Từ phòng thí nghiệm đến ứng dụng thực tiễn

Qua 41 năm hoạt động, Giải thưởng Kovalevskaia đã được trao tặng 23 tập thể, 58 cá nhân nhà khoa học nữ có nhiều thành tích xuất sắc nổi bật, cống hiến nhiều sáng kiến có tính khoa học và thực tiễn cao.

Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thị Việt Nga (đứng giữa), Viện trưởng Viện Công nghệ cao Việt Nhật, Giảng viên cao cấp Khoa Kỹ thuật Môi trường, Trường đại học Xây dựng Hà Nội được trao tặng Giải thưởng Kovalevskaia năm 2025. (Ảnh: LÊ THÚY)
Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thị Việt Nga (đứng giữa), Viện trưởng Viện Công nghệ cao Việt Nhật, Giảng viên cao cấp Khoa Kỹ thuật Môi trường, Trường đại học Xây dựng Hà Nội được trao tặng Giải thưởng Kovalevskaia năm 2025. (Ảnh: LÊ THÚY)

Theo Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam Nguyễn Thị Minh Hương, Giải thưởng Kovalevskaia năm 2025 có điểm mới so với các năm trước là giải tập thể được trao cho nhóm các nhà khoa học chung một cụm nghiên cứu. Các tập thể, cá nhân được trao giải đều là những người có nhiều thành tích nghiên cứu khoa học, giáo dục-đào tạo thế hệ trẻ; các công trình của các chị cũng có tính ứng dụng cao và mang lại giá trị thiết thực trong đời sống hằng ngày, như các công trình liên quan nâng cao giá trị nông sản Việt Nam, xử lý nước thải...

Được nhận Giải thưởng Kovalevskaia năm 2025 với cụm công trình “Ứng dụng xúc tác sinh học nâng cao giá trị nông sản Việt”, các nhà khoa học nữ thuộc Khoa Kỹ thuật Thực phẩm, Trường Hóa và Khoa học sự sống, Đại học Bách khoa Hà Nội chia sẻ: Đối với chúng tôi, mỗi thành quả nghiên cứu là động lực khai phóng tư duy sáng tạo, đặc biệt khi làm trong lĩnh vực mà nhóm nghiên cứu gọi là “ngành học của hạnh phúc”.

“Thật may mắn khi chúng tôi làm việc trong lĩnh vực thực phẩm, một lĩnh vực gần gũi và thiết yếu nhất của cuộc sống. Các nghiên cứu của chúng tôi đều xuất phát từ những nhu cầu cụ thể của địa phương, các bài toán của doanh nghiệp sản xuất. Chúng tôi đã có hàng trăm công trình khoa học được công bố trong nước và nước ngoài, trong đó có hơn 70 công trình công bố chung trong cụm công trình “Ứng dụng xúc tác sinh học nâng cao giá trị nông sản Việt” được các nhà chuyên môn ghi nhận”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Thu Trang nhấn mạnh.

Các dự án, công trình khoa học của nhóm đang thực hiện tập trung vào đổi mới sáng tạo trong cải tiến sản xuất, trong phát triển sản phẩm mới phù hợp xu thế thế giới từ nguồn nguyên liệu Việt Nam; sản xuất bền vững theo hai định hướng chính: Ứng dụng enzyme, vi sinh vật tạo sản phẩm có lợi cho sức khỏe và khai thác phụ phẩm ngành thực phẩm, sản xuất không phế thải. Tiến sĩ Đỗ Thị Yến cho biết, nhóm nghiên cứu phát triển công nghệ cốt lõi, tìm các biện pháp nâng cao chất lượng nguồn nguyên liệu, chế biến các sản phẩm nông nghiệp chủ lực và chuyển giao công nghệ trên dây chuyền sản xuất hiện đại.

Với định hướng nghiên cứu gắn chặt với yêu cầu thực tiễn của Việt Nam về bảo vệ môi trường, an ninh năng lượng và thích ứng biến đổi khí hậu, Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thị Việt Nga, Viện trưởng Viện Công nghệ cao Việt Nhật, Giảng viên cao cấp Khoa Kỹ thuật Môi trường, Trường đại học Xây dựng Hà Nội, chuyên gia trong lĩnh vực kỹ thuật xử lý nước và nước thải tại Việt Nam là cá nhân vinh dự được nhận Giải thưởng Kovalevskaia năm 2025.

