Phổ cập giáo dục AI:

Từng bước thận trọng để tiến xa hơn

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Khung nội dung thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI) cho học sinh phổ thông, bắt đầu ở bậc tiểu học, dự kiến triển khai từ đầu năm 2026, sau đó đánh giá, hoàn thiện và nhân rộng.

Các tiết học của học sinh tiểu học từ lâu đã được tiếp cận với công nghệ, bảo đảm đầy đủ cơ sở để đưa AI vào giảng dạy. (Ảnh Trường tiểu học Long Biên, Hà Nội)
Các tiết học của học sinh tiểu học từ lâu đã được tiếp cận với công nghệ, bảo đảm đầy đủ cơ sở để đưa AI vào giảng dạy. (Ảnh Trường tiểu học Long Biên, Hà Nội)

Đây không còn là câu chuyện “có nên dạy AI hay không”, mà là bài toán làm thế nào để đưa AI vào trường học một cách hiệu quả, nhân văn và bền vững.

Hào hứng xen lẫn băn khoăn

Theo Quyết định ban hành ngày 15/12/2025, Khung nội dung thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông được xây dựng trên tinh thần tiếp cận năng lực, đặt con người ở vị trí trung tâm, Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định rõ: Trí tuệ nhân tạo - AI không phải là một môn học kỹ thuật thuần túy, mà là một lĩnh vực liên ngành, gắn với đạo đức, trách nhiệm xã hội và năng lực công dân số.

Điểm đáng chú ý, “bộ môn” AI sẽ được thiết kế theo lộ trình xuyên suốt từ bậc tiểu học đến trung học phổ thông. Ở bậc tiểu học, học sinh làm quen với AI thông qua trải nghiệm, nhận diện các ứng dụng quen thuộc, học cách sử dụng an toàn và hình thành thái độ đúng đắn. Lên các cấp học cao hơn, nội dung dần mở rộng sang tư duy phản biện, hiểu biết về dữ liệu, thuật toán và thiết kế các hệ thống AI đơn giản.

Cách tiếp cận này cho thấy Bộ chủ trương tránh “kỹ thuật hóa” giáo dục sớm, đồng thời không để học sinh đứng ngoài những biến đổi công nghệ đang diễn ra trong đời sống hằng ngày.

Tại nhiều trường phổ thông ở các đô thị lớn, thông tin về việc thí điểm giáo dục AI được đón nhận với sự quan tâm rõ rệt. Một số trường từ lâu đã chủ động tổ chức các câu lạc bộ STEM, lồng ghép AI vào môn Tin học, Khoa học hoặc hoạt động trải nghiệm. Giáo viên bước đầu khai thác các công cụ AI để cá nhân hóa bài học, hỗ trợ học sinh yếu, giảm thời gian cho các công việc lặp lại.

Tuy vậy, khi nhận thông tin về đưa AI vào nội dung giảng dạy chính thức, đặc biệt với cấp tiểu học, các nhà trường vẫn tỏ ra hết sức thận trọng. Cô Nguyễn Thị Hằng, Hiệu trưởng Trường tiểu học Long Biên (Hà Nội) chia sẻ: “Nhà trường từ lâu đã ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong công tác giảng dạy. Các giáo viên cũng không quá bỡ ngỡ, hay lo lắng về kỹ năng chuyên môn, nhưng chúng tôi vẫn đang chờ đợi hướng dẫn cụ thể của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội để triển khai đồng bộ!”.

Luôn đặt con người ở vị trí trung tâm

Nhiều nghiên cứu quốc tế cho thấy, giáo dục AI sớm, nếu được thiết kế phù hợp sẽ mang lại lợi ích rõ rệt.

Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) trong Báo cáo Triển vọng Giáo dục số chỉ ra rằng, AI có thể hỗ trợ cá nhân hóa học tập, nhưng chỉ hiệu quả khi giáo viên giữ vai trò trung tâm dẫn dắt. Nếu thiếu định hướng sư phạm và nguyên tắc đạo đức, AI có thể làm gia tăng bất bình đẳng giáo dục và làm suy giảm động cơ học tập nội tại của học sinh.

Từ góc độ khoa học giáo dục, TS Lê Trung Anh, Viện trưởng Khoa học Giáo dục Việt Nam, hoàn toàn đồng tình với những nhận định ấy, ông cho rằng việc phổ cập giáo dục AI hiện nay là “đúng thời điểm và cần thiết”, song điều quan trọng hơn hết là cách triển khai đúng đắn.

