Xây dựng Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam thành trung tâm nghiên cứu trọng điểm

Ngày 31/12, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức hội nghị Tổng kết công tác năm 2024, phương hướng nhiệm vụ công tác năm 2025. Đến dự có Tiến sĩ Huỳnh Thành Đạt, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ, đại diện các bộ, ban, ngành Trung ương, các viện, học viện, tổ chức liên quan; lãnh đạo và đông đảo viên chức, người lao động Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.
Tiến sĩ Phan Chí Hiếu, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, nhấn mạnh, khẩu hiệu của năm 2025 là “Tinh gọn - Hiệu quả - Đột phá - Phát triển - Tăng tốc”.
Tiến sĩ Phan Chí Hiếu, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, nhấn mạnh, khẩu hiệu của năm 2025 là “Tinh gọn - Hiệu quả - Đột phá - Phát triển - Tăng tốc”.

Theo báo cáo tổng kết, năm 2024, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã cơ bản hoàn thành việc sắp xếp, tổ chức bộ máy gắn với cắt giảm đầu mối bên trong, giảm từ 38 còn 26 đầu mối; điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ của một số đơn vị; kịp thời rà soát, sửa đổi, ban hành nhiều văn bản quản lý thuộc nhiều lĩnh vực, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác điều hành. Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam quyết tâm hoàn thành sắp xếp tinh gọn bộ máy trong tháng 1/2025.

Quang cảnh hội nghị.

Quang cảnh hội nghị.

Hoạt động nghiên cứu khoa học được triển khai đúng kế hoạch, đã nghiệm thu 375/378 đề tài cấp cơ sở, 154/157 đề tài cấp Bộ, có 122 bài công bố quốc tế, 93 bài đăng thuộc danh mục ISI và Scorpus. Quan hệ hợp tác nghiên cứu với đối tác trong nước và quốc tế tiếp tục mở rộng; các báo cáo tư vấn chính sách được cải thiện về số lượng và chất lượng; từng bước tháo gỡ khó khăn, nút thắt trong triển khai các chương trình, đề án trọng điểm, giải quyết các vấn đề còn tồn đọng theo kết luận của cơ quan Trung ương; công tác quản lý tài chính, tài sản công có chuyển biến tích cực.

Bên cạnh đó là những tồn tại, hạn chế: Tiến độ triển khai một số nhiệm vụ, công tác chậm, một số khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các chương trình, đề án trọng điểm chậm được tháo gỡ; một số sản phẩm khoa học và báo cáo tư vấn chính sách chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ. Nguồn nhân lực suy giảm cả về số lượng và chất lượng.

Việc xử lý, giải quyết một số nhiệm vụ phức tạp còn tồn đọng theo kết luận của Ủy ban Kiểm tra Trung ương còn nhiều khó khăn, do có những vấn đề vượt quá thẩm quyền của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. Tình trạng mất đoàn kết còn tồn tại ở một số đơn vị, đơn thư khiếu nại, tố cáo kéo dài, đơn thư vượt cấp vẫn còn.

Nguyên nhân là do thái độ chưa tích cực, chủ động trong thực hiện nhiệm vụ của một số lãnh đạo, người đứng đầu; sự phối hợp công tác giữa các đơn vị trong và ngoài Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam chưa đáp ứng được yêu cầu, năng lực, tinh thần trách nhiệm của một bộ phận viên chức, người lao động chưa cao; cơ chế tài chính và điều kiện cơ sở vật chất phục vụ nghiên cứu khoa học còn nhiều rào cản, chế độ đãi ngộ với người làm khoa học chưa thật tương xứng, không tạo được động lực, sức hút nguồn nhân lực chất lượng cao.

Việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong nghiên cứu và quản lý khoa học còn nhiều hạn chế, cơ sở dữ liệu chậm được cập nhật. Hệ thống tài nguyên số chưa kết nối liên thông nên sử dụng, khai thác chưa hiệu quả, chưa đáp ứng được yêu cầu chuyển đổi số. Công tác quy hoạch, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại cán bộ gặp khó khăn do việc khắc phục vi phạm theo Thông báo kết luận của Ủy ban Kiểm tra Trung ương gặp nhiều vướng mắc cần có cơ chế tháo gỡ của cấp trên.

