Khi ai cũng dùng được AI

Một bác sĩ chưa từng học lập trình, chỉ cần mô tả ý tưởng cho công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), đã hoàn thành ứng dụng giúp bệnh nhân giải quyết hàng loạt thắc mắc. Giờ đây, xây dựng phần mềm không còn là khả năng độc nhất của các kỹ sư công nghệ, mà ngay cả những người bình thường cũng có thể tự làm được, nhờ sự hỗ trợ của AI.

Ứng dụng Đúng Nơi do bác sĩ Bành Thị Ngọc Trúc phát triển.
Ứng dụng Đúng Nơi do bác sĩ Bành Thị Ngọc Trúc phát triển.

Tháng 10, sự kiện AI Riser Việt Nam 2026 - Demo Day, do Google tổ chức, đã chọn ra top 10 dự án ấn tượng nhất. Trong số 750 dự án, ứng dụng “Đúng Nơi”, do bác sĩ Bành Thị Ngọc Trúc phát triển, được khán giả bình chọn là một trong ba dự án yêu thích nhất. Công cụ này giúp người dân tra cứu quyền lợi bảo hiểm y tế, mức đồng chi trả và quy định chuyển tuyến, hay tìm kiếm các cơ sở khám chuyên khoa phù hợp, từ đó dự tính khoản phí phải trả trước khi đến viện.

Mỗi ngày, bác sĩ Ngọc Trúc phải trả lời lặp đi lặp lại hàng loạt thắc mắc của bệnh nhân. Chị đã nảy ra ý tưởng tổng hợp những câu hỏi gặp phải, rồi tự mình xây dựng ứng dụng giúp bệnh nhân dễ dàng tra cứu và giải quyết vấn đề.

“Với khả năng tính toán từ dữ liệu sẵn có, AI có thể dự toán chi phí khám, chữa bệnh, đồng thời đưa ra gợi ý về các trung tâm y tế hay bệnh viện phù hợp với tình trạng của mỗi cá nhân. Khi nắm được thông tin cần thiết, bệnh nhân sẽ tập trung hơn vào việc chăm sóc sức khỏe và hồi phục với tâm thế thoải mái, lạc quan nhất”, bác sĩ Ngọc Trúc chia sẻ.

Cũng nằm trong top 10 dự án ấn tượng nhất, Phạm Văn Mạnh đã xây dựng SightBridge AI nhằm giải quyết khó khăn trong việc di chuyển trên phố cho người khiếm thị tại Việt Nam. Ứng dụng dùng camera điện thoại thông minh để phát hiện những chướng ngại vật trên đường, từ đó gửi cảnh báo rung tới chủ nhân. Nếu người dùng bị ngã hay gặp vấn đề, hệ thống cũng có tính năng SOS gửi vị trí cho người thân.

Điều đáng nói là cả chị Trúc hay anh Mạnh đều không phải lập trình viên. Họ không làm ra phần mềm bằng cách tự viết và sửa mã lệnh, mà dùng kinh nghiệm cá nhân để mô tả ý tưởng. Sau đó, hệ thống sẽ dựng lên nguyên mẫu ứng dụng. Các bước tiếp theo sẽ là chuỗi lệnh yêu cầu máy chỉnh sửa dần mã nguồn theo yêu cầu để tạo ra các sản phẩm cuối. Người dùng không cần phải mất nhiều thời gian học lập trình, mà chỉ cần biểu đạt rõ vấn đề, và máy sẽ xử lý phần còn lại. Cách thức này còn được gọi là “vibe coding”.

Sáng kiến AI Riser Việt Nam 2026 phát động từ tháng 8, đã thu hút hơn 10.000 lượt người tham gia qua chuỗi 10 sự kiện tại Hà Nội, Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh. Tổng cộng 750 dự án được tiếp nhận, trải dài trên nhiều lĩnh vực, từ an toàn số, giáo dục đến nâng cao năng lực kinh tế. Các chương trình đào tạo công nghệ liên quan đã giúp hơn 100.000 người tiếp cận và học cách làm chủ các công cụ số.