Theo ông, AI đã hiện diện trong đời sống học sinh từ rất sớm, thông qua điện thoại thông minh, mạng xã hội, các ứng dụng học tập. Vì vậy, giáo dục không thể đứng ngoài. Tuy nhiên, phổ cập giáo dục AI không đồng nghĩa với việc dạy kỹ thuật hay công cụ một cách ồ ạt. Trọng tâm cần đặt vào nhận thức, thái độ và năng lực sử dụng AI có trách nhiệm: “AI phải hỗ trợ tư duy, chứ không thay thế tư duy”, TS Lê Trung Anh nhấn mạnh. Với học sinh tiểu học, mục tiêu cốt lõi không phải là hiểu thuật toán, mà là nhận biết AI là công cụ do con người tạo ra, biết sử dụng an toàn và trung thực, hình thành thói quen học tập lành mạnh trong môi trường số.

Do đó, điều kiện tiên quyết để triển khai giáo dục AI hiệu quả không nằm ở thiết bị hay phần mềm, mà ở định hướng thống nhất ở tầm quốc gia. Và Khung nội dung AI do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành chính là nền tảng để các trường triển khai đồng bộ, tránh mạnh ai nấy làm.

“Giáo viên không cần trở thành chuyên gia AI, nhưng phải hiểu được lợi ích, rủi ro và vai trò dẫn dắt của mình. Quan trọng hơn, giáo viên cần được trang bị năng lực thiết kế hoạt động học tập có sử dụng AI một cách sư phạm, nhận diện gian lận học thuật, bảo vệ dữ liệu cá nhân và giữ vững ranh giới giữa hỗ trợ và lệ thuộc công nghệ”, TS Lê Trung Anh nói thêm.

Song song với đó là nhu cầu xây dựng học liệu mở, bài học mẫu, bộ nguyên tắc đạo đức và an toàn AI trong nhà trường. Đây là “điểm tựa” để giáo viên yên tâm triển khai, nhất là trong giai đoạn thí điểm.

Kịp thời nhưng cần thận trọng

Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến triển khai thí điểm giáo dục AI trong nhà trường từ đầu năm 2026, sau đó đánh giá, hoàn thiện và nhân rộng. Cách tiếp cận theo chu trình thí điểm - đánh giá - điều chỉnh được giới chuyên gia nhìn nhận là phù hợp trong bối cảnh AI thay đổi nhanh, tiềm ẩn nhiều rủi ro trong môi trường học đường.

Vấn đề đặt ra là tiêu chí đánh giá không nên dừng ở số tiết học hay số trường tham gia, mà phải đo được tác động giáo dục thực chất: Từ mức độ tiến bộ của học sinh về tư duy phản biện, khả năng tự học, đạo đức số hay mức độ tối đa hóa công việc cho giáo viên.

AI không chỉ là công cụ hỗ trợ dạy và học, mà cần phải trở thành phương tiện để giáo dục giúp học sinh hiểu thế giới, hiểu chính mình và sống có trách nhiệm trong một xã hội ngày càng gắn với công nghệ. Làm được điều đó, giáo dục AI sẽ không chỉ theo kịp thời đại, mà còn góp phần phát triển một thế hệ công dân số ■

Đưa AI vào trường học là một quá trình đổi mới dài hạn, không phải phong trào ngắn hạn. Muốn triển khai hiệu quả, cần ba trụ cột song hành: khung chính sách rõ ràng, đội ngũ giáo viên được chuẩn bị bài bản và cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm.

Có thể bạn quan tâm

Các đô thị lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh kiên định quan điểm không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế, coi đây là bước đi quan trọng để cải thiện chất lượng sống của người dân. (Ảnh TTXVN)

Hành động quyết liệt vì một môi trường xanh

Ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh đang ngày càng nghiêm trọng. Trong bối cảnh sức ép về tốc độ đô thị hóa, dân số, cơ sở hạ tầng giao thông, biến đổi khí hậu gia tăng..., sẽ là thách thức lớn nếu các địa phương không quyết liệt hành động.

Tại buổi họp phụ huynh kết thúc học kỳ I của lớp 9, giáo viên sẽ trao đổi về việc đăng ký nguyện vọng thi trung học phổ thông của các học sinh. (Ảnh Trường THCS Hoàn Kiếm (Hà Nội)

Phép thử về tư duy giáo dục của xã hội

Kỳ thi tốt nghiệp trung học cơ sở năm 2026 đang chuẩn bị bước vào giai đoạn cao điểm. Đây là kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 đầu tiên được triển khai sau quá trình sáp nhập các tỉnh, thành phố, từ đó đặt ra không ít thách thức cho ngành giáo dục, nhà trường, học sinh và phụ huynh.

