Tư duy "ngược" và những sản phẩm du lịch độc đáo

Gần 20 năm hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu, tư vấn chiến lược và quy hoạch du lịch cấp quốc gia, đã nhiều lần TS, kiến trúc sư (KTS) Nguyễn Thu Hạnh cảm thấy xót xa khi nhìn những công trình khoa học sau công bố bị "ngủ quên" trên giá sách thư viện. Điều này đã thôi thúc chị mạnh dạn đứng ra sáng lập một tổ chức khoa học có cơ chế linh hoạt để ứng dụng thật nhanh các nghiên cứu khoa học vào thực tế. Năm 2010, Liên hiệp Khoa học phát triển Du lịch Bền vững (STDe) ra đời đã được những người trong ngành nhiệt liệt ủng hộ.

Các cán bộ STDe hướng dẫn người dân làng cổ Đường Lâm làm sản phẩm lưu niệm du lịch.
Các cán bộ STDe hướng dẫn người dân làng cổ Đường Lâm làm sản phẩm lưu niệm du lịch.

Ngay sau khi thành lập, STDe đã quy tụ được một hội đồng khoa học với nhiều chuyên gia hàng đầu như: GS, TS Phạm Đức Dương (Chủ tịch Hội Nghiên cứu Khoa học Đông-Nam Á); GS, TS Nguyễn Lân (Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch đô thị Việt Nam); PGS, TS Vũ Tuấn Cảnh (nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Việt Nam)..., những người mà theo TS, KTS Nguyễn Thu Hạnh là "thuộc thế hệ cũ nhưng có tư duy vô cùng hiện đại", bên cạnh đội ngũ những người trẻ tuổi giàu nhiệt huyết và sáng tạo.

Để rồi, trải qua năm năm hoạt động, với sự đầu tư trọng điểm cho những công trình nghiên cứu mang "tư duy đột phá", STDe đã cho ra đời 15 sản phẩm du lịch khiến người xem thật sự bất ngờ. Mưa, gió, bão, lụt, rơm, rác, bóng đêm... những thứ tưởng chừng chỉ toàn gây cho con người sự phiền toái nhưng khi trở thành đề tài nghiên cứu của STDe đã biến chuyển thành những sản phẩm du lịch độc đáo và có sức thu hút kỳ lạ. Dự án đầu mang tên "Biến mưa, bão, lụt miền trung thành sản phẩm du lịch", ngay khi được công bố ở Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam đã làm thay đổi tư duy ứng xử với biến đổi khí hậu. Bằng cách biến những rào cản thời tiết thành yếu tố thuận lợi để khai thác du lịch, giờ đây, du khách khi đến với miền trung trong mùa mưa lụt có thể ngồi thuyền ngắm vẻ cổ kính, trầm tư của phố phường hay thưởng thức những loại hình nghệ thuật từ mưa như: nghe nhạc mưa, múa rối nước, chụp ảnh mưa, uống trà, chơi cờ dưới mưa... Cách tìm kiếm cơ hội cho du lịch từ những yếu tố bất lợi theo cách gọi của ông Trương Văn Bay, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hội An là "dự án biến họa thành phúc" đã nhận được sự đồng thuận cao từ chính quyền địa phương các tỉnh miền trung. Hiện, dự án đang được một số doanh nghiệp du lịch ứng dụng triển khai tại Hội An, Huế.

Cũng từ cách "tư duy ngược" mà vô cùng lô-gích, dự án "Mô hình khách sạn bóng đêm" của STDe đã ra đời, góp phần giải quyết những thách thức về cạn kiệt tài nguyên, nhất là nguồn tài nguyên năng lượng. Dự án đưa ra giải pháp cụ thể để khách sạn vừa có thể tiết kiệm điện ở mức cao nhất, vừa khai thác được nhiều giá trị của bóng tối khi du khách được trải nghiệm những cảm giác thú vị, mới mẻ thông qua các hoạt động như: tiệc âm phủ, bữa ăn quê trong ánh đèn dầu, khám phá thiên văn cùng các đồ vật phát quang... Với tính ứng dụng cao và dễ triển khai, dự án này đã được trao tặng Giải Cống hiến trong Cuộc thi "Ý tưởng Kinh tế xanh 2011" và ký hợp đồng chuyển giao công nghệ với ba doanh nghiệp tại Hội chợ Techmart 2013.

Nhằm gỡ khó cho du lịch Đường Lâm, Hà Nội, STDe còn nghiên cứu "Sản phẩm du lịch từ rơm", giúp những người dân ở làng cổ tận dụng nguồn nguyên liệu rơm, là vật liệu sẵn có, rẻ tiền để làm ra những mô hình, sản phẩm phục vụ du lịch như: nhà nghỉ rơm, đồ lưu niệm bằng rơm, công viên rơm... Hiện dự án đang được người dân Đường Lâm tiến hành triển khai vào thực tế.

STDe cũng gây dấu ấn ngoạn mục với sản phẩm du lịch khó tưởng tượng "Gió Bạc Liêu" khi giúp nhà máy điện gió phát triển một chuỗi những sản phẩm du lịch từ tài nguyên gió như: gió múa, gió hát, đàn gió... Dự án hiện đang được UBND tỉnh Bạc Liêu kết nối cùng các doanh nghiệp triển khai. Cùng với mưa Huế, lụt Hội An, bão Đà Nẵng, gió Bạc Liêu, rơm Đường Lâm, STDe còn thể hiện sức sáng tạo không ngừng với cây lúa, cát, muối và rác...

