Tin tức Sản phẩm Câu chuyện phát triển Multimedia Hỏi/Đáp
Dây chuyền sản xuất hiện đại tại Tổng công ty cổ phần Phong Phú.
Dây chuyền sản xuất hiện đại tại Tổng công ty cổ phần Phong Phú.

Kinh tế

Chuyển hướng vì mục tiêu cao hơn

Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng xác định mục tiêu phấn đấu tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026-2030 từ 10%/năm trở lên, đồng thời hướng tới một nền kinh tế có năng suất cao hơn, kinh tế số phát triển mạnh hơn và năng lực cạnh tranh ngày càng được nâng cao. Đây không chỉ là mục tiêu về tốc độ mà còn là yêu cầu cần chuyển sang một giai đoạn phát triển dựa nhiều hơn vào năng suất, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chất lượng nguồn nhân lực, năng lực quản trị và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Bài toán tiền đề để duy trì tăng trưởng cao và bền vững
______

Việt Nam đang đứng trước một khát vọng phát triển lớn, muốn tăng trưởng nhanh mà vẫn bền vững, chúng ta phải tạo ra nhiều giá trị hơn từ mỗi đơn vị nguồn lực thông qua đổi mới công nghệ, năng suất, chuyển đổi số và sử dụng hiệu quả năng lượng, tài nguyên. Đây cũng là tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, trong đó doanh nghiệp là một chủ thể, nguồn lực và động lực quan trọng của quá trình chuyển đổi.

Trong một môi trường kinh doanh mà các rủi ro địa chính trị, thương mại, năng lượng, công nghệ và khí hậu ngày càng khó đoán định thì năng suất, khả năng thích ứng, sức chống chịu và năng lực tạo ra giá trị mới sẽ ngày càng quyết định vị thế của doanh nghiệp và nền kinh tế.

screen-shot-2026-10-17-at-185807.png
Ảnh minh họa. (Ảnh: Đỗ Bảo)

Câu hỏi dành cho cộng đồng doanh nghiệp hôm nay không còn đơn giản là có nên chuyển đổi hay không, mà là chuyển đổi nhanh đến đâu, sâu đến đâu và làm thế nào để mỗi khoản đầu tư cho xanh, số và đổi mới sáng tạo đồng thời trở thành khoản đầu tư cho năng suất, năng lực cạnh tranh và giá trị mới?

Thực tế, gần 40 năm qua, Việt Nam đã đạt những thành tựu kinh tế-xã hội rất ấn tượng. Từ một nền kinh tế thu nhập thấp, Việt Nam đã trở thành trung tâm sản xuất và xuất khẩu quan trọng của khu vực, thu hút mạnh đầu tư nước ngoài, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và cải thiện đáng kể mức sống của người dân. Thành công này dựa trên lực lượng lao động dồi dào, đầu tư lớn vào hạ tầng và năng lực sản xuất, mở cửa thương mại, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và chuyển dịch lao động từ các khu vực năng suất thấp sang công nghiệp và dịch vụ có năng suất cao hơn.

Đưa ra những khuyến nghị cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam về nâng cao năng suất, thúc đẩy đổi mới sáng tạo hướng tới nền kinh tế tự cường, bền vững, ông Bùi Minh Giáp, Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tại Việt Nam cho rằng, những động lực đó vẫn quan trọng, nhưng trong giai đoạn tới Việt Nam khó có thể tiếp tục chủ yếu dựa vào tăng vốn, tăng lao động hay mở rộng sản xuất theo chiều rộng. Dân số đang già hóa, chi phí lao động tăng nhanh hơn năng suất, cạnh tranh khu vực gay gắt hơn, trong khi yêu cầu về công nghệ, chất lượng, môi trường và khả năng chống chịu ngày càng cấp thiết. Vì thế, bài toán không đơn thuần là làm thế nào để tăng trưởng nhanh hơn, mà là làm thế nào duy trì tăng trưởng cao, chất lượng và bền vững trong thời gian dài.

Bài toán không đơn thuần là làm thế nào để tăng trưởng nhanh hơn, mà là làm thế nào duy trì tăng trưởng cao, chất lượng và bền vững trong thời gian dài.

