Ứng dụng AI trong logistics: Từ “xu hướng” đến yêu cầu chuyển đổi cấp thiết

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang từng bước làm thay đổi diện mạo ngành logistics Việt Nam, từ tối ưu vận tải, quản lý kho bãi đến dự báo rủi ro trong chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, hiện phần lớn doanh nghiệp logistics trong nước mới dừng ở mức số hóa cơ bản, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ.

AI đang hiện diện trong mọi mắt xích logistics

Theo các chuyên gia, AI hiện đã đi vào gần như toàn bộ chuỗi vận hành logistics, từ tối ưu hóa tuyến đường giao hàng, dự báo nhu cầu hàng hóa, quản lý tồn kho, xử lý chứng từ xuất nhập khẩu đến tự động hóa kho vận và phân tích dữ liệu theo thời gian thực.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thanh Chương, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển nhân lực logistics Việt Nam (VALOMA) nhận định, công nghệ đang tái định hình toàn bộ chuỗi cung ứng toàn cầu, đưa logistics từ vai trò “hậu cần” trở thành ngành dịch vụ nền tảng của nền kinh tế số và thương mại hiện đại.

“AI sẽ không thay thế con người trong ngành logistics, nhưng những doanh nghiệp biết ứng dụng AI hiệu quả sẽ thay thế những doanh nghiệp chậm đổi mới”, ông nhấn mạnh.

chuoi-giai-phap-tu-dong-hoa-toan-dien-cho-nganh-logistics-cua-viettel-anh-minh-ngoc-863.jpg
Chuỗi giải pháp tự động hóa toàn diện cho ngành Logistics của Viettel. (Ảnh: Minh Ngọc)

Ở góc độ doanh nghiệp thực tiễn, ông Ngô Ngọc Hà, đại diện kinh doanh khu vực châu Á Thái Bình Dương của Samsung SDS, cho biết AI đã trở thành một phần không thể thiếu trong vận hành logistics của doanh nghiệp này. Theo ông Hà, Samsung SDS hiện ứng dụng sâu nhiều lớp công nghệ, từ tự động hóa quy trình lặp lại, cập nhật tồn kho và trạng thái đơn hàng theo thời gian thực, đến phân tích dữ liệu dự báo rủi ro chuỗi cung ứng.

“Chúng tôi đang ứng dụng AI và tự động hóa rất sâu trong hoạt động hằng ngày để dự báo rủi ro, tối ưu vận hành và nâng cao hiệu suất ra quyết định”, ông Hà chia sẻ.

Không chỉ các tập đoàn lớn, nhiều doanh nghiệp logistics tại Việt Nam cũng bắt đầu ứng dụng công nghệ AI trong quản lý kho bãi, tự động cảnh báo rủi ro vận hành và xử lý chứng từ.

Ông Nguyễn Anh Dũng, đại diện doanh nghiệp logistics trong lĩnh vực chuyển phát, cho rằng ngành logistics hiện không chỉ có dòng chảy hàng hóa, mà còn tồn tại “dòng chảy dữ liệu” có vai trò đặc biệt quan trọng.

“Nếu trước đây doanh nghiệp chủ yếu vận hành dựa trên kinh nghiệm và quy trình thủ công thì nay, khi quy mô thị trường ngày càng lớn, AI trở thành công cụ giúp ra quyết định nhanh hơn, tối ưu hơn và giảm sai sót”, ông Dũng nói.

1016519191026605719.jpg
AI đã trở thành một phần không thể thiếu trong vận hành logistics của doanh nghiệp. (Ảnh: Đỗ Bảo)

Khoảng cách giữa tiềm năng và thực tế

Dù AI đang mở ra nhiều cơ hội, thực tế triển khai tại Việt Nam vẫn tồn tại khoảng cách đáng kể giữa kỳ vọng và năng lực ứng dụng. Tại Diễn đàn Công nghệ Logistics 2026 (VALOMA LogTech Forum 2026) diễn ra ngày 9/5 tại Hà Nội, nhiều chuyên gia, doanh nghiệp và nhà quản lý đã nhìn nhận một thực tế: AI đang tái định hình logistics Việt Nam, nhưng hành trình chuyển đổi vẫn còn nhiều “điểm nghẽn”.

Bà Phạm Thị Lan Hương, Tổng Thư ký kiêm Phó Chủ tịch Hiệp hội Logistics Hà Nội, đồng thời là Trưởng Ban Logistics của Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam, thẳng thắn nhìn nhận logistics vẫn là một trong những ngành đi sau về ứng dụng AI.

Theo bà Hương, đặc thù của logistics là quản trị dòng chảy vật lý của hàng hóa, nên trong thời gian dài, nhiều doanh nghiệp chưa chịu sức ép bắt buộc phải chuyển đổi mạnh như lĩnh vực ngân hàng hay tài chính.

