Tiếng khóc của trẻ, “tín hiệu” với bác sĩ nhi khoa
Trong các chuyên khoa của bệnh viện thì khoa Nhi có lẽ là nơi có chuỗi "âm thanh” rất đặc biệt, đó là tiếng khóc, tiếng cười rộn ràng của trẻ nhỏ.
Chăm sóc trẻ vốn đã cần rất nhiều kiên nhẫn, khi các em đang bệnh thì sự nhẫn nại ấy dường như phải gấp nhiều lần. Giữa tiếng khóc của trẻ, sự lo lắng của phụ huynh và trách nhiệm chăm sóc bệnh nhân, việc giữ được sự bình tĩnh và hiệu quả trong xử trí không phải điều dễ dàng. Nhưng với nhiều nữ bác sĩ nhi khoa, đó lại là một phần rất tự nhiên của công việc, cũng giống như sự nhẫn nại và dịu dàng vốn có của người phụ nữ.
Bác sĩ Trần Thị Mai Anh, Phó Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội - Cơ sở Linh Đàm chia sẻ, khi làm việc với trẻ em lâu dài, bác sĩ sẽ dần có một sự gắn bó rất đặc biệt. Nhiều người nói làm việc với trẻ em là “một cái duyên, một cái nghiệp”.
Có thể nhiều người sợ tiếng khóc của trẻ hay những tình huống khi thấy các em đau đớn, bệnh tật. Nhưng với bác sĩ nhi khoa, tiếng khóc chính là một “ngôn ngữ”.
“Sau một thời gian làm nghề, chúng tôi không còn sợ tiếng khóc nữa. Thậm chí trong nhiều trường hợp, chúng tôi còn ‘mong’ bé khóc để có thêm tín hiệu giúp mình hiểu rõ tình trạng của bé. Qua tiếng khóc và cách trẻ phản ứng, bác sĩ có thể phần nào phán đoán đó là đau, khó chịu, đói, buồn ngủ hay chỉ là phản ứng tâm lý”, Bác sĩ Mai Anh nói.
Tuy nhiên với phụ huynh thì khác. Khi nghe con khóc, họ thường rất lo lắng, thậm chí hoảng sợ vì không biết con mình đang gặp vấn đề gì. Vì vậy, áp lực từ phía gia đình đôi khi còn lớn hơn áp lực khi làm việc với chính em bé.
Ngành nhi khoa hiện nay rất nhạy cảm, bởi mỗi em bé đều là “con vàng cháu bạc” của cả gia đình. Ngoài chuyên môn y khoa, bác sĩ còn phải xử lý tình huống xã hội, làm sao để phụ huynh hiểu và yên tâm. Khi tương tác với em bé để bé bình tĩnh lại, cha mẹ nhìn thấy điều đó cũng sẽ tin tưởng hơn vào việc xử trí của bác sĩ.
Khi điều dưỡng phải kiên trì hơn cả bệnh nhân
Nếu bác sĩ nhi khoa thường xuyên đối diện với tiếng khóc của trẻ nhỏ, thì tại khoa Phục hồi chức năng, công việc lại là một hành trình khác, hành trình kiên trì từng ngày để giúp bệnh nhân dần vận động trở lại và tìm lại sự tự chủ trong cuộc sống.
Chị Nguyễn Thị Vui, Điều dưỡng trưởng Khoa Phục hồi chức năng và Y học cổ truyền, Bệnh viện Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội - Cơ sở Linh Đàm kể rằng khi bệnh nhân đến với khoa, câu hỏi đầu tiên thường là: “Bao giờ tôi khỏi?” hoặc “Bao giờ người nhà có thể ra viện?”.
Nhiều bệnh nhân trước đây hoàn toàn khỏe mạnh, nhưng sau một biến cố như đột quỵ, cuộc sống thay đổi rất lớn. Không ít người rơi vào trạng thái tiêu cực, cảm thấy mình không còn giá trị hay vai trò trong gia đình nên không muốn hợp tác tập luyện.
“Với những trường hợp như vậy, mỗi bệnh nhân phải có một cách tiếp cận khác nhau. Có người cần được nhẹ nhàng động viên, khích lệ, đôi khi nói vui là phải ‘nịnh’ một chút thì họ mới chịu tập. Nhưng cũng có người rất tiêu cực, không muốn nghe ai cả”, chị Vui chia sẻ.
