Từ phòng thí nghiệm đến ứng dụng thực tiễn

Qua 41 năm hoạt động, Giải thưởng Kovalevskaia đã được trao tặng 23 tập thể, 58 cá nhân nhà khoa học nữ có nhiều thành tích xuất sắc nổi bật, cống hiến nhiều sáng kiến có tính khoa học và thực tiễn cao.

Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thị Việt Nga (đứng giữa), Viện trưởng Viện Công nghệ cao Việt Nhật, Giảng viên cao cấp Khoa Kỹ thuật Môi trường, Trường đại học Xây dựng Hà Nội được trao tặng Giải thưởng Kovalevskaia năm 2025. (Ảnh: LÊ THÚY)
Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thị Việt Nga (đứng giữa), Viện trưởng Viện Công nghệ cao Việt Nhật, Giảng viên cao cấp Khoa Kỹ thuật Môi trường, Trường đại học Xây dựng Hà Nội được trao tặng Giải thưởng Kovalevskaia năm 2025. (Ảnh: LÊ THÚY)

Theo Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam Nguyễn Thị Minh Hương, Giải thưởng Kovalevskaia năm 2025 có điểm mới so với các năm trước là giải tập thể được trao cho nhóm các nhà khoa học chung một cụm nghiên cứu. Các tập thể, cá nhân được trao giải đều là những người có nhiều thành tích nghiên cứu khoa học, giáo dục-đào tạo thế hệ trẻ; các công trình của các chị cũng có tính ứng dụng cao và mang lại giá trị thiết thực trong đời sống hằng ngày, như các công trình liên quan nâng cao giá trị nông sản Việt Nam, xử lý nước thải...

Được nhận Giải thưởng Kovalevskaia năm 2025 với cụm công trình “Ứng dụng xúc tác sinh học nâng cao giá trị nông sản Việt”, các nhà khoa học nữ thuộc Khoa Kỹ thuật Thực phẩm, Trường Hóa và Khoa học sự sống, Đại học Bách khoa Hà Nội chia sẻ: Đối với chúng tôi, mỗi thành quả nghiên cứu là động lực khai phóng tư duy sáng tạo, đặc biệt khi làm trong lĩnh vực mà nhóm nghiên cứu gọi là “ngành học của hạnh phúc”.

“Thật may mắn khi chúng tôi làm việc trong lĩnh vực thực phẩm, một lĩnh vực gần gũi và thiết yếu nhất của cuộc sống. Các nghiên cứu của chúng tôi đều xuất phát từ những nhu cầu cụ thể của địa phương, các bài toán của doanh nghiệp sản xuất. Chúng tôi đã có hàng trăm công trình khoa học được công bố trong nước và nước ngoài, trong đó có hơn 70 công trình công bố chung trong cụm công trình “Ứng dụng xúc tác sinh học nâng cao giá trị nông sản Việt” được các nhà chuyên môn ghi nhận”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Thu Trang nhấn mạnh.

Các dự án, công trình khoa học của nhóm đang thực hiện tập trung vào đổi mới sáng tạo trong cải tiến sản xuất, trong phát triển sản phẩm mới phù hợp xu thế thế giới từ nguồn nguyên liệu Việt Nam; sản xuất bền vững theo hai định hướng chính: Ứng dụng enzyme, vi sinh vật tạo sản phẩm có lợi cho sức khỏe và khai thác phụ phẩm ngành thực phẩm, sản xuất không phế thải. Tiến sĩ Đỗ Thị Yến cho biết, nhóm nghiên cứu phát triển công nghệ cốt lõi, tìm các biện pháp nâng cao chất lượng nguồn nguyên liệu, chế biến các sản phẩm nông nghiệp chủ lực và chuyển giao công nghệ trên dây chuyền sản xuất hiện đại.

Với định hướng nghiên cứu gắn chặt với yêu cầu thực tiễn của Việt Nam về bảo vệ môi trường, an ninh năng lượng và thích ứng biến đổi khí hậu, Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thị Việt Nga, Viện trưởng Viện Công nghệ cao Việt Nhật, Giảng viên cao cấp Khoa Kỹ thuật Môi trường, Trường đại học Xây dựng Hà Nội, chuyên gia trong lĩnh vực kỹ thuật xử lý nước và nước thải tại Việt Nam là cá nhân vinh dự được nhận Giải thưởng Kovalevskaia năm 2025.