Cách thức mới cho thấy bước chuyển đáng kể của công nghệ. Khi công cụ AI hạ rào cản kỹ thuật xuống mức chỉ cần diễn đạt chính xác ý tưởng, người hiểu rõ những thách thức thực tế cũng chính là cá nhân có khả năng giải quyết vấn đề. Ở thời điểm AI mang đến nỗi lo thay thế nhân sự, cánh cửa mới không chỉ thay đổi cách thức xây dựng phần mềm, mà cả lực lượng phát triển nó trong thời đại mới. Đây đồng thời cũng là cơ hội để mọi người tự tin cung cấp nhiều giải pháp ngày càng sáng tạo hơn cho đời sống.

Dẫu vậy, vibe coding phần lớn đều được thực hiện trên nền tảng các công cụ AI của thế giới. Người Việt sáng tạo trên hệ thống nước ngoài sẽ bị ảnh hưởng khi điều khoản thay đổi, hay quyền truy cập bị thu hẹp. Công cụ càng dễ dùng, con người càng dễ rơi vào tình cảnh phụ thuộc hơn. Thực tế ấy cũng đặt ra nhiều thách thức cho Việt Nam trong quá trình nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ.

Theo TS Trịnh Xuân Đức, Viện trưởng Khoa học Kỹ thuật Hạ tầng và Môi trường, Việt Nam cần lựa chọn những ngách công nghệ phù hợp có khả năng thúc đẩy các ngành truyền thống khác. Ứng dụng mô hình AI đặc thù là một trong số đó. Để khai thông bế tắc, chúng ta cần phải mạnh dạn ứng dụng quản trị nghiên cứu và phát triển theo mô hình đầu tư mạo hiểm, chấp nhận rủi ro có kiểm soát (một tỷ lệ nhất định đề tài thất bại đổi lấy những đột phá).

Ngoài ra, việc trao cho lực lượng lao động và thế hệ trẻ khả năng làm chủ các công cụ số có ý nghĩa quan trọng đối với năng lực phát triển kinh tế, xã hội. Đó cũng chính là tinh thần mà Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị hướng tới. Thước đo thành công về đột phá phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nằm ở chỗ người dân thật sự được hưởng lợi, chứ không phải xét tới số lượng nền tảng hay ứng dụng hiện thời.

Khi việc làm ra một ứng dụng AI đã trở nên quen thuộc, khả năng sử dụng công nghệ không còn là yếu tố quyết định thành công. Điều quan trọng là khả năng kiến tạo mảnh đất màu mỡ để những hạt giống ý tưởng nảy mầm ■

Có thể bạn quan tâm

Giải thưởng Lương Định Của đã phát hiện, bồi dưỡng nhiều tài năng trẻ cho đất nước. Nguồn: Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

Xây dựng văn hóa trọng dụng nhân tài

Đảng, Nhà nước ta luôn quan tâm phát hiện, thu hút, trọng dụng và phát huy vai trò của nhân tài. Điều đó đã hình thành đội ngũ trí thức, chuyên gia, nhà khoa học ngày càng có nhiều đóng góp quan trọng vào thành tựu chung của đất nước.

Phụ huynh cho trẻ đi tiêm vaccine phòng bệnh não mô cầu. Ảnh: VNVC

Không chủ quan với bệnh não mô cầu

Não mô cầu đang được dư luận quan tâm sau khi Thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận bốn học sinh cùng trường mắc bệnh, trong đó một trẻ tử vong. Nguy cơ lây nhiễm trong môi trường học đường trở thành mối lo ngại của nhiều phụ huynh.

Tòa nhà Diamond Lotus Riverside là một công trình xanh khá nổi tiếng tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: PHÚC KHANG

Tăng khả năng thích ứng cho công trình

Tình trạng thời tiết cực đoan khiến nhiệt độ tăng cao, số ngày nắng nóng vào mùa hè nhiều hơn, gay gắt hơn. Xây dựng là một trong những ngành cần tăng cường các giải pháp hiệu quả, nhằm mở rộng các công trình xanh, phát thải thấp, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Siết chặt quản lý, công tác giám sát an toàn thực phẩm trên thị trường sẽ được tăng cường thông qua lấy mẫu, thanh tra, kiểm tra. Ảnh: Vũ Sinh

Sớm quản lý an toàn thực phẩm một đầu mối, tăng hậu kiểm

Cơ quan chức năng mới đây tiếp tục phát hiện và xử lý nhiều vi phạm nghiêm trọng về an toàn thực phẩm. Trong bối cảnh đó, Bộ Y tế vừa công bố dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), đề xuất một đầu mối chịu trách nhiệm chính ở Trung ương, đồng thời chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, nhằm tập trung nguồn lực vào nhóm sản phẩm, cơ sở có nguy cơ cao.