Thanh niên, người lao động cần chủ động trau dồi kỹ năng, để đáp ứng nhu cầu tuyển dụng. (Ảnh Thu Hà)

Nhiều cơ hội cho ứng viên chất lượng cao

Trước làn sóng công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo tiếp tục chi phối thị trường, năm 2026, ngoài nhu cầu nhân lực thời vụ dịp Tết Bính Ngọ, nhiều doanh nghiệp sẽ thận trọng, chỉ tuyển dụng lao động có kỹ năng, cho những vị trí cần thiết.

Ông Hồ Sỹ Hùng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và ông Phan Xuân Thủy, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương trao cúp và chứng nhận “Top 20 Doanh nghiệp Văn hóa, Uy tín năm 2025” cho doanh nghiệp.

Phát triển hệ giá trị, văn hóa kinh doanh

Sáng 10/1, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã tổ chức Lễ công bố “Doanh nghiệp Văn hóa, Uy tín năm 2025”. Các doanh nghiệp được vinh danh là những điển hình tiên phong trong thực hành đạo đức doanh nhân, văn hóa kinh doanh và trách nhiệm xã hội.

Trung tâm y tế Quân – Dân y đặc khu Côn Đảo, trực thuộc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh mới kể từ ngày 01/7/2025, sớm tiếp nhận hỗ trợ nhân lực y tế chuyên khoa của Thành phố Hồ Chí Minh.

Kỳ vọng luồng gió mới cho y tế cơ sở

Ngay từ những ngày đầu năm mới 2026, các xã, phường trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đã đi vào vận hành các trạm y tế địa phương theo mô hình mới, nhanh chóng bắt tay vào thực hiện nhiệm vụ chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Lực lượng cảnh sát giao thông tổ chức phân luồng, điều tiết giao thông. (Nguồn Cục Cảnh sát giao thông)

Dựng “lá chắn" cho giao thông ngày Tết

Trong vòng một tháng qua, liên tiếp xảy ra các vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng, tại địa bàn nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước. Vào thời điểm Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đang đến gần, mật độ giao thông tăng cao, rất cần các biện pháp hạn chế và giảm thiểu thiệt hại do tai nạn giao thông gây ra.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị trực tuyến với các tỉnh, thành phố miền Trung về tình hình triển khai "Chiến dịch Quang Trung"- Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Tin tức

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký ban hành Công điện số 01/CĐ-TTg ngày 1/1/2026 yêu cầu các bộ, ngành, địa phương nỗ lực hoàn thành “Chiến dịch Quang Trung”, bảo đảm hoàn thành toàn bộ chiến dịch trước ngày 15/1/2026), tạo điều kiện cho người dân sớm an cư, lạc nghiệp.

Tiến sĩ Nguyễn Viết Hương (bên trái) thực hành thí nghiệm. (Ảnh NVCC)

Tuổi trẻ chung sức làm rạng danh Việt Nam

Tham dự Đại hội thi đua yêu nước toàn quốc 2025, nhiều đại biểu trẻ mong muốn đóng góp sức mình dựng xây quê hương, đất nước. Họ gặp nhau ở điểm đều là những người đã và đang có nhiều thành tích trong học tập, giảng dạy, nghiên cứu, và không ngừng sáng tạo.

Ca mổ ghép thận tự thân tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.

Tín hiệu khởi sắc cho khoa học ứng dụng

“10 sự kiện Khoa học và Công nghệ nổi bật”, được Câu lạc bộ Nhà báo Khoa học và Công nghệ Việt Nam công bố gần đây, không chỉ khép lại một năm 2025 đáng tự hào, mà còn phát đi tín hiệu khởi sắc cho năm mới, đặc biệt là với lĩnh vực khoa học ứng dụng.

TS, KTS Nguyễn Văn Hải, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Hà Nội phát biểu.

Nhiều hoạt động ghi dấu ấn trong năm 2025

Ngày 30/12, tại trụ sở Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội, Hội Kiến trúc sư Hà Nội đã tổ chức Hội nghị tổng kết hoạt động năm 2025, đánh dấu một năm nhiều dấu ấn trong công tác chuyên môn và phản biện xã hội.

Mô hình thư viện, tủ sách khuyến học ở thôn Phú Mẫn (Bắc Ninh).

Kết quả thực tiễn và những bài học kinh nghiệm ở Bắc Ninh

Bằng các phương pháp quán triệt, kiểm tra, nêu gương, Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh đã gắn việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong giải quyết vấn đề dân sinh, nhân rộng mô hình, tạo chuyển biến rõ rệt về trách nhiệm cán bộ.