Ông Giáp nêu rõ, câu trả lời nằm ở năng suất. Năng suất cần trở thành động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới. Năng suất không đơn thuần là làm việc nhiều hơn hay nhanh hơn; nó phản ánh chất lượng của cả hệ sinh thái kinh tế. Vì vậy, năng suất cần trở thành tiêu chí quan trọng trong thiết kế và đánh giá chính sách. Thành công không chỉ được đo bằng số vốn huy động, dự án phê duyệt hay doanh nghiệp được hỗ trợ, mà bằng mức độ cải thiện hiệu quả sử dụng nguồn lực và năng suất của nền kinh tế.

Kiến tạo hệ sinh thái tăng trưởng mới
______

Thực tế, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đã bắt đầu chuyển động theo hướng xanh hơn và số hóa sâu hơn. Nhiều doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp xuất khẩu và tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu đã đầu tư vào tự động hóa, quản trị năng lượng, truy xuất nguồn gốc, đo lường phát thải và công bố thông tin môi trường-xã hội-quản trị (ESG), tuy nhiên mức độ triển khai vẫn còn phân hóa. Khoảng cách đáng chú ý hiện nay không còn chỉ nằm ở nhận thức, mà ở khả năng biến cam kết thành chiến lược, biến chiến lược thành dự án và biến dự án thành kết quả có thể đo lường được.

Một doanh nghiệp muốn tiếp cận tốt hơn các nguồn lực cho chuyển đổi cần có chiến lược rõ ràng, mục tiêu có thể đo lường, hệ thống dữ liệu đủ tin cậy, dự án cụ thể và khả năng chứng minh hiệu quả.

Ông Nguyễn Quang Vinh

Vì vậy, nhấn mạnh việc cộng đồng doanh nghiệp cần chuyển đổi từ tư duy “có cam kết” sang tư duy “có năng lực thực thi” các tiêu chuẩn ESG và kinh tế tuần hoàn, ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) kiêm Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD) cho rằng, một doanh nghiệp muốn tiếp cận tốt hơn các nguồn lực cho chuyển đổi cần có chiến lược rõ ràng, mục tiêu có thể đo lường, hệ thống dữ liệu đủ tin cậy, dự án cụ thể và khả năng chứng minh hiệu quả.

Tuy nhiên, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số không nên được nhìn nhận như hai chương trình riêng biệt hay những yêu cầu tuân thủ bổ sung, mà cần được đặt trong cùng một logic tạo giá trị, đây chính là điểm gặp nhau giữa khát vọng tăng trưởng bứt phá và yêu cầu phát triển bền vững. Với vai trò là tổ chức quốc gia đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp, theo ông Nguyễn Quang Vinh, VCCI với hạt nhân là VBCSD xác định trách nhiệm trong giai đoạn mới là tiếp tục lan tỏa nhận thức về phát triển bền vững, phải góp phần biến nhận thức thành năng lực, biến năng lực thành hành động và kết nối những hành động riêng lẻ thành sức mạnh của cả hệ sinh thái.

quote-quang-vinh.png

Chung tay xây dựng một nền kinh tế tự cường hơn
_______

Với quan điểm tăng trưởng hai con số không chỉ là câu chuyện về tốc độ, đó còn là câu chuyện về chất lượng của sự phát triển; phát triển bền vững không phải là điểm đến ở phía sau tăng trưởng, mà phải được đặt ngay trong cách chúng ta tạo ra tăng trưởng hôm nay, ông Nguyễn Quang Vinh nhấn mạnh: “Thông điệp mà VCCI đưa ra không lựa chọn giữa tăng trưởng và phát triển bền vững. Hãy biến phát triển bền vững thành động lực của tăng trưởng; biến đổi mới sáng tạo thành động lực của năng suất; biến liên kết thành sức mạnh của doanh nghiệp; và biến sự đồng hành giữa Nhà nước, địa phương và doanh nghiệp thành sức mạnh của nền kinh tế”. Bởi theo ông Vinh, tăng trưởng bứt phá và phát triển bền vững không phải là hai con đường, đó là một hành trình chung - nơi Nhà nước kiến tạo, địa phương đồng hành, doanh nghiệp tiên phong, khoa học, công nghệ tạo động lực và toàn xã hội cùng tham gia.