“Đại sứ” Nguyễn Phạm Hiền Minh khẳng định: “Con không muốn là đại sứ duy nhất, con mong muốn có một cộng đồng đại sứ!”. Ảnh: Liên minh Niềm Tin Số

Thiết lập những vòng tay bảo vệ nối dài

Chiến dịch “Không Một Mình” mùa thứ hai, vừa được phát động với thông điệp “Kết nối không tổn thương”. Bên cạnh việc giúp trẻ nhận diện những kết nối không an toàn, biết dừng lại, lên tiếng và tìm kiếm trợ giúp, chiến dịch còn góp phần gióng lên hồi chuông về trách nhiệm của các nền tảng số trong bảo vệ trẻ trên không gian mạng.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng các lãnh đạo Đảng, Nhà nước; nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước và lực lượng nghi lễ đưa các hài cốt liệt sĩ lên xe về Nghĩa trang liệt sĩ Thành phố Hồ Chí Minh để tiến hành nghi thức an táng.

Tri ân bằng trách nhiệm và nghĩa tình

Sáng ngày 14/10, Bộ Tư lệnh Quân khu 7 cùng Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức trọng thể lễ viếng, lễ truy điệu và an táng 731 hài cốt liệt sĩ được tìm kiếm, quy tập tại Công viên Lê Thị Riêng.

Dù con nước về nhiều hay ít thì nghề đánh bắt, khai thác sản vật đồng quê trong mùa nước nổi vẫn là cách mưu sinh độc đáo của người dân miền sông nước. Ảnh: Nguyễn Hằng

Cách tiếp cận mới với mùa nước nổi miền Tây

Mùa nước nổi tại Đồng bằng sông Cửu Long không chỉ mang theo nguồn lợi thủy sản mà còn giúp trữ nước, bồi đắp phù sa, cải tạo đất. Hiểu rõ và nương theo con nước, nhiều địa phương đang linh hoạt mở thêm sinh kế mới cho người dân.

Khu vực sân chơi tòa chung cư trên phố Trần Điền bị một số cá nhân chiếm dụng làm điểm bán nước giải khát.

Quyết liệt xử lý sai phạm lấn chiếm không gian công cộng

Tình trạng lấn chiếm không gian công cộng đang được các cơ quan chức năng, địa phương Thủ đô Hà Nội quyết liệt xử lý. Tuy nhiên, vẫn còn một số nơi chưa làm dứt điểm, đồng thời tồn tại vướng mắc cần tiếp tục được tháo gỡ.

Với người học và gia đình, điều họ quan tâm nhất khi hoàn thành xong một khóa học vẫn là khả năng có nghề sau tốt nghiệp. Ảnh: Thành Đạt

Thước đo hai chiều trong đào tạo nghề

Trong định hướng mới về giáo dục nghề nghiệp của Bộ Giáo dục và Đào tạo, vai trò của doanh nghiệp được đặt vào sâu hơn trong chuỗi đào tạo, từ xác định nhu cầu nhân lực, xây dựng chương trình, tổ chức thực hành, thực tập đến đánh giá kỹ năng và tuyển dụng... Nhiều vấn đề phải thay đổi căn bản, thực chất hơn, từ khâu hướng nghiệp, tuyển sinh đến quá trình đào tạo.

Cục trưởng An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) TS Chu Quốc Thịnh trình bày những điểm mới trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).

Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực protein thực vật bền vững

Ngày 02/10/2026, Hội thảo Quản lý Chất lượng và An toàn Thực phẩm lần thứ 8 (QMFS 2026) chính thức khai mạc tại Hà Nội. Sự kiện đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quan hệ hợp tác giữa các đơn vị ở Việt Nam với quốc tế về bảo đảm an toàn thực phẩm, cùng lễ ra mắt Mạng lưới Plant Protein Plus Vương quốc Anh - Đông Nam Á (3PUKSEA).

Một dự án nhà ở xã hội trên địa bàn xã Ngọc Hồi (Hà Nội) được bố trí trong khu đất khá chật hẹp. Ảnh: ĐĂNG PHI

Vẫn còn khoảng trống chính sách về nhà ở xã hội

Theo thống kê, cả nước đang có hơn 800 dự án nhà ở xã hội. Hiện nguồn cung vẫn chưa thể đáp ứng được lượng cầu quá lớn và gia tăng hằng năm. Thực tế này đòi hỏi phải có cách tiếp cận mới mẻ trong xây dựng, thực thi chính sách an sinh xã hội.

