Xây dựng Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam thành trung tâm nghiên cứu trọng điểm

Ngày 31/12, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức hội nghị Tổng kết công tác năm 2024, phương hướng nhiệm vụ công tác năm 2025. Đến dự có Tiến sĩ Huỳnh Thành Đạt, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ, đại diện các bộ, ban, ngành Trung ương, các viện, học viện, tổ chức liên quan; lãnh đạo và đông đảo viên chức, người lao động Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.
Tiến sĩ Phan Chí Hiếu, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, nhấn mạnh, khẩu hiệu của năm 2025 là “Tinh gọn - Hiệu quả - Đột phá - Phát triển - Tăng tốc”.
Tiến sĩ Phan Chí Hiếu, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, nhấn mạnh, khẩu hiệu của năm 2025 là “Tinh gọn - Hiệu quả - Đột phá - Phát triển - Tăng tốc”.

Theo báo cáo tổng kết, năm 2024, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã cơ bản hoàn thành việc sắp xếp, tổ chức bộ máy gắn với cắt giảm đầu mối bên trong, giảm từ 38 còn 26 đầu mối; điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ của một số đơn vị; kịp thời rà soát, sửa đổi, ban hành nhiều văn bản quản lý thuộc nhiều lĩnh vực, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác điều hành. Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam quyết tâm hoàn thành sắp xếp tinh gọn bộ máy trong tháng 1/2025.

Quang cảnh hội nghị.

Quang cảnh hội nghị.

Hoạt động nghiên cứu khoa học được triển khai đúng kế hoạch, đã nghiệm thu 375/378 đề tài cấp cơ sở, 154/157 đề tài cấp Bộ, có 122 bài công bố quốc tế, 93 bài đăng thuộc danh mục ISI và Scorpus. Quan hệ hợp tác nghiên cứu với đối tác trong nước và quốc tế tiếp tục mở rộng; các báo cáo tư vấn chính sách được cải thiện về số lượng và chất lượng; từng bước tháo gỡ khó khăn, nút thắt trong triển khai các chương trình, đề án trọng điểm, giải quyết các vấn đề còn tồn đọng theo kết luận của cơ quan Trung ương; công tác quản lý tài chính, tài sản công có chuyển biến tích cực.

Bên cạnh đó là những tồn tại, hạn chế: Tiến độ triển khai một số nhiệm vụ, công tác chậm, một số khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các chương trình, đề án trọng điểm chậm được tháo gỡ; một số sản phẩm khoa học và báo cáo tư vấn chính sách chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ. Nguồn nhân lực suy giảm cả về số lượng và chất lượng.

Việc xử lý, giải quyết một số nhiệm vụ phức tạp còn tồn đọng theo kết luận của Ủy ban Kiểm tra Trung ương còn nhiều khó khăn, do có những vấn đề vượt quá thẩm quyền của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. Tình trạng mất đoàn kết còn tồn tại ở một số đơn vị, đơn thư khiếu nại, tố cáo kéo dài, đơn thư vượt cấp vẫn còn.

Nguyên nhân là do thái độ chưa tích cực, chủ động trong thực hiện nhiệm vụ của một số lãnh đạo, người đứng đầu; sự phối hợp công tác giữa các đơn vị trong và ngoài Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam chưa đáp ứng được yêu cầu, năng lực, tinh thần trách nhiệm của một bộ phận viên chức, người lao động chưa cao; cơ chế tài chính và điều kiện cơ sở vật chất phục vụ nghiên cứu khoa học còn nhiều rào cản, chế độ đãi ngộ với người làm khoa học chưa thật tương xứng, không tạo được động lực, sức hút nguồn nhân lực chất lượng cao.

Việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong nghiên cứu và quản lý khoa học còn nhiều hạn chế, cơ sở dữ liệu chậm được cập nhật. Hệ thống tài nguyên số chưa kết nối liên thông nên sử dụng, khai thác chưa hiệu quả, chưa đáp ứng được yêu cầu chuyển đổi số. Công tác quy hoạch, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại cán bộ gặp khó khăn do việc khắc phục vi phạm theo Thông báo kết luận của Ủy ban Kiểm tra Trung ương gặp nhiều vướng mắc cần có cơ chế tháo gỡ của cấp trên.