Năm 2025, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tập trung thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm theo phương hướng: Quyết liệt thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy theo đúng kế hoạch và yêu cầu. Chuẩn bị chu đáo các điều kiện để tổ chức thành công Đại hội Đảng các cấp của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. Nghiên cứu sâu, đóng góp ý kiến có chất lượng cho Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và Đại hội Đảng các cấp. Tập trung nâng cao chất lượng các công trình, sản phẩm khoa học kết hợp nghiên cứu cơ bản với tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận với nghiên cứu ứng dụng...

Tiến sĩ Huỳnh Thành Đạt, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ.

Tiến sĩ Huỳnh Thành Đạt, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ.

Phát biểu với hội nghị, Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt ghi nhận những thành tích của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trong năm 2024, nhấn mạnh nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết của Bộ Chính trị về đột phá, phát triển khoa học kĩ thuật, đổi mới sáng tạo. Bộ trưởng đề nghị Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nâng cấp tạp chí khoa học, nhất là bản tiếng Anh; tập trung tháo gỡ khó khăn khi thực hiện các đề án trọng điểm; tăng cường xây dựng Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam thành trung tâm nghiên cứu trọng điểm, ngang tầm các nước tiên tiến trên thế giới.

Hội nghị đã nghe ý kiến thảo luận về các vấn đề tài chính – ngân sách, quản lý nghiên cứu khoa học, tăng cường cơ sở pháp lý và phát triển Viện Khoa học xã hội các vùng. Ý kiến thảo luận nêu nhiều tồn tại cần có cơ chế khắc phục: Chưa có ý thức xây dựng thương hiệu Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; công bố quốc tế ít; lương thấp. Thời gian tới cần có chính sách, quy định tiết kiệm, giảm chi hội nghị, hội thảo, tập trung bảo đảm cho các đề tài nghiên cứu trọng điểm; hoàn thiện Đề án huy động nguồn lực; thành lập Nhóm nghiên cứu mạnh, có tiêu chí, chế độ đãi ngộ xứng đáng; đưa tư duy phát triển vào các hoạt động, nâng cao tính tự chủ, phân cấp mạnh hơn cho các viện chuyên ngành, đẩy mạnh xã hội hóa, tập trung liên kết giữa các viện chuyên ngành và viện vùng...

Về công tác thi đua khen thưởng, trong năm, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam có 2 cá nhân được tặng Huân chương Lao động, hàng trăm tập thể, cá nhân được nhận Bằng khen của Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, 46 tập thể “Lao động xuất sắc”, 51 cá nhân được tặng Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp Khoa học xã hội”.

Tiến sĩ Phan Chí Hiếu, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, phát biểu tại hội nghị.

Tiến sĩ Phan Chí Hiếu, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, phát biểu tại hội nghị.

Kết luận hội nghị, Tiến sĩ Phan Chí Hiếu, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nhấn mạnh, khẩu hiệu của năm 2025 là “Tinh gọn - Hiệu quả - Đột phá - Phát triển - Tăng tốc”. Tinh gọn nhưng không để chảy máu chất xám; Hoàn thành xử lý các sai phạm về công tác cán bộ theo kết luận của Ủy ban Kiểm tra Trung ương, của Ban Bí thư trong tháng 1/2025; Tập trung giải pháp nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học, chất lượng hơn, có tính thời sự gắn với thực tiễn của đất nước hơn.

Có thể bạn quan tâm

[Infographic] Xu hướng vi phạm và các phương thức, thủ đoạn mới trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ

[Infographic] Xu hướng vi phạm và các phương thức, thủ đoạn mới trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, các hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ đang có xu hướng gia tăng với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, gây nhiều khó khăn cho công tác phát hiện, xử lý và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng như môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng các nhà khoa học Liên bang Nga khảo sát, thu thập dữ liệu nghiên cứu về Biển Đông. (Ảnh: HIẾU LIÊN)

Tạo dữ liệu DNA, thúc đẩy công nghệ sinh học biển

Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang đầu tư mạnh mẽ vào các cơ sở dữ liệu sinh học biển và nguồn gene bản địa, việc hình thành cơ sở dữ liệu DNA cho sinh vật biển Việt Nam là bước đi quan trọng nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học cơ bản, đồng thời tạo nền tảng cho hướng nghiên cứu liên ngành.