Hơn 25 năm công tác, bà Nga đã khẳng định vai trò của một nhà khoa học tiêu biểu ở lĩnh vực kỹ thuật hạ tầng và môi trường ở Việt Nam và khu vực. Bà Nga cho biết: Việc quản lý nước và nước thải hiện nay không giới hạn trong xử lý nước ô nhiễm để cấp nước an toàn, bảo vệ môi trường, mà cần nhận thức được tầm trọng của việc duy trì sự cân bằng của vòng tuần hoàn nước tự nhiên, qua đó bảo đảm khai thác, sử dụng nguồn nước bền vững.

Nhiều năm qua, Giáo sư Nga luôn tập trung nghiên cứu phát triển, cải tiến công nghệ xử lý nước và nước thải đạt hiệu quả xử lý cao, phù hợp điều kiện Việt Nam; đồng thời quản lý nước và chất thải bền vững, bảo đảm an ninh năng lượng, thích ứng biến đổi khí hậu. Bà đã tập trung vào nghiên cứu phát triển và làm chủ công nghệ màng trong xử lý nước và nước thải, nổi bật là công nghệ màng kỵ khí anMBR; cải tiến và tối ưu quá trình kỵ khí để nâng cao hiệu quả phân hủy sinh học các thành phần hữu cơ, đồng thời mở ra khả năng thu hồi tài nguyên, tái tạo nguồn nguyên liệu có giá trị kinh tế từ dòng thải...

Nhờ sự nỗ lực bền bỉ, bà đã thực hiện 21 đề tài, nhiệm vụ khoa học-công nghệ các cấp, trong đó bà làm chủ nhiệm 14 đề tài. Hiện nay, Giáo sư Nga đang chủ trì thực hiện dự án quốc tế, giai đoạn 2023-2028, để phát triển hệ thống cấp nước thích ứng với nguồn nước ô nhiễm cho Việt Nam.

Chia sẻ về những kết quả đạt được, bà Nga bày tỏ: “Bản thân tôi luôn cố gắng đạt được mục tiêu trong nghiên cứu, có các ứng dụng thực tiễn mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng. Cho đến giờ, tôi luôn cảm thấy hạnh phúc, may mắn bởi được làm công việc nghiên cứu khoa học mà mình yêu thích”.

Có thể bạn quan tâm

Đông đảo đại biểu trong nước và quốc tế tham dự diễn đàn. (Ảnh: HÙNG ANH)

Việt Nam nắm bắt cơ hội mở rộng ứng dụng UAV, làm chủ công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị

Diễn đàn Kinh tế tầm thấp và Công nghiệp UAV Việt Nam 2026 không chỉ góp phần cập nhật xu hướng và nhận diện các vấn đề chính sách mà còn tạo thêm nền tảng để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực công nghệ, phát triển chuỗi cung ứng và từng bước đưa kinh tế tầm thấp trở thành một động lực tăng trưởng mới của Việt Nam.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và lãnh đạo các nước tham dự Phiên chính thức Hội nghị thượng đỉnh Không gian vũ trụ. Ảnh: TTXVN

Ngoại giao công nghệ mở thêm không gian phát triển cho Việt Nam

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng trở thành một nội dung quan trọng trong quan hệ đối ngoại, chuyến thăm cấp cao của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới các đối tác lớn như Nga và Pháp mở thêm cơ hội để Việt Nam tiếp cận tri thức, công nghệ, nhân lực và các hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn cầu.

Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long tham dự và phát biểu tại họp báo ngày 10/9. (Ảnh: Thu Phương)

Luật sửa đổi 4 luật về công nghệ, viễn thông: Giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm và quản lý bằng dữ liệu

Với việc cắt giảm 47 điều kiện kinh doanh, bãi bỏ 2 thủ tục hành chính, tăng phân cấp, phân quyền, sử dụng dữ liệu thay cho yêu cầu doanh nghiệp cung cấp lại giấy tờ, Luật số 20/2026/QH16 cho thấy sự chuyển dịch rõ nét trong phương thức quản lý nhà nước: giảm những rào cản không còn cần thiết, tăng hậu kiểm và giám sát tuân thủ.