Năm 2025, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tập trung thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm theo phương hướng: Quyết liệt thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy theo đúng kế hoạch và yêu cầu. Chuẩn bị chu đáo các điều kiện để tổ chức thành công Đại hội Đảng các cấp của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. Nghiên cứu sâu, đóng góp ý kiến có chất lượng cho Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và Đại hội Đảng các cấp. Tập trung nâng cao chất lượng các công trình, sản phẩm khoa học kết hợp nghiên cứu cơ bản với tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận với nghiên cứu ứng dụng...

Tiến sĩ Huỳnh Thành Đạt, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ.

Tiến sĩ Huỳnh Thành Đạt, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ.

Phát biểu với hội nghị, Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt ghi nhận những thành tích của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trong năm 2024, nhấn mạnh nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết của Bộ Chính trị về đột phá, phát triển khoa học kĩ thuật, đổi mới sáng tạo. Bộ trưởng đề nghị Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nâng cấp tạp chí khoa học, nhất là bản tiếng Anh; tập trung tháo gỡ khó khăn khi thực hiện các đề án trọng điểm; tăng cường xây dựng Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam thành trung tâm nghiên cứu trọng điểm, ngang tầm các nước tiên tiến trên thế giới.

Hội nghị đã nghe ý kiến thảo luận về các vấn đề tài chính – ngân sách, quản lý nghiên cứu khoa học, tăng cường cơ sở pháp lý và phát triển Viện Khoa học xã hội các vùng. Ý kiến thảo luận nêu nhiều tồn tại cần có cơ chế khắc phục: Chưa có ý thức xây dựng thương hiệu Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; công bố quốc tế ít; lương thấp. Thời gian tới cần có chính sách, quy định tiết kiệm, giảm chi hội nghị, hội thảo, tập trung bảo đảm cho các đề tài nghiên cứu trọng điểm; hoàn thiện Đề án huy động nguồn lực; thành lập Nhóm nghiên cứu mạnh, có tiêu chí, chế độ đãi ngộ xứng đáng; đưa tư duy phát triển vào các hoạt động, nâng cao tính tự chủ, phân cấp mạnh hơn cho các viện chuyên ngành, đẩy mạnh xã hội hóa, tập trung liên kết giữa các viện chuyên ngành và viện vùng...

Về công tác thi đua khen thưởng, trong năm, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam có 2 cá nhân được tặng Huân chương Lao động, hàng trăm tập thể, cá nhân được nhận Bằng khen của Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, 46 tập thể “Lao động xuất sắc”, 51 cá nhân được tặng Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp Khoa học xã hội”.

Tiến sĩ Phan Chí Hiếu, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, phát biểu tại hội nghị.

Tiến sĩ Phan Chí Hiếu, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, phát biểu tại hội nghị.

Kết luận hội nghị, Tiến sĩ Phan Chí Hiếu, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nhấn mạnh, khẩu hiệu của năm 2025 là “Tinh gọn - Hiệu quả - Đột phá - Phát triển - Tăng tốc”. Tinh gọn nhưng không để chảy máu chất xám; Hoàn thành xử lý các sai phạm về công tác cán bộ theo kết luận của Ủy ban Kiểm tra Trung ương, của Ban Bí thư trong tháng 1/2025; Tập trung giải pháp nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học, chất lượng hơn, có tính thời sự gắn với thực tiễn của đất nước hơn.

Có thể bạn quan tâm

Khai mạc chương trình “Thách thức Đổi mới sáng tạo Việt Nam”(Vietnam AI Inovation Challenge 2026) và phát động “Cuộc thi Olympic Trí tuệ nhân tạo Quốc tế 2027” (International Artificial Intelligence Olympiad-IAIO 2027). (Ảnh: HNV)

Định hình năng lực cạnh tranh, tạo bệ phóng mới cho AI Việt Nam

Chương trình “Thách thức Đổi mới sáng tạo Việt Nam” bước sang năm thứ năm (2022-nay). Năm nay, thêm điểm mới, lần đầu tiên, Việt Nam đăng cai một kỳ thi Olympic quốc tế chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo, đánh dấu bước tiến quan trọng trong hội nhập, khẳng định vị thế của Việt Nam trong hệ sinh thái AI toàn cầu.

