Đặt trong yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam "cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại" theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và Nghị quyết số 230-NQ/QUTW ngày 2/4/2022 của Quân ủy Trung ương, công nghệ mô phỏng thể hiện thành tựu kỹ thuật, đồng thời là giải pháp chiến lược, tạo nền tảng cho việc đổi mới căn bản, toàn diện công tác giáo dục-đào tạo, huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu trong tình hình mới.
Hòa vào dòng chảy ấy, bộ phim khoa học "Ứng dụng công nghệ mô phỏng trong Quân đội" do Điện ảnh Quân đội nhân dân sản xuất đã ghi lại hành trình nghiên cứu, triển khai và ứng dụng công nghệ mô phỏng ở Việt Nam.
Bên cạnh giới thiệu những thành tựu tiêu biểu, bộ phim đã khắc họa rõ sự sáng tạo, tâm huyết của các nhà khoa học, kỹ sư quân đội - những người đang thầm lặng góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng quân đội hiện đại bằng trí tuệ Việt Nam.
Phim mở đầu bằng những cảnh học viên thực hành bắn ở trường bắn điện tử, kíp lái xe tăng luyện tập trên cabin mô phỏng, phi công rèn luyện trong buồng lái Su-30MK2. Tất cả đều diễn ra trong môi trường "ảo" nhưng lại cho cảm giác chân thực đến từng chi tiết.
Công nghệ mô phỏng đã trở thành thao trường mới đối với chiến sĩ, không khói súng nhưng sát thực tế chiến đấu, giúp bộ đội rèn luyện kỹ năng, bản lĩnh mà không phải ràng buộc của địa hình, thời tiết hay nguy cơ mất an toàn.
Đại tá Nguyễn Trung Kiên, Phó Viện trưởng Viện Công nghệ mô phỏng, Học viện Kỹ thuật Quân sự, chia sẻ trong phim: "Chúng tôi xác định công nghệ mô phỏng là một trong những công nghệ lõi, giữ vai trò then chốt trong tiến trình chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo của quân đội. Đây không chỉ là công cụ hỗ trợ đào tạo, huấn luyện quân sự mà còn là nền tảng để sẵn sàng đáp ứng mọi yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới".
Bộ phim đã làm rõ hành trình vượt qua nhiều khó khăn nghiên cứu ứng dụng khoa học trong môi trường quân đội. Từ hệ thống mô phỏng trường bắn điện tử đạt giải thưởng VIFOTEX năm 2014, đến tổ hợp mô phỏng kíp chiến đấu xe tăng T-54B/T-55, hay tổ hợp huấn luyện kíp chỉ huy bay Su-30MK2, tất cả đều cho thấy sự sáng tạo bền bỉ của đội ngũ cán bộ, kỹ sư quân đội.
Bên cạnh khối lượng tư liệu khoa học phong phú, điểm nhấn của bộ phim còn ở cách kể chuyện giàu tâm huyết. Chia sẻ về quá trình tìm hiểu thực tế, viết kịch bản, Trung tá Lê Danh Trường, tác giả kịch bản phim cho biết: "Công nghệ mô phỏng hiện nay đang được ứng dụng rộng rãi, hiệu quả trong nhiều lĩnh vực, cả trong và ngoài quân đội. Có rất nhiều đề tài khoa học để lựa chọn, nhưng chúng tôi đã cân nhắc rất kỹ, chọn ra những công trình ấn tượng và tiêu biểu nhất".
"Điều chúng tôi mong muốn là thông qua ngôn ngữ điện ảnh, công chúng sẽ thấy rằng phía sau mỗi sản phẩm công nghệ mô phỏng là tâm huyết, trí tuệ và khát vọng cống hiến của các nhà khoa học quân đội. Đây vừa là những công trình khoa học, đồng thời là lời khẳng định: Quân đội ta đang chủ động tiếp cận tri thức hiện đại, không ngừng làm chủ khoa học, công nghệ để bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong tình hình mới, Trung tá Lê Danh Trường nói.
