Những ngày qua, dư luận rất bất ngờ trước thông tin lô đất ở ngoại thành Hà Nội, cách trung tâm Thủ đô khoảng 30 km, được trả giá hơn 100 triệu đồng/m2 thông qua đấu giá. Không ít ý kiến hoài nghi việc xác định giá khởi điểm và tổ chức phiên đấu giá quyền sử dụng đất ở chưa minh bạch, khách quan.
Trước đó, ngày 10/8, Ủy ban nhân dân huyện Thanh Oai đã tổ chức phiên đấu giá quyền sử dụng đất đối với 68 thửa đất, có diện tích từ 60-85m2, giá khởi điểm từ 8,667-12,575 triệu đồng/m2 tại khu Ngõ Ba, thôn Thanh Thần, xã Thanh Cao.
Ðáng chú ý là kết quả đấu giá của nhiều lô đất cao gấp sáu đến tám lần so với giá khởi điểm, tương ứng số tiền chênh lệch từ 5 đến 7 tỷ đồng/lô đất, tạo ra một "kỷ lục mới" cho giá đất ở ngoại thành.
Theo báo cáo của Ủy ban nhân dân huyện Thanh Oai, dự án đấu giá đất tại khu Ngõ Ba, thôn Thanh Thần, xã Thanh Cao được Ủy ban nhân dân huyện phê duyệt chủ trương đầu tư dự án từ tháng 3/2018, với tổng mức đầu tư 14,79 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách huyện và các nguồn vốn hợp pháp khác; chủ đầu tư là Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện Thanh Oai.
Việc tổ chức triển khai lập dự án, thu hồi đất, giải phóng mặt bằng, xây dựng hạ tầng, công tác xác định giá khởi điểm và lựa chọn đơn vị tổ chức đấu giá; đăng tải hồ sơ và tổ chức cuộc đấu giá quyền sử dụng đất ở theo quy định của pháp luật. Cuộc đấu giá được tổ chức trung thực, công khai, minh bạch, công bằng, khách quan, đúng quy trình, dưới sự giám sát của các cơ quan bảo vệ pháp luật và nhân dân.
Tuy nhiên, mức giá trúng đấu giá đạt hơn 100 triệu đồng/m2, bỏ xa mức giá khởi điểm ban đầu khiến nhiều người bất ngờ. Theo đại diện Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện Thanh Oai, trước đây, quy định xác định giá đất cho phép thuê tư vấn và đơn vị tư vấn đã xác định giá của khu vực này từ 40-45 triệu đồng/m2.
Tuy nhiên, theo Nghị định số 12 ngày 5/5/2024 của Chính phủ sửa đổi một số điều Nghị định số 44 ngày 15/5/2014 của Chính phủ về giá đất và Nghị định số 10 ngày 3/4/2023 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Ðất đai, việc xác định giá khởi điểm bằng cách nhân hệ số điều chỉnh giá đất, hệ số K của địa phương với giá trong bảng giá đất, trong khi bảng giá đất ở địa phương được xác định trong thời gian 5 năm chỉ từ 3-4 triệu đồng/m2, cho nên giá khởi điểm thấp.
Theo nhận định của giới kinh doanh bất động sản, khu đất đấu giá có vỉa hè rộng, có không gian thoáng; hạ tầng khu đấu giá được đầu tư tốt. Mức giá trúng đấu giá hơn 100 triệu đồng/m2 chỉ có duy nhất một lô nằm ở vị trí góc, hai mặt thoáng, cạnh đường đi vào thôn Cao Mật Thượng (xã Thanh Cao). Hơn nữa, diện tích lô đất 65 m2, phù hợp xây dựng nhà ở kết hợp kinh doanh. Những lô đất diện tích lớn thì có mức trúng đấu giá thấp hơn nhiều, trong đó lô đất có giá trúng thấp nhất là hơn 51 triệu đồng/m2. Còn các lô đất khác có mặt bằng giá trúng đấu giá bình quân từ 82 triệu đến 86 triệu đồng/m2.
Tuy nhiên, việc xác định mức giá khởi điểm thấp, dẫn đến số tiền đặt cọc 20% không cao, tương đương với khoảng 200 triệu đồng/lô, tạo "kẽ hở" để nhiều người tham gia đấu giá với mục đích "lướt sóng" kiếm lợi.
Qua trao đổi với đại diện một số địa phương, trước đây, giá khởi điểm đấu giá đất được xác định bằng cách thuê tư vấn, dựa trên việc tham khảo, so sánh với giá đất lân cận, hoặc giá trúng đấu giá của các cuộc đấu giá gần nhất, nhưng quy định xác định giá khởi điểm bằng cách nhân hệ số K trong bảng giá đất ở địa phương dẫn đến giá khởi điểm thấp.
Các địa phương đã nhận ra "kẽ hở" này và đang chờ đợi được hướng dẫn thực hiện các luật mới có hiệu lực được ban hành, nhất là Luật Ðất đai xác định khung giá đất hằng năm theo sát thị trường, bất cập này sẽ được khắc phục sớm, góp phần phát triển thị trường bất động sản an toàn, lành mạnh, bền vững.