Một hội nghị về sandbox.

Vận hành hiệu quả cơ chế sandbox

Sau hơn một năm rưỡi thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, khung thể chế và nguồn lực cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã cơ bản được hình thành. Vấn đề đặt ra hiện nay là nhanh chóng đưa các cơ chế mới, nhất là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) vào cuộc sống.

Quang cảnh hội nghị.

Cà Mau quyết liệt 100 ngày xử lý các điểm nghẽn số

Ngày 16/7, Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến đến điểm cầu các xã, phường trong tỉnh nhằm triển khai các văn bản của Tỉnh ủy thực hiện Thông báo của Tổng Bí thư về Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, và Kế hoạch của Ban Chỉ đạo Trung ương về hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số.

Cuộc thi "Hành trình truy vết tội phạm mạng" do Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an tổ chức nhằm nâng cao kỹ năng điều tra số, phân tích dữ liệu và phòng chống tội phạm công nghệ cao trong môi trường số. (Ảnh: A05)

Bài 2: Tự chủ công nghệ và nhiệm vụ bảo vệ trận địa tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Cuộc chiến an ninh mạng thế hệ mới không dừng lại ở việc ngăn chặn các cuộc tấn công kỹ thuật, phòng, chống lừa đảo mà còn bảo vệ vững chắc trận địa tư tưởng của Đảng. Việt Nam cũng phải đối mặt những bài toán nội tại như sự thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao và phụ thuộc vào công nghệ lõi nước ngoài. 

Lãnh đạo Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động và đoàn công tác cùng giáo viên theo dõi học sinh thực hành tại phòng Tin học được trao tặng. (Ảnh: MH)

"Chương trình Bệ phóng tin học": Gieo công nghệ, gặt niềm tin

Mô hình dân vận khéo “Chương trình Bệ phóng tin học” của Ban Thanh niên Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động đã được Lãnh đạo Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động công nhận và được Cục Xây dựng Phong trào bảo vệ An ninh Tổ quốc (V05), Bộ Công an thông báo để công an các đơn vị, địa phương tham khảo, vận dụng.

Các khách mời tham dự phiên làm việc giữa Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ với Đại sứ Singapore tại Việt Nam, A*STAR và Tập đoàn Becamex về đề xuất thành lập Trung tâm Nghiên cứu sản xuất tiên tiến Việt Nam (VAMRC).

Xây dựng Trung tâm Nghiên cứu sản xuất tiên tiến Việt Nam kết nối "bốn nhà"để phát triển sản phẩm công nghệ mới

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân làm việc với Đại sứ Singapore tại Việt Nam, A*STAR và Tập đoàn Becamex về đề xuất thành lập Trung tâm Nghiên cứu sản xuất tiên tiến Việt Nam (VAMRC) để kết nối doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ trong lĩnh vực sản xuất tiên tiến.

Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk Lương Nguyễn Minh Triết trao giải Nhất diễn tập cho Đội Gành Đá Đĩa.

Đắk Lắk chủ động xây dựng “lá chắn số” an toàn trên không gian mạng

Cuộc diễn tập thực chiến bảo đảm an ninh mạng trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk lần thứ nhất năm 2026 là tiền đề quan trọng để Đắk Lắk tiếp tục xây dựng hệ sinh thái số an toàn, tin cậy, phục vụ hiệu quả mục tiêu phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, hướng đến phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Ban tổ chức trao giải nhất quốc gia tặng 6 thành viên Đội tuyển MOS Việt Nam năm 2026 tại buổi lễ. (Ảnh: BTC cung cấp)

6 bạn trẻ đại diện Việt Nam dự chung kết tin học văn phòng thế giới tại Hoa Kỳ

Chiều 13/7, tại Hà Nội, Trung ương Đoàn, Tổ chức Giáo dục IIG Việt Nam tổ chức Lễ tổng kết và trao giải quốc gia Cuộc thi Vô địch tin học văn phòng thế giới (MOSWC) năm 2026. Ban tổ chức đã tuyên dương 161 cá nhân, tập thể xuất sắc và công bố 6 Đại sứ MOS Việt Nam dự chung kết thế giới tại Hoa Kỳ cuối tháng 7 tới đây.