Theo TS, KTS Nguyễn Thu Hạnh, lối tư duy cũ, kinh nghiệm cũ là cách nghĩ an toàn của số đông xã hội, điều này khiến cho Việt Nam vẫn mãi là một quốc gia nghèo, chạy theo các quốc gia khác mà không có được con đường sáng tạo của riêng mình. Chính vì vậy, khi các sản phẩm du lịch mang tư duy đột phá được STDe nghiên cứu và triển khai vào thực tế đã mở ra một cánh cửa hoàn toàn mới trong việc phát triển những sản phẩm du lịch Việt Nam, góp phần giải quyết những thách thức lớn của du lịch Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung như vấn đề ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, khủng hoảng năng lượng... Tuy nhiên, với vai trò tiên phong, trên hành trình khẳng định mình, STDe cũng nhận về không ít khó khăn, thách thức. TS, KTS Nguyễn Thu Hạnh chia sẻ: STDe là một tổ chức phi lợi nhuận. Tất cả các dự án đều được thực hiện mà không có bất kỳ một nguồn tài trợ nào. Sau khi lên ý tưởng, liên hiệp tự bỏ vốn để nghiên cứu thành sản phẩm du lịch, tiếp đó là quảng bá sản phẩm đến các doanh nghiệp, doanh nghiệp nào "gặp duyên" mới tiến hành chuyển giao công nghệ. Bởi thế, hành trình để nghiên cứu thành công một sản phẩm du lịch xuất phát từ sự đột phá trong tư duy khai thác tài nguyên đã là thách thức. Song thách thức lớn hơn là làm thế nào để sản phẩm ấy đến được với doanh nghiệp, được doanh nghiệp chấp nhận và triển khai trong thực tế. Nghe ý tưởng của chúng tôi, thời gian đầu, không ít người cho rằng chúng tôi viển vông, và hoàn toàn không tin vào tính khả thi của dự án. Nhưng sau khi được cung cấp những giải pháp cụ thể và nhìn thấy được tính ứng dụng thực tế, một số doanh nghiệp đã sẵn sàng bắt tay để tạo nên sự thay đổi.

Đến nay, số lượng các doanh nghiệp ký hợp đồng chuyển giao công nghệ với STDe chưa nhiều nhưng phần lớn đều là những doanh nghiệp tiên phong và giàu tâm huyết với ngành du lịch. Họ đã cùng STDe xóa bỏ những hàng rào tư duy cũ kỹ để tạo ra bước phát triển đột phá cho du lịch Việt Nam. Đó cũng chính là điều giúp TS, KTS Nguyễn Thu Hạnh cùng Liên hiệp Khoa học Phát triển Du lịch Bền vững luôn kiên định với sứ mệnh mà mình đã chọn, cho dù con đường để thực hiện sứ mệnh ấy còn nhiều khó khăn phía trước.

Có thể bạn quan tâm

Hoạt động nghiên cứu tại Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Lọc, Hóa dầu (Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam).

Đầu tư hạ tầng nghiên cứu cho công nghệ chiến lược

Phát triển hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia là một trong những giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Thực trạng lạc hậu về công nghệ đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại hạ tầng nghiên cứu theo hướng tập trung, đồng bộ và hiệu quả.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố Đà Nẵng đấu tranh tội phạm trên không gian mạng. (Ảnh: Công Vinh)

Nâng cao ý thức làm chủ, bảo vệ không gian mạng

Tại Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục khẳng định chủ trương của Đảng về bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, khi nhấn mạnh yêu cầu: Tự chủ chiến lược, có năng lực kiểm soát rủi ro, có thể chế vững, có trật tự xã hội ổn định, có sự hội nhập quốc tế sâu rộng...

UAV được thử nghiệm phun thuốc cho cây cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Cơ chế sandbox đã sang giai đoạn triển khai thực tế

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, bên cạnh chuẩn bị cấp phép mô hình thử nghiệm có kiểm soát đầu tiên về phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) tại tỉnh Điện Biên, một số địa phương, doanh nghiệp cũng bày tỏ quan tâm đến việc triển khai thử nghiệm mô hình sandbox.

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, sở hữu trí tuệ ngày càng khẳng định vai trò là một trụ cột quan trọng của nền kinh tế tri thức. Những năm qua, Việt Nam đã chủ động hoàn thiện thể chế, từng bước xây dựng hệ thống sở hữu trí tuệ tương thích với chuẩn mực quốc tế và đạt được nhiều kết quả tích cực.

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025 được thông qua cho thấy những vấn đề pháp lý sở hữu trí tuệ đã được điều chỉnh gần và sát thực tiễn hiện nay. Trong đó, việc định giá tài sản sở hữu trí tuệ làm tài sản bảo đảm đang là nội dung thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận, nhất là với giới khởi nghiệp liên quan đổi mới sáng tạo.

Các sản phẩm của Hợp tác xã sản xuất và tiêu thụ dược liệu Yên Sơn (thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình) tăng mạnh về số lượng bán ra thị trường nhờ thực hiện truy xuất nguồn gốc. (Ảnh: Hà An)

Hạ tầng số nông nghiệp và môi trường

Việc nhanh chóng xây dựng hạ tầng số cho ngành nông nghiệp và môi trường không chỉ để đáp ứng các điều kiện cần của thị trường mà còn là cơ sở cho quá trình chuẩn hóa kỹ thuật, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và nâng cao chất lượng cuộc sống của con người.