Mục tiêu không phải tách khỏi chuỗi giá trị toàn cầu, mà là nâng cao vị thế trong các chuỗi đó: Chuyển từ lắp ráp sang sản xuất linh kiện và sản phẩm phức tạp hơn; từ sản xuất theo thiết kế của đối tác sang tham gia thiết kế, nghiên cứu và phát triển; từ xuất khẩu sản phẩm sang tạo ra nhiều dịch vụ, công nghệ và thương hiệu của chính mình. Đó là cách để hội nhập sâu hơn đồng thời xây dựng nền kinh tế tự cường hơn

Ông Bùi Minh Giáp

Cụ thể, Nhà nước cần tiếp tục giữ vai trò kiến tạo thông qua một hệ thống thể chế rõ ràng, ổn định và có khả năng dự báo; đồng thời phát triển hạ tầng năng lượng, số và dữ liệu, hoàn thiện các cơ chế thị trường mới và tạo môi trường thuận lợi để các sáng kiến có thể được thử nghiệm, nhân rộng. Doanh nghiệp cần chủ động đầu tư vào năng lực đổi mới, quản trị và chuyển đổi, đồng thời mở rộng hành trình đó ra toàn chuỗi giá trị. Các định chế tài chính cần trở thành một động lực phân bổ vốn cho tương lai, đồng hành với doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi. Các hiệp hội và tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp cần làm tốt hơn vai trò kết nối tri thức, nguồn lực và đối thoại chính sách. Thực tế minh chứng, kiên trì với định hướng này, đã có nhiều doanh nghiệp lớn tại Việt Nam thành công, đi đầu trong việc dẫn dắt chuỗi giá trị như: Vinamilk, Nestlé Việt Nam, Unilever Việt Nam hay C.P. Việt Nam…

Chia sẻ quan điểm này, ông Bùi Minh Giáp đưa ra nhận định, một nền kinh tế tự cường không phải nền kinh tế khép kín, mà là nền kinh tế vẫn mở nhưng có khả năng chống chịu tốt hơn trước cú sốc bên ngoài. Điều này đòi hỏi đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và nguồn cung; củng cố doanh nghiệp trong nước, hệ thống tài chính, an ninh năng lượng, hạ tầng logistics và hạ tầng số; đồng thời nâng cao năng lực thích ứng biến đổi khí hậu và các cú sốc khác.

“Mục tiêu không phải tách khỏi chuỗi giá trị toàn cầu, mà là nâng cao vị thế trong các chuỗi đó: Chuyển từ lắp ráp sang sản xuất linh kiện và sản phẩm phức tạp hơn; từ sản xuất theo thiết kế của đối tác sang tham gia thiết kế, nghiên cứu và phát triển; từ xuất khẩu sản phẩm sang tạo ra nhiều dịch vụ, công nghệ và thương hiệu của chính mình. Đó là cách để hội nhập sâu hơn đồng thời xây dựng nền kinh tế tự cường hơn”, ông Bùi Minh Giáp nhấn mạnh.

MINH VĂN

Tin liên quan

phát triển kinh tế năng suất chuyển đổi số đổi mới sáng tạo Việt Nam tăng trưởng

Có thể bạn quan tâm

Xây dựng nông thôn mới gắn với bản sắc văn hóa đặc trưng tại xã Ứng Thiên, thành phố Hà Nội.

Xây dựng nông thôn mới ở vùng quê ngoại thành

Phát huy lợi thế làng nghề truyền thống, đẩy mạnh chuyển đổi số và bảo vệ môi trường, xã Ứng Thiên, thành phố Hà Nội đang hướng tới xây dựng nông thôn mới hiện đại, văn minh, giàu bản sắc, gắn phát triển kinh tế với nâng cao chất lượng sống và gìn giữ giá trị truyền thống.

Buổi làm việc song phương giữa Đoàn công tác Bộ Tài chính và Đoàn công tác Ngân hàng Thế giới (WBG). (Ảnh; Bộ Tài chính)

Việt Nam và Ngân hàng Thế giới tăng cường hợp tác, hướng tới APEC 2027

Trong khuôn khổ các hoạt động bên lề Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC (FMM) năm 2026 tại Hồng Kông (Trung Quốc), ngày 20/10, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn đã có buổi tiếp và làm việc song phương với Đoàn công tác Ngân hàng Thế giới (WBG) do ông Paschal Donohoe - Giám đốc Điều hành kiêm Giám đốc Tri thức làm Trưởng đoàn.