Người dân cần nâng cao cảnh giác và có ý thức khi tham gia mạng xã hội.

Mạnh tay để mạng xã hội không còn "ô nhiễm"

Vừa qua, một cuộc chiến “thanh lọc” mạng xã hội đã được lực lượng chức năng mạnh tay xử lý với nhiều vụ việc liên quan các youtuber, tiktoker. Đây là hồi chuông cảnh tỉnh cho người sử dụng mạng xã hội khi thông tin xấu độc có thể lợi dụng môi trường mạng để lan truyền những hình ảnh, nội dung không lành mạnh đến người dân.

Các đại biểu trao đổi tại KOL Summit 2026.

Củng cố sức mạnh mềm quốc gia trên không gian số

Ngày 7/9, tại Thành phố Hồ Chí Minh, hơn 1.000 nghệ sĩ, KOL (người có ảnh hưởng), nhà sáng tạo nội dung cùng đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội và doanh nghiệp công nghệ đã tham gia Hội nghị KOL toàn quốc lần thứ II-KOL Summit 2026.

Trình diễn giải pháp công nghệ cho an ninh, an toàn, cứu hộ tại Secutech+ Vietnam 2026

Trình diễn giải pháp công nghệ cho an ninh, an toàn, cứu hộ tại Secutech+ Vietnam 2026

Tại triển lãm Secutech+ Vietnam 2026, HTI Group giới thiệu hệ sinh thái các sản phẩm công nghệ được nghiên cứu, phát triển và làm chủ bởi đội ngũ kỹ sư Việt Nam, từ các giải pháp phục vụ an ninh, giám sát, phòng cháy, chữa cháy và cứu hộ cứu nạn đến những ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số...

Từ những em bé thu mình vì mặc cảm, các em ở trường Hy Vọng dần hòa nhập với bạn bè, được ghi nhận bởi những thế mạnh riêng và tìm thấy vị trí của mình trong tập thể.

Có một ngôi trường nhân văn mang tên Hy Vọng

Giáo dục nhân văn ngoài truyền đạt kiến thức, còn cần môi trường để những đứa trẻ có xuất phát điểm khác nhau vẫn được học tập, trưởng thành và xây dựng tương lai. Ở Đà Nẵng có một ngôi trường như vậy - Trường Hy Vọng.

Tham quan Viện nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt. (Ảnh: Viện nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt)

Điện hạt nhân: Xây nhà máy chỉ là điểm khởi đầu

Việt Nam có thể nhập khẩu thiết bị và lựa chọn công nghệ, nhưng không thể nhập khẩu năng lực quốc gia để vận hành điện hạt nhân an toàn trong hàng chục năm. Bài toán thực sự không chỉ là xây dựng nhà máy, mà là chuẩn bị con người, hệ thống pháp quy và một hệ sinh thái đủ sức tiếp nhận, kiểm soát, từng bước làm chủ công nghệ.

Sở Khoa học-Công nghệ Hà Nội tổ chức diễn tập ứng phó y tế trong sự cố bức xạ và hạt nhân. (Ảnh: Thu Hằng)

Quản lý an toàn bức xạ trước yêu cầu mới

Ứng dụng bức xạ, đồng vị phóng xạ ngày càng mở rộng, trong khi Việt Nam chuẩn bị bước vào giai đoạn phát triển mới của năng lượng nguyên tử. Thực tế này đòi hỏi phương thức quản lý phải chuyển mạnh từ xử lý hồ sơ hành chính sang kiểm soát theo mức độ rủi ro, tăng cường phân cấp và ứng dụng dữ liệu số.

Tổ chức, cá nhân có trách nhiệm áp dụng quy chuẩn kỹ thuật có liên quan. (Ảnh: Tô Hội)

Quy chuẩn kỹ thuật: “Hàng rào” bắt buộc bảo vệ người tiêu dùng

Quy chuẩn kỹ thuật không đơn thuần là những giới hạn, yêu cầu kỹ thuật đối với sản phẩm, hàng hóa. Đây là công cụ pháp lý bắt buộc giúp Nhà nước kiểm soát các nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, môi trường, an ninh quốc gia và quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh diễn ra minh bạch, công bằng.