Bà Phạm Thị Lan Hương, Tổng Thư ký kiêm Phó Chủ tịch Hiệp hội Logistics Hà Nội, đồng thời là Trưởng Ban Logistics của Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam. (Video: Hương Trang)

“Có sự phân hóa rất lớn trong ứng dụng công nghệ giữa các nhóm doanh nghiệp. Những doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài thường ứng dụng rất tốt do có nền tảng công nghệ và nguồn lực đầu tư. Nhưng với nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ, đặc biệt doanh nghiệp nội địa đang chiếm đa số, mức độ ứng dụng còn khá thấp”, bà Hương nói.

Theo đánh giá của bà, số doanh nghiệp thật sự đưa AI vào hoạt động ở mức độ cao hiện mới chiếm tỷ lệ rất nhỏ.

Một trong những rào cản lớn nhất hiện nay nằm ở dữ liệu. Ông Nguyễn Tiến Đồng, Giám đốc Kỹ thuật AI của Tập đoàn CMC, cho rằng nhiều doanh nghiệp logistics đã số hóa từng phần nhưng dữ liệu còn phân mảnh, thiếu kết nối giữa các phòng ban.

“Doanh nghiệp hiện vẫn vận hành theo mô hình tuyến tính, phản ứng chậm trước biến động thị trường. Trong khi đó, AI chỉ phát huy hiệu quả khi dữ liệu được chuẩn hóa, đủ độ tin cậy và kết nối thành một hệ sinh thái xuyên suốt”, ông Đồng nhận định.

1746567575199437388-1.jpg
Diễn đàn Công nghệ Logistics 2026 (VALOMA LogTech Forum 2026). (Ảnh: Đỗ Bảo)

Theo ông Nguyễn Tiến Đồng, doanh nghiệp không thể “đốt cháy giai đoạn” bằng việc đầu tư AI ngay khi dữ liệu còn rời rạc hoặc quy trình chưa chuẩn hóa.

“AI không phải phép màu. Nếu dữ liệu không sạch, không đáng tin cậy thì kết quả đưa ra cũng không tạo giá trị”, ông nhấn mạnh.

Các chuyên gia đều cho rằng doanh nghiệp logistics Việt Nam không nhất thiết phải đầu tư AI quy mô lớn ngay từ đầu, mà cần bắt đầu từ những bài toán nhỏ nhưng thiết thực như tối ưu lộ trình giao hàng, xử lý chứng từ, quản trị tồn kho hay dự báo nhu cầu. Điều quan trọng hơn cả là xây dựng nền tảng dữ liệu đáng tin cậy, đào tạo kỹ năng số cho nhân lực và hình thành tư duy quản trị mới.

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, AI không còn là câu chuyện của tương lai. Với ngành logistics Việt Nam, đây đang là bài toán của hiện tại, nơi tốc độ thích ứng sẽ quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và rộng hơn là sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Có thể bạn quan tâm

Khơi dậy tinh thần phụng sự quốc gia

Khơi dậy tinh thần phụng sự quốc gia

Để có vị thế và thương hiệu ở tầm quốc gia, doanh nghiệp, doanh nhân cần gắn liền sứ mệnh của mình với sứ mệnh phát triển đất nước. Nhất là đối với những bài toán lớn, khi một mình Nhà nước thực hiện là bất khả thi.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì gặp mặt đại biểu doanh nghiệp tiêu biểu nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10/2026.

Doanh nhân Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới

Trải qua 40 năm tiến hành công cuộc đổi mới, đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn có tính lịch sử, từ một nước nghèo, trình độ sản xuất lạc hậu, manh mún trở thành nước có thu nhập trung bình cao, đời sống Nhân dân ngày càng được cải thiện. 

Khu nhà ở dành cho công nhân Công ty TNHH Luxshare-ICT Nghệ An. (Ảnh: TRUNG HIẾU)

Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp

Quy mô càng lớn, trách nhiệm của doanh nghiệp đối với người lao động và cộng đồng càng cao. Từ chăm lo việc làm, nhà ở, phúc lợi đến bảo vệ môi trường, hỗ trợ sinh kế và an sinh xã hội, nhiều doanh nghiệp coi trách nhiệm xã hội là một nội dung quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững của đơn vị mình.

Hòa Phát nhiều năm qua luôn kiên định lấy sản xuất thép làm cốt lõi và đang mở rộng vào các sản phẩm thép chất lượng cao.

Làm chủ công nghệ, sản phẩm thép chiến lược

Với Tập đoàn Hòa Phát, lựa chọn tập trung phát triển sản xuất vào các sản phẩm thép, từ thép cuộn cán nóng (HRC), thép chất lượng cao đến ray đường sắt và thép đặc biệt là một cách tham gia đóng góp vào quá trình hình thành năng lực công nghiệp của quốc gia.