Thành phố Hồ Chí Minh ngập cục bộ một số tuyến đường do triều cường. Ảnh: Hồng Đạt

Lời giải cho bài toán thoát ngập đô thị Thành phố Hồ Chí Minh

Những trận mưa lớn kết hợp triều cường vừa qua gây ngập úng nhiều khu vực tại Thành phố Hồ Chí Minh, khiến cuộc sống người dân đảo lộn. Dự báo, các đợt triều trong tháng 10, 11 còn có thể cao hơn, đặt ra những thách thức trong công tác chống ngập của thành phố.

Khám bệnh cho người dân tuyến cơ sở tại Quảng Trị. Ảnh: Anh Sơn

Sớm mở rộng danh mục thuốc bảo hiểm y tế

Bộ Y tế đang rà soát, sửa đổi danh mục thuốc bảo hiểm y tế, dự kiến bổ sung 349 thuốc vào diện được chi trả tại cơ sở cấp ban đầu, trong đó có trạm y tế xã. Chính sách này được nhiều người dân mong đợi, khi mang đến cơ hội tiếp cận các thuốc mới và giảm gánh nặng chi phí chữa bệnh.

Nhiều gia đình lúng túng tìm mua sách giáo khoa cho con. Ảnh: Bích Huệ

Cấp bách giải quyết dứt điểm tình trạng thiếu sách giáo khoa

Ngày 25/9 là thời điểm Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo phải hoàn thành việc cung ứng sách giáo khoa năm học 2026-2027. Không đứng ở đó, ngành giáo dục sẽ phải cải cách mạnh hơn nữa để bảo đảm yêu cầu tuyệt đối không để tái diễn tình trạng thiếu sách giáo khoa làm khó việc dạy và học như những ngày qua.

Người dân phường Hồng Hà xem quy hoạch chi tiết dự án. Ảnh: HÀ HỒNG

Cơ hội tiếp cận, thụ hưởng của người dân trong kiến tạo không gian sông Hồng

Cơ quan chức năng đang tiếp tục triển khai lấy ý kiến về Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng và phương án tuyến Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Đây là những “đại dự án” góp phần tạo diện mạo mới cho không gian ven sông, đồng bộ hạ tầng, cải thiện điều kiện sống và mở thêm cơ hội phát triển kinh tế-xã hội.

Tình trạng mưa liên tục gây ngập những ngày giữa tháng 9 tại khu vực trung tâm Hà Nội. Ảnh: HIỂU MINH

Ứng phó trước mưa lớn, lũ bất thường

Những ngày qua, mưa to, lũ lớn xuất hiện ở nhiều địa phương trên cả nước khiến cuộc sống người dân bị đảo lộn. Cơ quan khí tượng thủy văn quốc gia cảnh báo: Nguy cơ ngập vùng trũng thấp, lũ quét, sạt lở đất tiếp tục ảnh hưởng đến sản xuất, dân sinh.

Người dân huyện Thuận Nam (Ninh Thuận cũ) trên đồng ruộng khô cằn bỏ hoang do ảnh hưởng của hạn hán kéo dài. Ảnh: Thành Đạt

Chủ động giữ nguồn nước trước El Nino 2026-2027

Cục Quản lý tài nguyên nước, Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có Báo cáo số 237/BC-TNN ngày 4/9/2026, đánh giá bước đầu nguy cơ thiếu hụt nguồn nước do ảnh hưởng của El Nino, và đề xuất những giải pháp ứng phó nhằm bảo đảm an ninh nguồn nước trong các tháng cuối năm 2026, đầu năm 2027.

Trên thực tế, ngoài các giờ giảng dạy trên lớp, giáo viên còn thường xuyên tham gia các khóa đào tạo để nâng cao năng lực chuyên môn.

Giảm tải giúp giáo viên toàn tâm dạy học

Rà soát, cắt giảm các cuộc thi, hồ sơ sổ sách và thủ tục hành chính là chỉ đạo mới nhất của Bộ Giáo dục và Đào tạo trước khai giảng năm học mới. Hướng đi này nhằm giúp giáo viên có thể toàn tâm, toàn ý cho công tác dạy học và chuyên môn.