Xây dựng Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam thành trung tâm nghiên cứu trọng điểm

Ngày 31/12, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức hội nghị Tổng kết công tác năm 2024, phương hướng nhiệm vụ công tác năm 2025. Đến dự có Tiến sĩ Huỳnh Thành Đạt, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ, đại diện các bộ, ban, ngành Trung ương, các viện, học viện, tổ chức liên quan; lãnh đạo và đông đảo viên chức, người lao động Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.
Tiến sĩ Phan Chí Hiếu, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, nhấn mạnh, khẩu hiệu của năm 2025 là “Tinh gọn - Hiệu quả - Đột phá - Phát triển - Tăng tốc”.
Tiến sĩ Phan Chí Hiếu, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, nhấn mạnh, khẩu hiệu của năm 2025 là “Tinh gọn - Hiệu quả - Đột phá - Phát triển - Tăng tốc”.

Theo báo cáo tổng kết, năm 2024, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã cơ bản hoàn thành việc sắp xếp, tổ chức bộ máy gắn với cắt giảm đầu mối bên trong, giảm từ 38 còn 26 đầu mối; điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ của một số đơn vị; kịp thời rà soát, sửa đổi, ban hành nhiều văn bản quản lý thuộc nhiều lĩnh vực, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác điều hành. Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam quyết tâm hoàn thành sắp xếp tinh gọn bộ máy trong tháng 1/2025.

Quang cảnh hội nghị.

Quang cảnh hội nghị.

Hoạt động nghiên cứu khoa học được triển khai đúng kế hoạch, đã nghiệm thu 375/378 đề tài cấp cơ sở, 154/157 đề tài cấp Bộ, có 122 bài công bố quốc tế, 93 bài đăng thuộc danh mục ISI và Scorpus. Quan hệ hợp tác nghiên cứu với đối tác trong nước và quốc tế tiếp tục mở rộng; các báo cáo tư vấn chính sách được cải thiện về số lượng và chất lượng; từng bước tháo gỡ khó khăn, nút thắt trong triển khai các chương trình, đề án trọng điểm, giải quyết các vấn đề còn tồn đọng theo kết luận của cơ quan Trung ương; công tác quản lý tài chính, tài sản công có chuyển biến tích cực.

Bên cạnh đó là những tồn tại, hạn chế: Tiến độ triển khai một số nhiệm vụ, công tác chậm, một số khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các chương trình, đề án trọng điểm chậm được tháo gỡ; một số sản phẩm khoa học và báo cáo tư vấn chính sách chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ. Nguồn nhân lực suy giảm cả về số lượng và chất lượng.

Việc xử lý, giải quyết một số nhiệm vụ phức tạp còn tồn đọng theo kết luận của Ủy ban Kiểm tra Trung ương còn nhiều khó khăn, do có những vấn đề vượt quá thẩm quyền của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. Tình trạng mất đoàn kết còn tồn tại ở một số đơn vị, đơn thư khiếu nại, tố cáo kéo dài, đơn thư vượt cấp vẫn còn.

Nguyên nhân là do thái độ chưa tích cực, chủ động trong thực hiện nhiệm vụ của một số lãnh đạo, người đứng đầu; sự phối hợp công tác giữa các đơn vị trong và ngoài Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam chưa đáp ứng được yêu cầu, năng lực, tinh thần trách nhiệm của một bộ phận viên chức, người lao động chưa cao; cơ chế tài chính và điều kiện cơ sở vật chất phục vụ nghiên cứu khoa học còn nhiều rào cản, chế độ đãi ngộ với người làm khoa học chưa thật tương xứng, không tạo được động lực, sức hút nguồn nhân lực chất lượng cao.

Việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong nghiên cứu và quản lý khoa học còn nhiều hạn chế, cơ sở dữ liệu chậm được cập nhật. Hệ thống tài nguyên số chưa kết nối liên thông nên sử dụng, khai thác chưa hiệu quả, chưa đáp ứng được yêu cầu chuyển đổi số. Công tác quy hoạch, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại cán bộ gặp khó khăn do việc khắc phục vi phạm theo Thông báo kết luận của Ủy ban Kiểm tra Trung ương gặp nhiều vướng mắc cần có cơ chế tháo gỡ của cấp trên.

Năm 2025, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tập trung thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm theo phương hướng: Quyết liệt thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy theo đúng kế hoạch và yêu cầu. Chuẩn bị chu đáo các điều kiện để tổ chức thành công Đại hội Đảng các cấp của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. Nghiên cứu sâu, đóng góp ý kiến có chất lượng cho Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và Đại hội Đảng các cấp. Tập trung nâng cao chất lượng các công trình, sản phẩm khoa học kết hợp nghiên cứu cơ bản với tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận với nghiên cứu ứng dụng...

Tiến sĩ Huỳnh Thành Đạt, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ.

Tiến sĩ Huỳnh Thành Đạt, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ.

Phát biểu với hội nghị, Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt ghi nhận những thành tích của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trong năm 2024, nhấn mạnh nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết của Bộ Chính trị về đột phá, phát triển khoa học kĩ thuật, đổi mới sáng tạo. Bộ trưởng đề nghị Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nâng cấp tạp chí khoa học, nhất là bản tiếng Anh; tập trung tháo gỡ khó khăn khi thực hiện các đề án trọng điểm; tăng cường xây dựng Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam thành trung tâm nghiên cứu trọng điểm, ngang tầm các nước tiên tiến trên thế giới.

