêu chuẩn công nghiệp.

Nhân viên lắp pin, chuẩn bị vận hành UAV phục vụ vận chuyển nông sản tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên. (Ảnh: VIETNAM POST)

Tập trung nguồn lực phát triển công nghệ dùng chung

Qua rà soát 113 đề xuất nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược của 30 địa phương, Bộ Khoa học và Công nghệ nhận thấy nhiều nội dung có nội dung, nền tảng công nghệ tương đồng ở các nhóm đề xuất như trợ lý ảo, camera trí tuệ nhân tạo, thiết bị bay không người lái, dữ liệu y tế và bản sao số...

Ông Phùng Văn Thành - Tham tán Thương mại Việt Nam tại Malaysia (đứng giữa), Tiến sĩ Frederick Yap - Chủ tịch IBF (thứ 2 từ trái sang), bà Đặng Minh Anh - Chủ tịch IBF Vietnam-Singapore (thứ 3 từ phải sang) tại sự kiện. (Ảnh: IBF Vietnam-Singapore)

Ra mắt nền tảng kết nối doanh nghiệp trên môi trường số IBF Business Hub

Nền tảng kết nối doanh nghiệp trên môi trường số IBF Business Hub vừa chính thức ra mắt, đánh dấu bước chuyển dịch quan trọng trong việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) làm "hạ tầng vận hành lõi" dùng chung cho hoạt động xúc tiến thương mại và kết nối đầu tư doanh nghiệp đến doanh nghiệp (B2B) quốc tế.

Học sinh cần học trí tuệ nhân tạo để biết AI trả lời đúng hay sai. (Ảnh: Viettel Solutions)

Đưa trí tuệ nhân tạo từ trang sách vào trải nghiệm học tập

Học sinh có thể đọc sách để biết trí tuệ nhân tạo (AI) học từ dữ liệu, hoặc hỏi một chatbot và nhận câu trả lời trong vài giây. Nhưng để thực sự hiểu biết máy học thế nào, vì sao có thể sai, kết quả ấy ảnh hưởng tới con người ra sao và con người phải chịu trách nhiệm thế nào khi sử dụng công nghệ, các em phải được tự tay thử.

Chuẩn hóa dữ liệu, đưa các hoạt động của tổ chức đảng lên môi trường số tại Phú Thọ đang từng bước hình thành nền quản trị đảng viên đồng bộ, minh bạch, hiệu quả hơn. (Ảnh: NGỌC LONG-HỒNG HÀ-TRẦN HẢO)

Phú Thọ đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng

Thực hiện yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao hiệu quả quản lý tổ chức đảng và đảng viên, tỉnh Phú Thọ đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn ngành Tổ chức xây dựng Đảng. Trọng tâm là chuẩn hóa cơ sở dữ liệu đảng viên, triển khai Sổ tay đảng viên điện tử và đổi mới phương thức quản lý, điều hành trên môi trường số.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại cuộc họp cập nhật tiến độ Dự án ODA “Nâng cao năng lực giám định hài cốt trong chiến tranh thông qua hợp tác phát triển, chuyển giao công nghệ và tiếp nhận trang thiết bị, hóa chất, vật tư tiêu hao”. (Ảnh: Mai Lan)

Cập nhật tiến độ dự án nâng cao năng lực giám định ADN hài cốt liệt sĩ

Ngày 21/10, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp Ủy ban quốc tế về Người mất tích (ICMP) tổ chức cuộc họp cập nhật tiến độ Dự án ODA “Nâng cao năng lực giám định hài cốt trong chiến tranh thông qua hợp tác phát triển, chuyển giao công nghệ và tiếp nhận trang thiết bị, hóa chất, vật tư tiêu hao”.

Tập huấn về chuyển đổi số cho cán bộ, đoàn viên xã Tuyên Lâm, tỉnh Quảng Trị. (Ảnh: HG)

Quảng Trị thí điểm hỗ trợ nhân lực chuyển đổi số cho cấp xã

Tại buổi làm việc trực tiếp kết hợp trực tuyến với các ngành, địa phương, doanh nghiệp về nâng cao chất lượng nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mới đây, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị yêu cầu nhanh chóng triển khai thí điểm mô hình hỗ trợ nhân lực chuyển đổi số cho cấp xã. 

Hội nghị hướng tới gắn nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn, đưa kết quả khoa học vào sản xuất, kinh doanh và tạo ra các sản phẩm có giá trị trên thị trường. (Ảnh: MST)

Thúc đẩy liên kết viện-trường-doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển Khoa học và Công nghệ

Hội nghị toàn quốc thúc đẩy liên kết viện nghiên cứu, trường đại học với cộng đồng doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển khoa học và công nghệ diễn ra ngày 23/10/2026 sẽ tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn trong liên kết giữa các bên, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu, phát triển sản phẩm công nghệ Việt Nam.

Lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ tham quan các gian hàng tại Lễ kỷ niệm hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Thúc đẩy liên kết viện, trường và doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển công nghệ

Ngày 23/10, Hội nghị toàn quốc thúc đẩy liên kết viện nghiên cứu, trường đại học với cộng đồng doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển khoa học và công nghệ sẽ tập trung làm rõ những điểm nghẽn trong hợp tác, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu và phát triển sản phẩm công nghệ Việt Nam.

Muốn biến tài sản trí tuệ thành nguồn vốn, phải chứng minh được giá trị thương mại

Muốn biến tài sản trí tuệ thành nguồn vốn, phải chứng minh được giá trị thương mại

Không phải thiếu phương pháp định giá, rào cản lớn trong thương mại hóa tài sản trí tuệ là thiếu giao dịch thực tế, dữ liệu thị trường và niềm tin của các bên tham gia. Theo chuyên gia WIPO Dixon Soh, tài sản trí tuệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi gắn với hoạt động kinh doanh và khả năng tạo ra dòng tiền.