Đến dự Lễ khai trương có đồng chí Phạm Tất Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; cùng các đồng chí: Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên Hiệp hội Việt nam; Đỗ Chí Nghĩa, Ủy viên thường trực Ủy ban Văn hóa-Xã hội của Quốc hội; đại diện của Bộ Khoa học và Công nghệ cùng đông đảo các nhà khoa học và chính quyền địa phương…
Phát biểu tại Lễ trưng bày Giáo sư, Tiến sĩ, Anh hùng Lao động Nguyễn Anh Trí, người sáng lập Bảo tàng Di sản các nhà khoa học Việt Nam cho biết, Bảo tàng ra đời năm 2004, là một đơn vị trong hệ sinh thái của MEDLATEC GROUP.
Với sứ mệnh gìn giữ và phát huy cao nhất những giá trị về khoa học, về đạo đức, ý chí và về bản sắc của các nhà khoa học Việt Nam, Bảo tàng trở thành điểm đến riêng có cho mọi lứa tuổi trong và ngoài nước.
Hiện tại Bảo tàng đang có hơn 1 triệu tài liệu/hiện vật (giấy, khối, phim ảnh, băng đĩa...) của hơn 7.000 nhà khoa học tên tuổi thuộc các chuyên ngành trong cả nước.
Nhấn mạnh về công tác chuẩn bị cho trưng bày, ông Trí cho biết, từ 2 năm trước đã có kế hoạch cho cuộc trưng bày này và lên kế hoạch sẽ làm đúng vào dịp Kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9.
Lễ trưng bày là kết quả của hơn 1 năm chuẩn bị công phu, được xây dựng từ kho tư liệu, hiện vật và ký ức quý giá mà Bảo tàng Di sản các nhà khoa học Việt Nam đã kiên trì sưu tầm suốt gần 20 năm qua. Hằng trăm chuyến điền dã, với hàng nghìn giờ phỏng vấn, sưu tầm và xử lý tư liệu đã được các cán bộ Bảo tàng thực hiện.
Nhiều nhà khoa học mà Bảo tàng từng phỏng vấn, ghi lại câu chuyện nay đã không còn nữa, nhưng ký ức, di sản mà họ để lại đã trở thành một phần quan trọng của di sản dân tộc.
Thông qua lời kể của các nhà khoa học, nhân chứng lịch sử, hoặc qua những vật chứng gắn bó với cuộc đời họ, trưng bày mang đến cho công chúng những câu chuyện sâu sắc, chân thực và cảm động về các nhà khoa học và hành trình khoa học Việt Nam trong suốt 80 năm xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước. Đây thật sự là một không gian độc đáo không gian kết nối giữa khoa học và văn hóa, mang đến những trải nghiệm đa dạng và ý nghĩa.
Không chỉ giới thiệu tài liệu, hiện vật, trưng bày còn là không gian kể lại những lát cắt lịch sử sống động, thông qua nhiều câu chuyện xúc động như: Giáo sư, Viện sĩ, Anh hùng lao động Trần Đại Nghĩa, từ Pháp trở về Việt Nam và đặt nền móng cho ngành công nghiệp quốc phòng nước nhà; Giáo sư Từ Giấy đã sáng lập báo Vui sống để phổ biến kiến thức phòng bệnh trong dân chúng và quân đội; Giáo sư Bùi Đại năm lần vào chiến trường, góp phần dập tắt những ổ dịch sốt rét hoành hành chiến trường B ác liệt; Hay Giáo sư Tạ Quang Bửu đã đề xuất phương châm đào tạo trí thức “Ba tốt” và để lại di cảo quý giá trong cuốn sách “Sống”; hay câu chuyện về các nhà khoa học nông nghiệp như Giáo sư Anh hùng lao động Lương Định Của, Giáo sư Bùi Huy Đáp, Giáo sư, Viện sĩ Đào Thế Tuấn, Giáo sư, Viện sĩ Anh hùng lao động Vũ Tuyên Hoàng... đã giúp Việt Nam từ một quốc gia trải qua nạn đói khủng khiếp năm 1945, trở thành một trong những nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới...
Lần trưng bày này dự kiến giới thiệu hơn 150 nhà khoa học tiêu biểu cùng gần 200 tài liệu, hiện vật quý, chia thành 2 chủ đề chính:
Bảo vệ Tổ quốc: Ghi nhận đóng góp của các nhà khoa học trong kháng chiến, từ nghiên cứu chế tạo vũ khí, bảo đảm y tế, đến cải tiến kỹ thuật phục vụ chiến trường;
Xây dựng và phát triển đất nước: Tôn vinh những công trình nghiên cứu, sáng chế, giải pháp ứng dụng trong đời sống, sản xuất, góp phần phát triển các lĩnh vực nông nghiệp, y tế, giáo dục, quốc phòng, công nghệ, môi trường…
Đây cũng là dịp nhằm tôn vinh những cống hiến đó của giới trí thức Việt Nam. Sự phối hợp tổ chức giữa Bảo tàng Di sản và Liên Hiệp hội Việt Nam thể hiện cam kết chung và trách nhiệm trong việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản khoa học, đồng thời góp phần lan tỏa những câu chuyện chân thực, những thành tựu đầy cảm hứng của các thế hệ nhà khoa học đến với đông đảo công chúng. Dự kiến, trưng bày kéo dài 5 năm, hiện vật và nhân vật sẽ được thay đổi định kỳ.