Hội nghị đã nghe ý kiến thảo luận về các vấn đề tài chính – ngân sách, quản lý nghiên cứu khoa học, tăng cường cơ sở pháp lý và phát triển Viện Khoa học xã hội các vùng. Ý kiến thảo luận nêu nhiều tồn tại cần có cơ chế khắc phục: Chưa có ý thức xây dựng thương hiệu Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; công bố quốc tế ít; lương thấp. Thời gian tới cần có chính sách, quy định tiết kiệm, giảm chi hội nghị, hội thảo, tập trung bảo đảm cho các đề tài nghiên cứu trọng điểm; hoàn thiện Đề án huy động nguồn lực; thành lập Nhóm nghiên cứu mạnh, có tiêu chí, chế độ đãi ngộ xứng đáng; đưa tư duy phát triển vào các hoạt động, nâng cao tính tự chủ, phân cấp mạnh hơn cho các viện chuyên ngành, đẩy mạnh xã hội hóa, tập trung liên kết giữa các viện chuyên ngành và viện vùng...

Về công tác thi đua khen thưởng, trong năm, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam có 2 cá nhân được tặng Huân chương Lao động, hàng trăm tập thể, cá nhân được nhận Bằng khen của Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, 46 tập thể “Lao động xuất sắc”, 51 cá nhân được tặng Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp Khoa học xã hội”.

Tiến sĩ Phan Chí Hiếu, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, phát biểu tại hội nghị.

Tiến sĩ Phan Chí Hiếu, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, phát biểu tại hội nghị.

Kết luận hội nghị, Tiến sĩ Phan Chí Hiếu, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nhấn mạnh, khẩu hiệu của năm 2025 là “Tinh gọn - Hiệu quả - Đột phá - Phát triển - Tăng tốc”. Tinh gọn nhưng không để chảy máu chất xám; Hoàn thành xử lý các sai phạm về công tác cán bộ theo kết luận của Ủy ban Kiểm tra Trung ương, của Ban Bí thư trong tháng 1/2025; Tập trung giải pháp nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học, chất lượng hơn, có tính thời sự gắn với thực tiễn của đất nước hơn.

Có thể bạn quan tâm

Các sản phẩm chè Tủa Chùa ngày càng được chuẩn hóa bao bì, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng tầm giá trị. (Ảnh: Mỹ Linh)

Để sáng chế y dược không dừng lại trong phòng thí nghiệm

Nhiều kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực y dược có tiềm năng ứng dụng nhưng để đi từ phòng thí nghiệm đến thị trường, các nhà khoa học còn phải vượt qua khoảng cách lớn về bảo hộ, định giá, đàm phán và thương mại hóa quyền sở hữu trí tuệ.

Pháp và Việt Nam có tiềm năng hợp tác trong lĩnh vực công nghệ phục vụ chuyển đổi xanh. (Ảnh: Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam)

Tăng cường kết nối khoa học-công nghệ Việt Nam-Pháp

Mối quan hệ Việt Nam-Pháp có bề dày lịch sử hơn 50 năm, đã vượt qua những thách thức của khoảng cách địa lý và biến động tình hình khu vực, thế giới, ngày càng phát triển mạnh mẽ và mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước. 

Trung tâm phục vụ hành chính công phường Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng. (Ảnh: CÔNG VINH)

Xử lý điểm nghẽn chuyển đổi số, đưa hệ thống số vào vận hành hiệu quả

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, quá trình chuyển đổi số trên toàn quốc vẫn đối mặt không ít khó khăn về hạ tầng, dữ liệu, nhân lực và cơ chế thực thi. Để khắc phục bất cập này, Kế hoạch 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số được kỳ vọng đưa hệ thống số vào vận hành đồng bộ, hiệu quả.

Nhóm cán bộ, kỹ thuật viên vận hành thiết bị bay không người lái (UAV) để thu thập dữ liệu hiện trạng hạ tầng đường bộ.

Công nghệ giúp nhận diện sớm nguy cơ mất an toàn đường bộ

Từ kiểm tra mặt đường bằng xe khảo sát chuyên dụng đến sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV) kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI), ngành đường bộ đang từng bước ứng dụng công nghệ để nhận diện sớm những bất thường của hạ tầng, qua đó chủ động hơn trong bảo trì, phòng ngừa sự cố và bảo đảm an toàn giao thông.

Hiệu chỉnh hệ thống trước khi khảo sát thực địa.

AI hỗ trợ bảo đảm an toàn từ mặt đường

Không chỉ phục vụ công tác sửa chữa, bảo trì, dữ liệu về tình trạng mặt đường được thu thập bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) còn tạo thêm cơ sở để nhận diện, đánh giá và xử lý kịp thời những vị trí có thể ảnh hưởng an toàn giao thông.

Bà Nguyễn Thanh Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội phát biểu khai mạc hội nghị. (Ảnh: QH)

Đồng Nai tạo đột phá từ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Với nhiều lợi thế nổi bật, Đồng Nai đang đứng trước cơ hội lớn để tạo bước đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội đề nghị thành phố lựa chọn những nội dung có điều kiện chín muồi nhất, chuyển hóa chủ trương thành sản phẩm cụ thể.