Còn với đạo diễn, Thiếu tá Hà Xuân Trường, việc làm phim về công nghệ mô phỏng là một trải nghiệm đặc biệt: "Khó khăn lớn nhất là làm sao để những chi tiết kỹ thuật khô khan trở nên gần gũi, dễ tiếp cận với khán giả. Chúng tôi đã nỗ lực kết hợp hình ảnh 3D, cảnh quay thực tế và lời bình súc tích, nhằm truyền tải không chỉ thông tin khoa học, mà còn khơi gợi niềm tự hào, sự tin tưởng vào trí tuệ Việt Nam".
Đạo diễn Hà Xuân Trường cũng chia sẻ: "Thuận lợi lớn nhất của Đoàn làm phim là nhận được sự chỉ đạo sâu sát của Đảng ủy, Ban giám đốc Điện ảnh Quân đội nhân dân, sự phối hợp, hỗ trợ, tạo điều kiện của các cơ quan, đơn vị, các nhà khoa học, kỹ sư quân đội, những người trực tiếp tham gia nghiên cứu công nghệ mô phỏng. Họ đã cung cấp tư liệu quý giá, tạo điều kiện cho đoàn phim ghi hình chân thực tại các phòng huấn luyện, thao trường mô phỏng".
Nói về thử thách với bộ phim, đạo diễn cho rằng đó chính là từ lượng kiến thức chuyên ngành rất đồ sộ và nhiều chi tiết kỹ thuật phức tạp. Đoàn phim phải nghiên cứu kỹ lưỡng, rồi lựa chọn cách thể hiện bằng hình ảnh trực quan, lời bình ngắn gọn, sao cho vừa khoa học, vừa dễ hiểu, phù hợp với cả công chúng phổ thông lẫn những khán giả có chuyên môn.
Phim không dừng lại ở minh họa công nghệ, mà mở ra những suy ngẫm mang tầm chiến lược. Công nghệ mô phỏng được nhìn nhận là "mục tiêu kép": vừa bảo đảm chất lượng huấn luyện sát với thực tế, vừa tiết kiệm công sức, thời gian, chi phí. Nó cho phép người chỉ huy rèn luyện, xử lý tình huống phức tạp; cho phép bộ đội làm quen sớm với trang thiết bị hiện đại, hình thành tư duy tổng hợp, sáng tạo và hiệp đồng tác chiến.
Đại tá, Tiến sĩ Dương Minh Hải, Cục trưởng Khoa học Quân sự, Bộ Quốc phòng, cũng đưa ra những nhận định trong phim: "Các hệ thống mô phỏng, thành quả nghiên cứu của ngành khoa học quân sự Việt Nam trong suốt 10 năm qua, đã chứng minh hiệu quả rõ rệt: tiết kiệm thời gian, chi phí, không bị chi phối bởi điều kiện thời tiết và đặc biệt là có thể triển khai huấn luyện ngay khi có yêu cầu. Đây chính là sự chủ động, linh hoạt đáp ứng nhanh chóng yêu cầu huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu của quân đội".
Với nhịp phim mạch lạc, hình ảnh 3D trực quan, lời bình súc tích, "Ứng dụng công nghệ mô phỏng trong quân đội" là tác phẩm phim khoa học đặc biệt, thông qua bộ phim còn là lời nhắn nhủ: để bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, ngoài ý chí, tinh thần, người lính cần được trang bị bằng tri thức và công nghệ tiên tiến.
Công nghệ mô phỏng là thành tựu khoa học, thể hiện niềm tin và khát vọng hiện đại hóa quân đội. Trên những thao trường không khói súng, người lính hôm nay vẫn rèn ý chí, bản lĩnh và tri thức để tiếp bước cha anh. Đó chính là thông điệp của bộ phim muốn nhắn gửi đến thế hệ hôm nay và mai sau: hãy trân trọng trí tuệ Việt Nam, tin tưởng vào sức mạnh của khoa học và kiên định con đường bảo vệ Tổ quốc bằng cả trái tim và trí tuệ.