[Video] Còn khoảng 34 triệu thuê bao chưa xác nhận chính chủ

[Video] Còn khoảng 34 triệu thuê bao chưa xác nhận chính chủ

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, việc triển khai Thông tư 08/2026 hướng dẫn việc xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất trong tháng 4 vừa qua đã phát hiện có gần 900.000 thuê bao không chính chủ, 60 triệu thuê bao đã xác nhận sử dụng chính chủ và còn khoảng 34 triệu thuê bao vẫn chưa xác nhận.

Lựa chọn ngành nghề ban đầu với học sinh trung học phổ thông có thể đúng, nhưng không còn đủ để định hình một hành trình nghề nghiệp dài hạn.

Chọn nghề giữa làn sóng AI

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang tạo nên những đổi thay mạnh mẽ ở các ngành nghề, trong khi hệ thống giáo dục, đào tạo nghề ở nước ta cũng đang bước vào một giai đoạn cấu trúc lại. Hai “làn sóng” ấy ảnh hưởng không nhỏ đến cách vận hành của thị trường lao động, đặt người học trước nhiều lựa chọn mới và không ngừng biến đổi.

Công tác dự báo và cảnh báo sớm chính là “tuyến phòng thủ” đầu tiên, giữ vai trò quyết định trong bảo vệ tính mạng người dân và tài sản. (Ảnh: TRỌNG TÙNG)

Rút ngắn thời gian phản ứng với thiên tai

Việc cảnh báo thiên tai sẽ chỉ thật sự hiệu quả khi thông tin nguy hiểm đến đúng người, đúng nơi và đúng thời điểm. Các mô hình tháp báo lũ thông minh và mạng quan trắc tự động đang giúp việc đưa dữ liệu về ngập lụt tới cộng đồng nhanh hơn, rút ngắn thời gian phản ứng của người dân khi thiên tai xảy ra.

Tiến sĩ Lê Xuân Huy, Phó Tổng Giám đốc VNSC và ông Yasuo Ishii, Phó Chủ tịch cấp cao JAXA trao thỏa thuận hợp tác. (Ảnh: VNSC)

Trung tâm Vũ trụ Việt Nam ký thỏa thuận hợp tác với Cơ quan Hàng không Vũ trụ Nhật Bản

Ngày 2/5, tại Hà Nội, lãnh đạo Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC) và lãnh đạo Cơ quan Hàng không vũ trụ Nhật Bản (JAXA) đã ký kết, trao đổi “Văn bản Sửa đổi thỏa thuận giữa Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam với Cơ quan Hàng không vũ trụ Nhật Bản về trao đổi dữ liệu vệ tinh”.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Đào tạo an ninh mạng tại CyRadar giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực phòng thủ.

Tăng năng lực phòng vệ của doanh nghiệp

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam nhưng cũng kéo theo những rủi ro an ninh mạng phức tạp. Khi dữ liệu trở thành tài sản chiến lược, khả năng bảo vệ hệ thống và thông tin không còn là vấn đề kỹ thuật mà trở thành năng lực phòng vệ quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp.

Hoạt động nghiên cứu tại Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Lọc, Hóa dầu (Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam).

Đầu tư hạ tầng nghiên cứu cho công nghệ chiến lược

Phát triển hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia là một trong những giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Thực trạng lạc hậu về công nghệ đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại hạ tầng nghiên cứu theo hướng tập trung, đồng bộ và hiệu quả.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố Đà Nẵng đấu tranh tội phạm trên không gian mạng. (Ảnh: Công Vinh)

Nâng cao ý thức làm chủ, bảo vệ không gian mạng

Tại Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục khẳng định chủ trương của Đảng về bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, khi nhấn mạnh yêu cầu: Tự chủ chiến lược, có năng lực kiểm soát rủi ro, có thể chế vững, có trật tự xã hội ổn định, có sự hội nhập quốc tế sâu rộng...

UAV được thử nghiệm phun thuốc cho cây cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Cơ chế sandbox đã sang giai đoạn triển khai thực tế

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, bên cạnh chuẩn bị cấp phép mô hình thử nghiệm có kiểm soát đầu tiên về phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) tại tỉnh Điện Biên, một số địa phương, doanh nghiệp cũng bày tỏ quan tâm đến việc triển khai thử nghiệm mô hình sandbox.