Hơn 25 năm công tác, bà Nga đã khẳng định vai trò của một nhà khoa học tiêu biểu ở lĩnh vực kỹ thuật hạ tầng và môi trường ở Việt Nam và khu vực. Bà Nga cho biết: Việc quản lý nước và nước thải hiện nay không giới hạn trong xử lý nước ô nhiễm để cấp nước an toàn, bảo vệ môi trường, mà cần nhận thức được tầm trọng của việc duy trì sự cân bằng của vòng tuần hoàn nước tự nhiên, qua đó bảo đảm khai thác, sử dụng nguồn nước bền vững.

Nhiều năm qua, Giáo sư Nga luôn tập trung nghiên cứu phát triển, cải tiến công nghệ xử lý nước và nước thải đạt hiệu quả xử lý cao, phù hợp điều kiện Việt Nam; đồng thời quản lý nước và chất thải bền vững, bảo đảm an ninh năng lượng, thích ứng biến đổi khí hậu. Bà đã tập trung vào nghiên cứu phát triển và làm chủ công nghệ màng trong xử lý nước và nước thải, nổi bật là công nghệ màng kỵ khí anMBR; cải tiến và tối ưu quá trình kỵ khí để nâng cao hiệu quả phân hủy sinh học các thành phần hữu cơ, đồng thời mở ra khả năng thu hồi tài nguyên, tái tạo nguồn nguyên liệu có giá trị kinh tế từ dòng thải...

Nhờ sự nỗ lực bền bỉ, bà đã thực hiện 21 đề tài, nhiệm vụ khoa học-công nghệ các cấp, trong đó bà làm chủ nhiệm 14 đề tài. Hiện nay, Giáo sư Nga đang chủ trì thực hiện dự án quốc tế, giai đoạn 2023-2028, để phát triển hệ thống cấp nước thích ứng với nguồn nước ô nhiễm cho Việt Nam.

Chia sẻ về những kết quả đạt được, bà Nga bày tỏ: “Bản thân tôi luôn cố gắng đạt được mục tiêu trong nghiên cứu, có các ứng dụng thực tiễn mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng. Cho đến giờ, tôi luôn cảm thấy hạnh phúc, may mắn bởi được làm công việc nghiên cứu khoa học mà mình yêu thích”.

Có thể bạn quan tâm

 Công an tỉnh Khánh Hòa bắt giữ các đối tượng để điều tra hành vi lừa đảo tiền mã hóa. Ảnh: Công an tỉnh Khánh Hòa

Cần chủ động dựng “lá chắn” trước tội phạm mạng

Tội phạm trên không gian mạng đang ngày càng chuyên nghiệp, có tổ chức và tận dụng mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo để thực hiện các hành vi lừa đảo. Thực tế này đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực điều tra số, tăng cường phối hợp liên ngành và chủ động xây dựng “lá chắn an ninh mạng từ cơ sở”.

Thượng tá Nguyễn Thành Chung, Cục A05, Bộ Công an phát biểu tại Hội nghị Mã hóa tài sản thực Việt Nam 2026 (Vietnam RWA Summit 2026).

Thách thức mới về phòng, chống rửa tiền và an ninh mạng trong thị trường tài sản mã hóa

Trong bối cảnh thị trường tài sản mã hóa trên thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang tăng trưởng mạnh mẽ cả về quy mô, số lượng giao dịch, cũng như mức độ phổ biến, yêu cầu về phòng, chống rửa tiền và bảo đảm an ninh mạng trong lĩnh vực tài sản mã hóa đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Cảnh báo thời tiết theo thời gian thực trên hệ thống biển báo điện tử.

Cảnh báo thời tiết theo thời gian thực trên biển báo điện tử, hỗ trợ lái xe chủ động lưu thông an toàn

Trước diễn biến thời tiết ngày càng phức tạp, Trung tâm Kỹ thuật và Công nghệ đường bộ phía bắc (Cục Đường bộ Việt Nam) đã triển khai chức năng cảnh báo thời tiết theo thời gian thực trên hệ thống biển báo điện tử, giúp người lái xe chủ động nắm bắt thông tin, điều chỉnh hành trình và bảo đảm an toàn khi lưu thông.