Nguồn ảnh: VPBank

VPBank triển khai gói tín dụng hơn 10.000 tỷ đồng, giảm lãi suất hỗ trợ khách hàng

VPBank giảm 1,5% lãi suất cho vay dành cho khách hàng hoạt động trong 6 ngành nghề trọng điểm, giảm tới 1,5% lãi suất cho vay với khách hàng doanh nghiệp vay bổ sung vốn lưu động phục vụ sản xuất kinh doanh. Bên cạnh đó, ngân hàng cũng triển khai giảm 0,5% lãi suất huy động với khách hàng cá nhân trên kênh trực tuyến.

Một góc Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn ở tỉnh Thanh Hóa. (Ảnh: NGÔ TUẤN-MAI LUẬN-ĐÌNH PHƯỢNG)

Phát triển công nghiệp vùng ven biển Bắc Trung Bộ

Phát huy tiềm năng thế mạnh của vị trí địa lý, hệ thống cảng biển nước sâu, mạng lưới giao thông kết nối liên vùng và quốc tế, các tỉnh khu vực Bắc Trung Bộ đã mời gọi, thu hút thành công nhiều dự án công nghiệp trọng điểm, đóng vai trò động lực thúc đẩy kinh tế vùng và cả nước.

Một đoạn tuyến thuộc dự án đường cao tốc bắc-nam vừa hoàn thành, đưa vào khai thác.

"Kích hoạt" sức mạnh doanh nghiệp

Vừa qua, quy hoạch tổng thể quốc gia điều chỉnh đã được phê duyệt với nhiều đột phá về mô hình tăng trưởng, phát triển công nghệ cao, hạ tầng chiến lược, cơ chế huy động nguồn lực cho các dự án trọng điểm. Chính phủ đã lên kế hoạch hành động với chủ trương lấy vốn ngân sách nhà nước làm “ngòi nổ” kích hoạt nguồn lực toàn xã hội.

Dây chuyền sản xuất tại Nhà máy Samsung Electronics, Khu công nghiệp Yên Phong, thành phố Bắc Ninh. (Ảnh: HOÀNG PHƯƠNG)

Sức mạnh từ liên kết

Sức mạnh của hệ thống doanh nghiệp ở Việt Nam không phải là phép cộng đơn thuần về số lượng doanh nghiệp mà là sự phối hợp, liên kết giữa các loại hình doanh nghiệp với nhau. Hiện nay, đã có một số mô hình liên kết các loại hình doanh nghiệp đang hoạt động tốt nhưng chưa phổ biến.

Bốn trạm biến áp ngoài khơi trên hành trình vượt biển đến châu Âu.

Nỗ lực tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu

Bên cạnh quy mô thương mại, xuất khẩu tăng nhanh, việc thiếu tính liên kết với các tập đoàn đa quốc gia cùng những điểm nghẽn về năng lực quản trị, chi phí logistics khiến một số doanh nghiệp Việt Nam phải đứng ngoài “sân chơi” toàn cầu.

Một góc Thành phố Hồ Chí Minh hôm nay. (Ảnh: THẾ ANH)

Từ bước chuyển biến tư duy đến hiệu quả thực thi

Qua hơn một năm thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân (Nghị quyết 68), môi trường đầu tư, kinh doanh tại Thành phố Hồ Chí Minh đã có những chuyển biến tích cực, nhất là trong tư duy quản lý, cải cách thủ tục hành chính.

Ngành gỗ Việt Nam tìm dư địa tăng trưởng từ đa dạng hóa thị trường. (Ảnh: VŨ THÀNH)

Ngành gỗ Việt Nam tìm dư địa tăng trưởng từ đa dạng hóa thị trường

Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với ngành gỗ và nội thất Việt Nam hiện nay. Bên cạnh mở rộng địa bàn tiêu thụ, doanh nghiệp cần nâng cao năng lực thiết kế, xây dựng thương hiệu, bảo đảm nguồn gốc nguyên liệu hợp pháp và tăng cường kết nối, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC lần thứ 33 (FMM 2026) đã chính thức diễn ra tại Hồng Công (Trung Quốc) trong 2 ngày từ 20-21/10. (Ảnh: Bộ Tài chính)

Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC lần thứ 33: Kinh tế vĩ mô là trọng tâm đối thoại chính sách hàng đầu

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã có bài phát biểu quan trọng tại Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC lần thứ 33, chia sẻ về tình hình, triển vọng kinh tế vĩ mô của Việt Nam và định hướng điều hành chính sách nhằm duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2027.