Các đối tượng lừa đảo thường giả mạo ứng dụng của cơ quan nhà nước và ngân hàng để dụ người dân cài đặt mã độc, chiếm đoạt tài sản.

Lừa đảo núp bóng dịch vụ công trực tuyến

Mạo danh cơ quan công an, ngân hàng, Bảo hiểm xã hội (BHXH) để yêu cầu người dân cài đặt ứng dụng là một trong những thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao đang diễn biến phức tạp. Chỉ sau vài phút làm theo hướng dẫn, nhiều nạn nhân đã bị chiếm quyền điều khiển điện thoại và mất toàn bộ tiền trong tài khoản.

Cán bộ hướng dẫn người dân làm thủ tục hành chính tại Điểm phục vụ hành chính công phường Đống Đa (Thành phố Hà Nội). (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Phát huy nguồn lực dữ liệu trong đổi mới mô hình tăng trưởng

Sự bùng nổ của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và các nền tảng liên quan đã khiến dữ liệu trở thành một nguồn lực chiến lược. Khi nước ta chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, dữ liệu giữ vai trò trung tâm, kết nối công nghệ, tri thức và quản trị.

Đội thi Trung tâm 186 tham gia cuộc thi Chiến binh mạng đa quốc gia tại Thái Lan.

Khi tri thức trở thành sức mạnh chiến đấu

Tại Bộ Tư lệnh Tác chiến không gian mạng, những đề tài nghiên cứu không nằm yên trên giá sách. Chúng được đưa thẳng vào huấn luyện, vào thực chiến và đang dần trở thành một thứ vũ khí thật sự, mở ra một hướng phát triển mới trong xây dựng quân đội chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Sản xuất AI Camera của MK Vision tại Khu công nghiệp Thăng Long Vĩnh Phúc, Bình Xuyên, tỉnh Phú Thọ.

Khơi thông nguồn lực thúc đẩy công nghệ chiến lược

Nghị quyết số 57-NQ/TW đang tạo động lực thúc đẩy phát triển các công nghệ chiến lược, với nhiều lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), robot, thiết bị bay không người lái (UAV) hay công nghệ sinh học đã sẵn sàng bước vào giai đoạn ứng dụng. Song để tạo đột phá, Việt Nam vẫn cần khơi thông các nút thắt về thể chế...

Nhân viên Công ty cổ phần Truyền thông Luật Việt Nam sử dụng nền tảng ứng dụng AI hỗ trợ tra cứu, phân tích và rà soát pháp lý.

AI hỗ trợ rà soát pháp lý

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong rà soát pháp lý đang trở thành xu hướng tại nhiều cơ quan, doanh nghiệp. Không chỉ giúp rút ngắn thời gian tra cứu, đối chiếu, công nghệ này còn hỗ trợ phát hiện sớm những nội dung mâu thuẫn, chồng chéo, nâng cao chất lượng văn bản và hiệu quả tuân thủ pháp luật.

Sử dụng drone phun thuốc bảo vệ thực vật cho lúa tại Công ty cổ phần thiết bị bay AgriDrone Việt Nam. (Ảnh AgriDrone Việt Nam)

Tối ưu hóa hiệu quả thiết bị không người lái trong nông nghiệp

Việc ứng dụng thiết bị không người lái (drone/UAV) trong sản xuất nông nghiệp tại Việt Nam đang có bước phát triển nhanh, từng bước chuyển từ thí điểm sang ứng dụng thực tiễn trên diện rộng. Điều này đặt ra yêu cầu xây dựng một giải pháp đồng bộ giữa sản phẩm, thiết bị và quy trình sử dụng nhằm tối ưu hóa hiệu quả của drone.