Khai mạc chương trình “Thách thức Đổi mới sáng tạo Việt Nam”(Vietnam AI Inovation Challenge 2026) và phát động “Cuộc thi Olympic Trí tuệ nhân tạo Quốc tế 2027” (International Artificial Intelligence Olympiad-IAIO 2027). (Ảnh: HNV)

Định hình năng lực cạnh tranh, tạo bệ phóng mới cho AI Việt Nam

Chương trình “Thách thức Đổi mới sáng tạo Việt Nam” bước sang năm thứ năm (2022-nay). Năm nay, thêm điểm mới, lần đầu tiên, Việt Nam đăng cai một kỳ thi Olympic quốc tế chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo, đánh dấu bước tiến quan trọng trong hội nhập, khẳng định vị thế của Việt Nam trong hệ sinh thái AI toàn cầu.

Một hội nghị về sandbox.

Vận hành hiệu quả cơ chế sandbox

Sau hơn một năm rưỡi thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, khung thể chế và nguồn lực cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã cơ bản được hình thành. Vấn đề đặt ra hiện nay là nhanh chóng đưa các cơ chế mới, nhất là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) vào cuộc sống.

Quang cảnh hội nghị.

Cà Mau quyết liệt 100 ngày xử lý các điểm nghẽn số

Ngày 16/7, Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến đến điểm cầu các xã, phường trong tỉnh nhằm triển khai các văn bản của Tỉnh ủy thực hiện Thông báo của Tổng Bí thư về Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, và Kế hoạch của Ban Chỉ đạo Trung ương về hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số.

Cuộc thi "Hành trình truy vết tội phạm mạng" do Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an tổ chức nhằm nâng cao kỹ năng điều tra số, phân tích dữ liệu và phòng chống tội phạm công nghệ cao trong môi trường số. (Ảnh: A05)

Bài 2: Tự chủ công nghệ và nhiệm vụ bảo vệ trận địa tư tưởng của Đảng trên không gian mạng

Cuộc chiến an ninh mạng thế hệ mới không dừng lại ở việc ngăn chặn các cuộc tấn công kỹ thuật, phòng, chống lừa đảo mà còn bảo vệ vững chắc trận địa tư tưởng của Đảng. Việt Nam cũng phải đối mặt những bài toán nội tại như sự thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao và phụ thuộc vào công nghệ lõi nước ngoài. 

Chương trình thu hút đông đảo đại biểu tham dự. (Ảnh: Ban tổ chức)

Việt Nam tổ chức Tuần lễ phát triển trí tuệ nhân tạo quy mô lớn nhất Đông Nam Á

Chương trình “Tuần lễ phát triển AI” và “Cuộc thi lập trình AI” kéo dài năm ngày (8-12/7/2026) tại Thành phố Hồ Chí Minh kết hợp các hội thảo kỹ thuật, bài toán thực tế từ doanh nghiệp và lộ trình hỗ trợ sau sự kiện, giúp những dự án trí tuệ nhân tạo (AI) tiềm năng tiến gần hơn đến quá trình kiểm chứng và triển khai thực tế.

Lãnh đạo Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động và đoàn công tác cùng giáo viên theo dõi học sinh thực hành tại phòng Tin học được trao tặng. (Ảnh: MH)

"Chương trình Bệ phóng tin học": Gieo công nghệ, gặt niềm tin

Mô hình dân vận khéo “Chương trình Bệ phóng tin học” của Ban Thanh niên Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động đã được Lãnh đạo Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động công nhận và được Cục Xây dựng Phong trào bảo vệ An ninh Tổ quốc (V05), Bộ Công an thông báo để công an các đơn vị, địa phương tham khảo, vận dụng.

Các khách mời tham dự phiên làm việc giữa Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ với Đại sứ Singapore tại Việt Nam, A*STAR và Tập đoàn Becamex về đề xuất thành lập Trung tâm Nghiên cứu sản xuất tiên tiến Việt Nam (VAMRC).

Xây dựng Trung tâm Nghiên cứu sản xuất tiên tiến Việt Nam kết nối "bốn nhà"để phát triển sản phẩm công nghệ mới

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân làm việc với Đại sứ Singapore tại Việt Nam, A*STAR và Tập đoàn Becamex về đề xuất thành lập Trung tâm Nghiên cứu sản xuất tiên tiến Việt Nam (VAMRC) để kết nối doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ trong lĩnh vực sản xuất tiên tiến.

Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Siết kỷ luật thực thi, tạo đột phá trong chuyển đổi số

Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Phiên họp chuyên đề về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị không chỉ phản ánh những hạn chế cần khắc phục, quan trọng hơn, đã nhận diện đúng điểm nghẽn lớn nhất hiện nay: năng lực tổ chức thực hiện và trách nhiệm đến cùng của từng cơ quan, đơn vị, nhất là người đứng đầu.