Các doanh nghiệp muốn tham gia sâu vào chuỗi giá trị rất cần nguồn vốn trung dài hạn. (Ảnh: KHÁNH ANH)

Doanh nghiệp lớn vốn phải dài

Đầu tư công nghệ, mở rộng sản xuất, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị đòi hỏi doanh nghiệp có nguồn vốn ổn định trong nhiều năm. Tuy nhiên khi tín dụng ngân hàng vẫn giữ vai trò chủ đạo, còn các kênh huy động vốn dài hạn chưa phát triển tương xứng, nhu cầu “lớn lên” của doanh nghiệp tiếp tục đối mặt sức ép về kỳ hạn và chi phí.

Điều cộng đồng doanh nghiệp mong đợi

Điều cộng đồng doanh nghiệp mong đợi

Từ tháng 4/2026 đến nay, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã bốn lần tổng hợp và chuyển tới các bộ, ngành hơn 210 kiến nghị, vướng mắc của cộng đồng doanh nghiệp. 

Ngài Thomas Gass, Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Liên bang Thụy Sĩ tại Việt Nam. Ảnh: Đại sứ quán Thụy Sĩ cung cấp.

Củng cố tin cậy, mở rộng hợp tác Việt Nam-Thụy Sĩ

Từ nền tảng quan hệ ngoại giao được thiết lập năm 1971, Việt Nam và Thụy Sĩ đang mở rộng hợp tác kinh tế, tài chính, khoa học và công nghệ. Đại sứ Thomas Gass khẳng định việc ký kết FTA Việt Nam-EFTA là cột mốc quan trọng, thể hiện cam kết chung về thương mại minh bạch và hợp tác dựa trên các chuẩn mực quốc tế.

Doanh nghiệp Việt Nam: Khát vọng kiến tạo và dẫn dắt phát triển

Doanh nghiệp Việt Nam: Khát vọng kiến tạo và dẫn dắt phát triển

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, phát huy khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao năng suất đang đặt doanh nghiệp trước một không gian phát triển rộng lớn hơn, đồng thời cũng đòi hỏi trách nhiệm lớn hơn.

Dây chuyền sản xuất hiện đại tại Tổng công ty cổ phần Phong Phú.

Chuyển hướng vì mục tiêu cao hơn

Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng xác định mục tiêu phấn đấu tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026-2030 từ 10%/năm trở lên, đồng thời hướng tới một nền kinh tế có năng suất cao hơn, kinh tế số phát triển mạnh hơn và năng lực cạnh tranh ngày càng được nâng cao. 

Cơ quan thuế cơ sở 16 Thành phố Hà Nội hướng dẫn hộ kinh doanh thực hiện thủ tục về thuế bằng phương thức điện tử. (Ảnh: HÀ ANH)

Bước qua thuế khoán

Hơn 5,2 triệu hộ kinh doanh trong cả nước đã bước qua thuế khoán được chín tháng với nhiều lợi ích như minh bạch dòng tiền, mở ra cơ hội tiếp cận tín dụng ngân hàng… Tuy vậy, hiện vẫn còn một số băn khoăn, khi các hộ kinh doanh phải làm quen với số hóa quản lý tài chính.

Quốc hội làm việc tại hội trường. (Ảnh: DUY LINH)

Sửa đổi Luật Chứng khoán: Đẩy mạnh chuyển đổi số, đơn giản hóa thủ tục

Luật Chứng khoán được sửa đổi, bổ sung theo hướng đẩy mạnh hiện đại hóa, chuyển đổi số; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực chứng khoán; tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân tham gia thị trường; đồng thời có chính sách khuyến khích, đãi ngộ, phát triển và thu hút nguồn nhân lực cho ngành chứng khoán.

Xã Tân Phước Hưng, với hơn 1.600ha mía và là một trong những vùng nguyên liệu quan trọng của thành phố Cần Thơ. (Ảnh: VĂN ÚT)

Cây mía Cần Thơ tìm đường xuất khẩu, mở lối ra cho nông dân

Từ chỗ phụ thuộc vào nhà máy đường và thương lái, cây mía ở xã Tân Phước Hưng, thành phố Cần Thơ, đang có thêm hướng tiêu thụ thông qua chế biến mía tươi cấp đông và nước mía xuất khẩu. Tuy nhiên, để cơ hội này trở thành đầu ra bền vững, bài toán liên kết vùng nguyên liệu và bảo đảm chất lượng vẫn cần được giải quyết.

[Video] Hà Nội yêu cầu rà soát, giảm giá cước vận tải khi giá nhiên liệu giảm

[Video] Hà Nội yêu cầu rà soát, giảm giá cước vận tải khi giá nhiên liệu giảm

Ngày 17/10, Sở Xây dựng Hà Nội đề nghị các đơn vị kinh doanh vận tải hàng hóa, hành khách thực hiện kê khai giá cước, bảo đảm tính đúng, tính đủ các mục chi phí cấu thành giá cước vận tải; tuyệt đối không để xảy ra tình trạng tăng giá cước khi giá nhiên liệu tăng nhưng không kịp thời điều chỉnh giảm khi giá nhiên liệu đã giảm.