Nhiều cơ sở đào tạo đã chủ động đổi mới để bắt nhịp đòi hỏi của thị trường lao động. (Ảnh VĂN HỌC)

Hóa giải thách thức cho thị trường lao động

Năm 2025 khép lại với đà phục hồi của thị trường lao động. Tuy nhiên, chất lượng nguồn nhân lực vẫn ở mức thấp so với nhiều nước trong khu vực, tình trạng mất cân đối cung-cầu diễn ra phổ biến, đòi hỏi những giải pháp toàn diện để phát triển bền vững hơn trong năm 2026.

Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Công ty Cổ phần Học viện Công nghệ AIUNI và International Society of Data Scientists (ISODS).

Thước đo năng lực cho các nhân sự công nghệ Việt

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo trở thành năng lực cốt lõi của nền kinh tế số, các hệ thống chứng chỉ AI chuẩn hóa quốc tế trở thành thước đo năng lực giúp doanh nghiệp đánh giá khách quan trình độ nhân sự. Đây cũng là cơ sở để nhân sự nâng cấp kỹ năng, thu hẹp khoảng cách với thị trường và thích ứng bền vững với thời đại mới.

Toàn cảnh tại buổi tuyên truyền tại phường Kỳ Lừa (Lạng Sơn).

Khi lòng dân đồng thuận

Trong phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới”, sự đồng thuận của nhân dân được xem là yếu tố quyết định tạo nên thành công bền vững.

Từ bốn ngành đào tạo ban đầu, đến nay Phân hiệu đang đào tạo 10 mã ngành, bao phủ nhiều lĩnh vực thiết yếu đối với sự phát triển của tỉnh Lào Cai và khu vực Tây Bắc.

Hoa đã nở trên miền biên viễn

Trải qua quá trình xây dựng trong điều kiện ban đầu còn nhiều hạn chế, Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Lào Cai đã từng bước được đầu tư, kiện toàn và phát triển, trở thành một trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ trực thuộc Đại học Thái Nguyên.

Bể điều tiết của Nhà máy thủy điện Nậm Pạc tại xã Sin Suối Hồ, tỉnh Lai Châu.

Dòng thủy năng Nậm Pạc góp phần thắp sáng miền Tây Bắc

Là tỉnh vùng cao Tây Bắc, Lai Châu được thiên nhiên ưu ái nguồn tài nguyên nước mặt dồi dào, mật độ sông suối khá cao, với khoảng hơn 500 suối lớn nhỏ đan xen chặt chẽ. Tổng lượng tài nguyên nước mặt nội tỉnh là 13,44 tỷ m3/năm, từ lâu được xác định có tiềm năng lớn về thủy năng.

Hà Nội cần gấp rút quy hoạch vị trí, xây dựng trạm sạc, bảo đảm nhu cầu cho người dân. Ảnh: Văn Học.

Hạ tầng phải đi trước

Để tiến tới lộ trình hạn chế, cấm xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong khu vực vành đai 1 từ ngày 1/7/2026, khu vực vành đai 2 từ ngày 1/1/2028, việc quy hoạch phát triển mạng lưới trạm sạc tích hợp với hạ tầng điện trên địa bàn Thủ đô Hà Nội là vô cùng quan trọng.

Tác giả bên cột mốc chủ quyền trên đảo Hải Tặc.

“Nam du” Hải Tặc tìm kho báu

Quần đảo Hải Tặc - cái tên nghe gợi trí tò mò của những ai thích ngao du khám phá, nằm ở vùng biển biên giới Tây Nam của Tổ quốc, nơi mà nhiều người miền Tây còn chưa một lần đến, huống hồ với người miền bắc.

Đoàn đại diện thanh, thiếu niên Việt Nam tham dự COP30 chụp ảnh kỷ niệm cùng Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành tại Brazil.

COP30 - Từ góc nhìn người trẻ

Cuối tháng 11/2025, Hội nghị lần thứ 30 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu - COP30 diễn ra giữa mùa mưa bão dữ dội của Brazil. Sự tham dự của đoàn đại diện thanh, thiếu niên Việt Nam phản ánh những nỗ lực của giới trẻ trong việc làm chậm tiến trình biến đổi khí hậu.

Cán bộ, chiến sĩ lên đường, tham gia Chiến dịch Quang Trung.

Tin tức

Vùng 4 Hải quân (Bộ Tư lệnh quân chủng Hải quân) vừa phát động "Chiến dịch Quang Trung" giúp người dân bị ảnh hưởng sau mưa lũ tỉnh Khánh Hòa và Đắk Lắk xây dựng, sửa chữa nhà ở, phấn đấu hoàn thành trước Tết Nguyên đán 2026.