Chị Vui cũng thừa nhận rằng những năm đầu làm nghề, khi gặp bệnh nhân không hợp tác hoặc bày tỏ thái độ, đôi khi chị cũng buồn và suy nghĩ rất nhiều.
“Mình phải gạt đi những cảm xúc cá nhân để tiếp tục kiên trì với bệnh nhân. Khi họ dần tiến bộ, thái độ của họ cũng thay đổi. Nhiều trường hợp sau quá trình điều trị, mối quan hệ giữa bệnh nhân và nhân viên y tế trở nên rất gần gũi, giống như người thân trong gia đình”, chị Vui chia sẻ.
Với nhiều nữ nhân viên y tế, hành trình công việc còn đi kèm những thiệt thòi nhất định về thời gian và điều kiện chăm sóc gia đình.
Những ca trực kéo dài, những cuộc gọi khẩn bất kể ngày đêm khiến họ không phải lúc nào cũng có thể ở bên con cái như mong muốn. Không ít đứa trẻ từng “tị” với bệnh nhân của mẹ, khi thấy mẹ sẵn sàng rời nhà bất cứ lúc nào khi bệnh viện cần.
Thậm chí, đôi khi họ có thể dỗ dành, trấn an bệnh nhân hay con của người khác rất khéo léo, nhưng khi trở về nhà lại không dễ dàng như vậy với chính con mình. Bởi ở bệnh viện, sự dịu dàng là một phần của trách nhiệm nghề nghiệp; còn trong gia đình, người mẹ đôi khi buộc phải nghiêm khắc hơn để bù đắp và định hướng cho con.
Còn trong gia đình thì khác. Nuôi dạy con là một hành trình dài với nhiều giai đoạn trưởng thành. Bên cạnh tình yêu thương, cha mẹ cũng phải định hướng, rèn luyện kỷ luật và đôi khi cần cả sự nghiêm khắc để con hình thành tính cách và trách nhiệm.
"Không phải lúc nào cũng có mẹ ở bên cạnh nên các con phải tự giải quyết nhiều việc của mình, ở một góc độ nào đó cũng là một điều tích cực giúp các con trưởng thành và tự lập hơn. Các con của tôi cũng hiểu khá rõ công việc của mẹ vì từ nhỏ đã được theo mẹ vào viện trực nên cũng quen", chị Vui tâm sự.
Bác sĩ Mai Anh kể, có lần, qua camera, con kể cho mẹ với giọng đầy bức xúc rằng bị bạn trêu, rồi bị cô giáo nhắc nhở. Câu chuyện của con cứ nối tiếp nhau, lúc thì giận dỗi, lúc lại nghẹn ngào. Khi đó bệnh nhân lại đông, thậm chí có ca bệnh cấp cứu cần xử lý ngay.
Thao tác cho bệnh nhân xong, tôi lại tranh thủ chạy vào…nhà vệ sinh để gọi điện cho con vài phút. Đó gần như là khoảng không gian riêng hiếm hoi giữa ca trực bận rộn, nơi mình có thể dừng lại một chút để lắng nghe con.
Từ suy nghĩ của các bác sĩ, nếu chỉ nhìn công việc của người làm ngành y từ góc độ vất vả hay những thiệt thòi đối với gia đình thì câu chuyện rất dễ trở nên nặng nề.
Việc sắp xếp cuộc sống thường dựa trên nguyên tắc về thứ tự ưu tiên, có những việc có thể thay nhau đảm nhận nhưng cũng có những trách nhiệm nghề nghiệp có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, thậm chí tính mạng của người khác.
Thực tế cho thấy, không ít con của các bác sĩ sau này vẫn lựa chọn tiếp nối nghề y, điều đó phần nào phản ánh sự thấu hiểu và trân trọng đối với nghề nghiệp của cha mẹ.
Qua những câu chuyện được chia sẻ, có thể thấy rằng phía sau công việc nhiều áp lực của người trong ngành y luôn có sự nỗ lực tìm kiếm cân bằng giữa đam mê nghề nghiệp và hạnh phúc gia đình, để sự thấu hiểu trong gia đình trở thành điểm tựa chứ không phải áp lực trong cuộc sống.
